Su Kullanıcı Örgütleri, Sorunları ve Çözüm Önerileri Sempozyumu

Türkiye Sulama Kooperatifleri Merkez Birliği (TÜS-KOOPBİR) ile Sulama Birlikleri Derneği (SUBİRDER) işbirliğinde düzenlenen "Su Kullanıcı Örgütleri, Sorunları ve Çözüm Önerileri Sempozyumu", Antalya'da gerçekleştirildi.

TÜS-KOOPBİR Genel Başkanı Halis Uysal, Lara Kervansaray Otel'de düzenlenen sempozyumun açılışında yaptığı konuşmada, Türkiye'nin küresel ısınmada riskli ülkelerin başında geldiğine işaret etti.

Bu konuda önlem alınması ve suyun iyi kullanımının önem taşıdığını vurgulayan Uysal, gerek sulama birlikleri, gerekse sulama kooperatiflerinde en büyük sorunun, en büyük girdilerini oluşturan "Tarımsal elektrik" olduğunu söyledi.

Tarımsal elektrikte bugün itibarıyla 672 milyon lira olan anaparanın 2 milyar 700 milyon liraya ulaştığını ifade eden Uyar, şöyle konuştu:

"Bu parayı çiftçinin ödemesi mümkün değil. AB'de tarımsal elektriğin kilowatı 12 cent ise bizde 26 cent. AB'de KDV yok, bizde ise yüzde 18,5. Ayrıca ücretini hepimizin ödediği kaçak enerji var. Geçen sene yüzde 14 idi, bu yıl yüzde 17,7 oldu. Yüzde 18,5 KDV, yüzde 18 kaçak enerji, yüzde 2,5 TRT payı, yüzde 5 belediye hissesi, bir de yüzde 1'lik fon ödüyoruz. Fonun kalkmasından yana değiliz. DSİ'ye verilmesi gereken bir fon. Gölet ve baraj yapımında kullanılması lazım fakat zamanın Maliye Bakanı bunu almış, bütçeye ilave etmiş, nereye gittiği belli değil. Bir an önce bunun da DSİ'ye verilmesini istiyoruz.

Faizlerin kaldırılması ile ilgili, TBMM Bütçe Komisyonundan geçtiğini zannediyorum, faizler kalkacak ve 48 aya yayılacak. Asgari senede iki taksit olacak ama taksit sayısını biz belirleyeceğiz."

Borçların ödeneceğini ama 672 milyon lira borcun bir defaya mahsus silinmesinden yana olduklarını kaydeden Uyar, şöyle devam etti:

"Özelleştirilmiş şirketler, parayı toplama taraftarı değiller, 'Biz kendi paramızı toplayamıyoruz' diyorlar. Bir keşmekeştir gidiyor. Sonuç olarak son defaya mahsus gerek sulama birlikleri, gerekse aynı işlevi gören sulama kooperatiflerinin tüm elektrik borçlarının silinmesinden yanayız. Ayrıca KDV'nin, kaçak elektrik ve TRT paylarının kaldırılması ve eskiden olduğu gibi yüzde 20 ile yüzde 30 sübvanse edilmesini istiyoruz."

- "Daimi işçiler büyük sorun"

SUBİRDER Genel Başkanı Mehmet Ergücen ise Türkiye sulama sularının yüzde 74'ünün sulama birlik ve kooperatifleri tarafından kullanıldığını bildirdi.

Bu nedenle toprak ve suyun tek elden yönetilmesinin daha uygun olacağını düşündüklerini anlatan Ergücen, "Yatırımlara Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından hibe desteği verilmektedir. DSİ Genel Müdürlüğüne ait sulama birlikleri ve bunların tesislerine ise Bakanlık destek vermemektedir. Nedeni ise onların Bakanlığa, bizim DSİ'ye bağlı kurumlar olmamız" dedi.

"Toprak ve Su Yönetimi" diye bir yönetim oluşması ve desteklerin kooperatif ve birliklere genel olarak verilmesi gerektiğini savunan Ergücen, şöyle devam etti:

"Bugün Türkiye'de sulama birliklerinin ciddi sorunlarından birisi enerji, diğeri ise personel sıkıntısıdır. 5351 sayılı Kanun'dan dolayı daimi işçi olan personelimize 12 ay boyunca ücret ödüyoruz, bu da bütçemizi çok zor durumda bırakıyor. Bütçeler aşılarak yüzde 60'lara dayanıyor. Kanun gereği yüzde 30'u aşmamamız gerekiyor. Şu anda hiçbir birliğin personel giderinin yüzde 40 ya da yüzde 50'den aşağı düştüğünü zannetmiyorum. Su kullanıcı örgütleri olarak hükümetten talebimiz, bir an önce suyun ve toprağın tek elden yönetilmesi, enerji sorununun çözülmesi ve sulama birliklerindeki kadrolaşmış pesonelin başka kurumlara atanmasıdır. Bu konularda hükümetimizden acilen çözüm bekliyoruz."

- Diğer konuşmacılar

Ziraat Mühendisleri Odası Genel Başkanı Turhan Tuncer ise Türkiye'nin su kaynakları açısından zengin bir ülke olmadığını, bu yüzden tarım alanlarında suyun en verimli şekilde kullanılması gerektiğine dikkati çekti.

Türkiye Milli Kooperatifler Birliği Genel Başkanı Muammer Niksarlı, 2015 yılında Uluslararası Kooperatifler Birliği toplantısının Antalya'da yapılma kararı alındığını kaydetti.

Toplantıya 100 ülkeden bin 200 delegenin katılmasını beklediklerini bildiren Niksarlı, "Bu, çok önemli bir toplantı olacaktır. Toplantının dünyada farkındalık yaratması için şimdiden hazırlıklara başladık. Ülkemiz yöneticilerinin de büyük destek verecekleri, böylece toplantının ses getireceğine inanıyorum" diye konuştu.

Çiftçilerin sulama ile ilgili sorunları ve çözüm önerilerinin tartışıldığı sempozyumda yapılan oturumlar, soru cevap şeklinde gerçekleşiyor.

Sempozyumun ardından Türk çiftçisinin sulama ve kooperatifçilik alanındaki sorunları ve çözümleri içeren sonuç bildirgesinin yayınlanacağı belirtildi.

Sempozyuma Köy-Koop Genel Başkanı Yakup Yıldız, Tarım Kredi Kooperatifleri Merkez Birliği Yönetim Kurulu Başkanı İlhami Teke, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürü Gürsel Küsek ile su kullanıcı örgütlerinin başkan ve temsilcileri de katıldı.