Emekli maaşlarında yeni hesap! Altı aylık zam sistemi değişebilir

Milyonlarca emekliyi ilgilendiren en düşük emekli aylığı uygulamasında değişiklik yapılması gündemde. Gözler Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın vereceği müjdeye çevrilmişken mevcut sistemde taban aylığın altı ayda bir enflasyon oranına göre artırılması yerine, artışların belirli kurallara bağlandığı daha sürdürülebilir bir model üzerinde duruluyor.

Çalışmada, emeklilik sisteminde yaşanan sorunların giderilmesi, maaş artışlarının öngörülebilir hale getirilmesi ve düşük aylık alan emeklilerin gelirlerinin iyileştirilmesi amaçlanıyor.

Bu kapsamda dört farklı seçenek değerlendiriliyor.

ASGARİ ÜCRET EMEKLİ MAAŞINDA BELİRLEYİCİ OLABİLİR

Yenişafak'ta yer alan habere göre; masadaki ilk formül, en düşük emekli aylığının asgari ücrete veya başka bir ekonomik göstergeye bağlanmasını içeriyor.

Bu modelin tercih edilmesi halinde taban aylık, her altı ayda bir yeni bir kanunla belirlenmek yerine yasada tanımlanacak formüle göre güncellenecek.

Böylece emekliler, maaşlarının hangi ölçüte göre artırılacağını önceden bilecek.

Ancak asgari ücretin ne kadarlık bölümünün esas alınacağı ve düzenlemenin bütçeye getireceği maliyet henüz netleşmiş değil.

DÜŞÜK MAAŞ ALANLARA GELİR TAMAMLAMA DESTEĞİ

İkinci seçenek, en düşük emekli aylığını sürekli yükseltmek yerine gelir tamamlama sistemi oluşturulmasını öngörüyor.

Bu modele göre, belirlenen gelir seviyesinin altında kalan emeklilere aradaki fark kadar destek verilebilecek.

Uygulamanın kapsamının genişletilmesi durumunda emeklilerin hane gelirleri ve sosyal destek ihtiyaçları da dikkate alınabilecek.

Böylece kamu kaynaklarının özellikle düşük gelirli emeklilere yönlendirilmesi amaçlanıyor.

Modelde, prim karşılığında kazanılan emekli aylığı ile sosyal yardım niteliğindeki gelir desteğinin birbirinden ayrı tutulması planlanıyor.

KÖK MAAŞLAR YENİDEN HESAPLANABİLİR

Üzerinde durulan üçüncü formül ise emeklilerin kök maaşlarının yeniden düzenlenmesini kapsıyor.

Kök aylığı düşük olduğu için yapılan zamları maaşında yeterince hissedemeyen emeklilerin durumunun iyileştirilmesi amacıyla aylık bağlama sisteminin gözden geçirilmesi değerlendiriliyor.

Bu kapsamda prim gün sayısı, prime esas kazanç ve aylık bağlama oranlarının maaş hesaplamasındaki etkileri yeniden ele alınabilecek.

Söz konusu değişiklik yalnızca mevcut emeklileri değil, gelecekte emekli olacak kişileri de ilgilendirecek.

ZAMLAR BÜTÇE İMKÂNLARINA GÖRE BELİRLENEBİLİR

Dördüncü seçenekte ise en düşük emekli aylığının artırılmasında bütçe dengeleri ve ekonomik koşulların esas alınması öngörülüyor.

Bu formülde taban aylık artışlarının doğrudan enflasyon oranına eşitlenmesi yerine ekonomik göstergeler ve kamu maliyesinin imkânları dikkate alınabilecek.

Emeklilerin gelirlerinde öngörülebilirliğin korunması amacıyla belirli bir asgari artış güvencesi getirilmesi de değerlendirilen başlıklar arasında yer alıyor.

YENİ SİSTEM İÇİN YASAL DÜZENLEME GEREKECEK

Masadaki modellerden hangisinin tercih edileceği henüz kesinleşmedi. Mevcut sistemin değiştirilmesi için yasal düzenleme yapılması gerekecek.

Bu kapsamda 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu üzerinde değişiklik yapılarak taban aylığın belirlenme yöntemi, artış dönemleri ve finansman esasları yeniden düzenlenebilecek.

Kök maaş sisteminin değiştirilmesi halinde ise daha kapsamlı bir mevzuat çalışması gerekecek.

Yeni modelin kaç emekliyi etkileyeceği, bütçeye getireceği maliyet ve mevcut hakların nasıl korunacağı, düzenlemenin şekillenmesinde belirleyici olacak.

Hangi formülün uygulanacağı ve seçeneklerin bir arada hayata geçirilip geçirilmeyeceği yapılacak değerlendirmelerin ardından netleşecek.

IŞIKHAN, MÜJDE İÇİN CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'I İŞARET ETMİŞTİ

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, daha önce yaptığı açıklamada müjdeyi Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın vereceğini ifade etmişti. Işıkhan'ın sözleri yeniden gündeme gelirken, emekli aylıklarına ilişkin değerlendirilen yeni modellerin hangisinin tercih edileceği henüz netleşmedi.