Kırgızistan, ŞİÖ Başkanlığına Hazırlanıyor

Kırgızistan Dışişleri Bakanı Ceenbek Kulubayev, Kırgızistan'ın 2025-2026 yılında üstlendiği Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Dönem Başkanlığına ilişkin, "Kırgızistan'ın ŞİÖ Başkanlığı bir formalite değil, önemli bir tarihi görev ve büyük bir sorumluluktur. Güvenlikten dijitalleşmeye 30'dan fazla dev etkinlik düzenleyeceğiz." dedi.

Kulubayev, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ülkesinin ŞİÖ Dönem Başkanlığı sürecindeki hedeflerini ve hazırlık çalışmalarını değerlendirdi.

Kırgızistan'ın Şanghay İşbirliği Örgütünün tarihinde yeni bir sayfa açacağını belirten Kulubayev, "Bu, sadece önemli bir idari sorumluluk değil, aynı zamanda ortaklarımızın bize duyduğu özel güvenin ve ülkemizin bölgesel birliği güçlendirmedeki yapıcı rolünün bir göstergesidir. Kırgızistan'ın ŞİÖ Başkanlığı bir formalite değil, önemli bir tarihi görev ve büyük bir sorumluluktur." diye konuştu.

"Sürdürülebilir Barış, Kalkınma ve Refah İçin Birlikte"

Dönem başkanlığı süresince yürütülecek çalışmaların örgütün kuruluşunun 25. yıl dönümüne denk gelmesinin önemine değinen Kulubayev, bu durumun faaliyetlere derin bir süreklilik ve gelecek vizyonu kazandırdığının altını çizdi.

Kulubayev, başkanlık döneminin temasını "ŞİÖ'nün 25 Yılı: Sürdürülebilir Barış, Kalkınma ve Refah İçin Birlikte" olarak belirlediklerini bildirerek "Bu tema, Kırgızistan'ın bu eşsiz çok taraflı ortaklığı güçlendirmeye yönelik samimi arzusunu yansıtmaktadır. ŞİÖ'yü sadece uluslararası bir kurum olarak değil, bölgesel istikrarın sarsılmaz temeli ve eşit diyalog platformu olarak görüyoruz." ifadelerini kullandı.

Güvenlikten dijitalleşmeye 30'dan fazla dev etkinlik planlanıyor

Ülkesinin ŞİÖ dönem başkanlığı sırasında 30'dan fazla dev etkinlik planladıklarını belirten Kulubayev, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Güvenlikten dijitalleşmeye, yatırımdan gençlik politikasına kadar 30'dan fazla etkinlik düzenleyeceğiz. Bu kapsamlı gündem, ŞİÖ'nün dönüşümünü yansıtmaktadır. Örgüt, artık sadece bir tartışma platformu olmaktan çıkıp gerçek çok taraflı projelerin uygulandığı etkili bir mekanizma haline gelmiştir. Amacımız, işbirliği sonuçlarının her üye ülkede somut olarak hissedildiği bir 'pratik başarılar' aşamasına geçmektir."

Kulubayev ayrıca, çevresel sorumluluk ilkelerini teşvik etmenin Kırgızistan için öncelikli olduğunu vurgulayarak, Cengiz Aymatov Uluslararası Issık-Göl Forumu ve ŞİÖ Uluslararası Issık-Göl Koşu Maratonu gibi kültürel etkinliklerin de bu dönemde özel yer tutacağını anlattı.

Ülkesinin 2026 Şanghay İşbirliği Örgütü Dönem Başkanlığının, yaratıcı girişimler ve ortak yeteneklerin "yeniden başlatılması" için bir fırsat olacağını vurgulayan Kulubayev, 2026'nın örgütün 25. yılına denk gelmesiyle, güvenlikten dijitalleşmeye kadar 30'dan fazla etkinlikle ŞİÖ'nün potansiyelinin üye ülkelerin refahı için tam kapasiteyle kullanılacağına inandıklarını aktardı.

ŞİÖ 25 yaşını kutlayacak

Kulubayev, ŞİÖ'nün 15 Haziran 2001'de kurulduğunu ve 15 Haziran 2026 önemli bir dönüm noktası olacağını söyledi.

ŞİÖ'nün bir birlikten modern uluslararası ilişkiler sisteminin temel direklerinden birine dönüştüğünü ifade eden Kulubayev, şu değerlendirmede bulundu:

"Şanghay Beşlisi'nin ilk toplantısından, tam teşekküllü 10 devletten oluşan büyük bir aileye kadar kat ettiğimiz yolculuğa geriye baktığımızda, 'Şanghay Ruhu'nun sadece bir slogan olmaktan öte, gerçek bir yaratıcı güç haline geldiği sonucuna varabiliriz. Bu yıl dönümü en önemli şeyi doğruluyor. Birliğimiz zamanın sınavından geçti ve bugün Şanghay İşbirliği Örgütü, barış ve ortak başarı uğruna tüm bölgeleri birleştirme yeteneğini gösterdi. ŞİÖ sadece bir diyalog platformu değil, aynı zamanda çok taraflı projeleri uygulama konusunda etkili bir mekanizma haline geldi."

"Kırgızistan, Bişkek'te Uluslararası Organize Suçlarla Mücadele Merkezinin kurulmasını teşvik ediyor"

ŞİÖ'nün güvenlik anlayışının askeri bir blok değil, karşılıklı güven esasına dayandığını belirten Kulubayev, Kırgızistan'ın güvenlik alanındaki somut girişimlerine dikkati çekti.

Kulubayev, "Küresel çalkantılar karşısında odak noktamız, karşılıklı saygı ve güvenlik ortamında istikrarlı bir gelişmenin mümkün olduğu bilinciyle güven artırıcı önlemleri güçlendirmektir. Bu alandaki temel aracımız, Kırgızistan'ın inisiyatifiyle ŞİÖ içinde terörle ve diğer tehditlerle mücadele için oluşturulan Bölgesel Terörle Mücadele Yapısı'dır (RATS). Bu yapının potansiyelini güçlendirmeyi bölgesel güvenlik mimarisinin kritik bir unsuru olarak görüyoruz. Ayrıca, organize suçların karmaşıklaşması nedeniyle Kırgızistan, Bişkek'te Uluslararası Organize Suçlarla Mücadele Merkezinin kurulmasını da teşvik etmektedir. Organize suçun giderek daha karmaşık hale gelmesi göz önüne alındığında, merkezin kurulması özellikle önemlidir." diye konuştu.

Kırgızistan, dijital ticaretle teknolojik uçurum kapanacağına inanıyor

Kırgızistan'ın dönem başkanlığında e-ticaret ve dijital altyapının sistematik olarak iyileştirilmesine özel önem verileceğinin altını çizen Kulubayev, şunları kaydetti:

"Özellikle e-ticarette işbirliğinin derinleştirilmesi, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki teknolojik uçurumu kapatmak için kritik bir araçtır. Dijital dönüşümün faydalarına her kesimin eşit erişimini sağlamayı amaçlıyoruz. Böylece daha adil, kapsayıcı ve dengeli bir küresel ekonomik sistemin oluşumuna katkıda bulunacağız."

Şanghay İşbirliği Örgütü nedir?

ŞİÖ'nün resmi internet sitesinde yer alan bilgiye göre, bugün 36 milyon kilometrekarelik bir alanı ve 3,4 milyardan fazla nüfusu kapsayan 10 üye devleti bir araya getiriyor.

Küresel ekonomideki ağırlığı her geçen gün artan örgüt, dünya GSYİH'sinin yaklaşık dörtte birini ve uluslararası ticaretin yüzde 15'inden fazlasını temsil ediyor.

ŞİÖ'nün temelleri, 15 Haziran 2001 tarihinde Şanghay'da Çin, Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Özbekistan liderlerinin katılımıyla atıldı.

Başlangıçta 6 üye ile yola çıkan örgüt, 2017'de Hindistan ve Pakistan'ın, 2023'te İran'ın ve 2024'te ise Belarus'un katılımıyla büyük bir aileye dönüştü.

Örgüt, karşılıklı güveni, dostluğu ve iyi komşuluk ilişkilerini güçlendirmek, yeni tehditlere birlikte karşı koymak, çeşitli alanlarda etkili ve karşılıklı yarar sağlayan işbirliğini teşvik etmek ve ekonomik büyümeyi, sosyal ve kültürel kalkınmayı teşvik etmeyi öncelikli hedefleri arasında bulunduruyor.

ŞİÖ bünyesinde Afganistan ve Moğolistan "gözlemci" statüsünde yer alıyor. Aralarında Türkiye Cumhuriyeti'nin de bulunduğu Azerbaycan, Ermenistan, Bahreyn, Mısır, Kamboçya, Katar, Kuveyt, Laos, Maldivler, Myanmar, Nepal, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Sri Lanka'dan oluşan 15 ülke ise "diyalog ortağı" olarak örgütle stratejik bağlarını sürdürüyor.

Kırgızistan, ağustos ayı sonunda ŞİÖ üye ülke liderlerin zirvesine ev sahipliği yapacak.