Sırbistan'da genel seçimlere doğru

SENİTA ŞEHERÇEHAYİÇ - Balkanlar'ın en önemli ülkesi olan Sırbistan'da, yarın yapılacak genel seçimlerde 19 siyasi oluşumun adayları, 250 sandalyeli Sırbistan Meclisi'ne girebilmek için yarışacak.

Sırbistan Seçim Komisyonu'ndan alınan bilgiye göre, Sırbistan'ın yanı sıra, Bosna Hersek ve Kosova'nın da aralarında bulunduğu 20 farklı ülkede açılacak oy kullanma merkezlerinde toplam 6 milyon 767 bin 324 vatandaş, seçimlerde oy kullanabilecek. Seçimlerin resmi sonuçları 20 Mart'a kadar açıklanacak ve Resmi Gazete'de yayımlanacak.

Siyasi analistlerin seçim öncesi tahminlerinde, ülkede erken yapılacak genel seçimlerin favorisi olarak Sırbistan Başbakan Yardımcısı Aleksandar Vuçiç'in başkanlık ettiği Sırp İlerleme Partisi'ni (SNS) gösteriyor. Sırbistan'da 2012 yılında yapılan Cumhurbaşkanlık seçimlerinde, mevcut Cumhurbaşkanı Tomislav Nikoliç'in liderliğini yaptığı SNS'nin ardından, seçimlerin "ikincisi" olarak ise Başbakan İvitsa Daçiç'in genel başkanlığını yaptığı Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) gösteriliyor.

Sırbistan'daki iki "büyük" partinin dışında olan diğer partiler ise Pazar günü yapılacak genel seçimlerde, Sırbistan Meclisi'ine girebilmek ve SNS ile SPS'nin önderlik yapacağı hükümet koalisyonunda yer alabilmek için yarışacak.

Kamuoyu yoklamalarında da seçimlerde şu anki SNS ile SPS koalisyonundan çok farklı bir sonuç beklenmiyor. Böylesi bir durum ortadayken kamuoyu ülkede ''neden erken seçim yapılma kararı alındığı'' sorusuna ise henüz net bir yanıt bulamadı.

Diğer taraftan, Sırbistan kamuoyunda, hükümetin 2'nci ismi olan Başbakan Yardımcısı Aleksandar Vuçiç'in siyasi karizmasının, Başbakan İvitsa Daçiç'i aştığını, dolayısıyla yapılacak seçimlerin Vuçiç'in yararına bir "pozisyon değişikliği" doğurabileceği tahmin ediliyor.

-''Boşnaklar'ın durumu''-

Sırbistan'da Boşnak liderlerden Rasim Lyayiç'in liderliğini yaptığı Sosyal Demokrat Parti, Aleksandar Vuçiç'in liderliğindeki SNS koalisyonuyla seçimlere katılırken, Boşnak nüfusu temsil eden partilerden Suleyman Uglyanin liderliğindeki Sancak Demokratik Eylem Partisi ise genel seçimlere tek başına katılacak.

Suleyman Uglyanin, 23 yıllık siyasi hayatında her zaman Boşnaklar'ın çıkarlarını koruduğunu ve Boşnak ulusunu temsil ettiğini vurgulayarak, partisinin en önemli ilkelerinden birinin hukuki güvenlik ve Avrupa geleceği için çalışmak olduğunu seçim konuşmalarında dile getiriyor.

Sırbistan'da yaşayan Boşnaklar'ın durumunun yeterince iyi olmadığını ifade eden Uglyanin, bu nedenle tüm Boşnak partilerini tek blok altında toplayarak, Boşnak seçmenlerin oylarının dağılmasının önüne geçmek istediğini belirtiyor.

Uglyanin, seçimlerin ardından, Sırbistan parlamentosunda, "Boşnak Meclis Grubu" kurmayı amaçladıklarını da vurguluyor.

-Seçimler, Avrupa entegrasyonu ve Kosova

Sırbistan yönetiminin son dönemde oldukça önemli kararlar vermesinin ve ülke imajının oldukça yükselmesinin ardından erken seçimlerin yapılma kararı, hem kamuoyu hem analistler için soru işaretleri oluşturdu. Daha önce Avrupa Birliği'ne (AB) katılan Slovenya ve Hırvatistan'dan sonra, eski Yugoslavya ülkelerinden AB üyeliğine en yakın ülke şu anda Sırbistan gösteriliyor.

Geçmiş yıllarda Avrupa entegrasyonları konusunda Karadağ ve Bosna Hersek'in gerisinde kalan Sırbistan, Daçiç ve Vuçiç önderliğindeki Sırbistan hükümeti gerekli şartları yerine getirip, 21 Ocak tarihinde AB ile katılım müzakerelerine başladı.

Brüksel'de, AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton'un arabulucuğuyla devam eden müzakereler kapsamında, Sırbistan Başbakanı Daçiç ile Kosova Başbakanı Haşim Taçi, Kosova konusunda bir anlaşmaya varmayı başardı ve böylelikle Belgrad ile Priştine arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesine yönelik temelleri atmış oldu.

Sırbistan ile Kosova arasındaki anlaşma, Sırbistan kamuoyunda farklı yorumlara neden olurken, Cumhurbaşkanı Nikoliç, son dönemlerde "Sırbistan'ın Kosova'yı asla tanımayacağı" şeklindeki açıklamalarını tekrarlıyor. Diğer taraftan, Brüksel anlaşması, Sırbistan kamuoyunun hükümeti "Kosova'yı kaybetmekle" suçlamasına da sebep olmuştu.

-Yatırımlar ve hukuki güvenlik

Diğer taraftan, Başbakan Yardımcısı Vuçiç, ülke içerisinde yolsuzlukla mücadele ve yabancı yatırımları Sırbistan'a çekme konusunda önemli mesafeler kat etti. Özellikle Arap ülkelerinden gelecek yatırımlara yönelen Vuçiç, kısa süre önce yaptığı açıklamda, Sırbistan hükümetinin "Mercedes", "Etihad Airways", "Michelin", "Bosch" gibi önemli firmalarla işbirliği yaptığını söyledi. Sırbistan'da, yaklaşık yüzde 20 oranında olan işsizliğin azaltılması konusunda hükümetin gösterdiği çabalar da takdir edliliyor.

Sırbistan'ın henüz yeni karşı karşıya geleceği konulardan birisi de yolsuzluğa karşı mücadeledir. Transparency Intenatinal'ın 2013 yılın sonuçlarına göre, Sırbistan yolsuzluğa karşı mücadelede 177 ülke arasında 72'nci sırada yer alıyor. Sırbistan'a yatırım yapacakları sözü veren ülkeler, Belgrad yönetiminin yolsuzluğu temizlenmiş güçlü bir hukuk sistemi olmadığı süreçte bu ülkeye yatırım yapmayacaklarını açıklıyor. AB, Hırvatistan'ın yaptığı yolsuzlukla mücadeleyi, Sırbistan'dan da istiyor. Koalisyon ortağı Daçiç ve Vuçiç, bu konularla ilgili çalışma yapıyor, ancak önemli siyasi poziysonlarda bulunan ve görevi kötüye kullandıkları iddia edilenlerden hiç kimse henüz yargılanıp ceza almadı.

Aynı zamanda, Sırbistan ekonomisinin sırtındaki en ağır yüklerden bir diğeri de bazı devlet firmalarının "şüpheli" özelleştirmeleridir.

-Yeni hükümeti zor ve büyük işler bekliyor

Mevcut hükümetin iktidarının ortasında erken seçim yapılma kararının verilmesi mutlaka bir çok insanın kafasında soru işareti bıraktı. Ancak kesin olan şey, yeni kurulacak hükümeti, oldukça zor ve büyük işler bekliyor.

Vatandaşlarına daha iyi hayat standartları sağlamak için ekonominin düzeltilmesinin yanı sıra, Sırbistan'ın yeni hükümetini komşu ülkeleri ile ilişkileri konusunda da ciddi görevler bekliyor. Bunun en önemlisi ise, Sırbistan'ın bölgedeki geleceğinin inşa edilmesinde önemli unsur olan, Bosna Hersek ve Hırvatistan ile yakın tarih içerisinde meydana gelen ve hala çözüm bulunmayan sorunlar gösteriliyor.