Mevlana'nın Ney'i Büyülemeye Devam Ediyor

Konya'da yaşayan otuz yıldır Ney çalan, Ney ustası Kurtuluş Çayır, Türkiye'de Ney'e talep var, aileler, üniversite öğrencileri özellikle gençlerden yoğun talep olduğunu söyleyerek Ney yapım aşamasını anlattı.

Çayır, "Ney su kamışı olarak adlandırdığımız bir kamış türüdür. Türkiye'de Antalya, Mersin özellikle Hatay'da yetişir. Bu kamışlar kesildikten sonra bir ya da iki yıl suyunu çekmesi için kurutuluyor. Her kamış ney olmaz. Ney kamışı bulması çok zordur, kırk milyonda ya da otuz milyonda bir tanesi ney olabilir. Kamışın ney olabilmesi için kamışın üzerinde geniş ve eşit aralıkların olması gerekiyor. Kamış ölçülüp kesiliyor, temizliği yapılıp eğri olan yerleri ısı ile düzeltiliyor. Kamışın içinin boşaltılması gerekiyor. Kamışın içi boşaltıldıktan sonra kamışın başına Alman gümüşü takılıyor. Kamışın üzerinde eşit aralıklarla delme işlemi yapılıyor. Bu işlemi yapmak için özel bir açkı kullanılıyor. Zımparalanıp yağlama işlemi yapıldıktan sonra ney hazır bir hale geliyor".

"Amerika, Fransa ve İngiltere'den yoğun ilgi ve talep var"

Yurt dışında Mevlana'yı ve Mesnevisini okuyan insanlar neye yoğun ilgi gösteriyor. Ülkemize gelerek Mevlana'yı ziyaret ediyorlar. Ney konserlerini bizzat dinliyorlar. Batı ülkelerinde insanlar belli bir refah düzeyine geldiklerinde kendilerini boşlukta hissediyorlar ve arayış içine giriyorlar. Mevlana'nın mesnevisini okuyorlar ve Neyin ne olduğunu oradan öğreniyorlar.

Çayır, Ney Mevlana'nın Mesnevi'sinde geçtiğinden dolayı insanlar merak ediyor özellikle Amerikalılar Türk Musikisi ve neye çok ilgi duyuyorlar farklı bir sesinin olduğunu söylüyorlar.

"Ney doğal bir ilaç"

Çayır, Türkler, gerek yabancılar ney sesinin insana huzur verdiğini, İnsanları dinlendirdiğini özellikle hastalıkların tedavisinde kullanıldığını biliyor. Ruhsal tedavide Ney sesinin iyileştirici bir özelliği var.Ney'e olan talebin bundan kaynaklandığını söyledi.

"Ney Çalmak Kolay Değil"

Ney'in buğulu ve değişik bir sesi var. Ney üflemek bir sanattır belli bir süreç gerektiriyor. Çok çalışma ve sabır gerekiyor. Çok rahat bir şekilde ney çalabilmek için günde en az üç, dört saat çalışmak gerekiyor. Ara verilirse Ney'den ses çıkarmakta zorlanılıyor. Çünkü dudak kasları ve diyafram ile birlikte üflendiğinden dolayı çalışmanın bırakılmaması lazım. Ney Mesnevi'de çok farklı bir anlamda kullanılmıştır.

Çayır, Mevlana Ney'i insana benzetiyor ama gerçek insana, olgun insana benzetiyor. Mevlana Ney'in yanmasını insanın olgunlaşmasına benzetiyor. Ney 50 yılda yanıyor. Ney insanla ödeşmiştir. Sadece ülkemizden değil aynı zamanda

Yeni Zellanda, Portekiz ve Hintli Ney çalan öğrencilerimiz var.

"Ney yapımcılığı meslek değildir"

Ney Mevlana'dan sonra farklı bir anlam kazanmıştır. Tasavvufi bir boyut alıyor. Ney Mevlevilik ile bütünleşiyor. Neyin Mevlevilikte bir kutsallığı vardır. Ney yapımcılığı bir meslek olarak gelmemiştir.

Çayır; Ney yapımcılığı babadan oğla geçen bir meslek değildir. Neyin alınıp satılması Mevlevilerce ayıp sayılmaktadır. Fakat Cumhuriyet döneminden sonra babadan oğla geçen bir meslek olmuştur.