Türkiye Ekonomi Programı Üçüncü Evresine Girdi

(ANKARA) - Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, ekonomi programının ilk iki evresi olan risk yönetimi ve enflasyon ile bütçe açığını azaltma hedeflerinde sonuç aldıklarını, üçüncü evrenin ise 2027 sonunda tamamlanmasını beklediklerini ancak mevcut dış şokların bu süreci etkilediğini belirterek "Bu bir bahane de değil, bu bir gerçeklik. Bütün dünya şu anda bu şokun etkileriyle mücadele edecek" dedi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Kanal 7 Medya Grubu tarafından düzenlenen "Yükselen Türkiye Zirveleri" pogramına katıldı.

Programda konuşan Şimşek, dünya genelindeki borçluluk oranları ile Türkiye'yi kıyaslayarak düşük borçluluğun ekonomik büyüme üzerindeki potansiyel etkisine ilişkin şunları söyledi:

"Bizde borçluluk çok yüksek değil. Ne hane halkının ne devletin ne şirketlerin ne de finans sektörünün. Şimdi bu bize ne anlatıyor? Türkiye'nin yine bu küresel meydan okumalardan bir tanesi olan borçluluk noktasında avantajlı olduğunu gösteriyor. Hane halkı ve reel sektörün borcu düşük olduğu için biz eğer enflasyonu tek haneye düşürürsek, büyüme katlanır. 'Bu enflasyonla mücadele çok oluyor, artık bir yerde duralım' yaklaşımları var. Bu çok miyopik bir yaklaşımdır. Çünkü kalıcı, sürdürülebilir yüksek büyümenin formülü, tabii ki düşük enflasyondur."

Ekonomi programında üçüncü evre: "Dış şoklar gerçekliği"

Uygulanan ekonomi programının üç evreden oluştuğunu belirten Şimşek, ilk evrenin risk yönetimi olduğunu, ikinci evrede ise enflasyon, bütçe açığı ve cari açığı azaltma hedeflerinde sonuç aldıklarını kaydetti. Üçüncü evrenin 2027 sonunda tamamlanmasını beklediklerini ancak mevcut dış şokların bu süreci etkilediğini söyleyen Şimşek, şu değerlendirmeyi yaptı:

"Üçüncü evre ise biraz önü açık bir evre. Normalde 2027 sonu diye bekliyorduk bu evrenin tamamlanması için. Fakat gerek geçen sene yaşanan şoklar gerek bu sene çok daha devasa bir dış şokla karşı karşıyayız. Bu şoklar tabii üçüncü evreyi etkiliyor. Bu bir bahane de değil, bu bir gerçeklik. Bütün dünya şu anda bu şokun etkileriyle mücadele edecek."

Şimşek ayrıca, 2023 yılında yaşanan deprem felaketinin mali yüküne ve EYT düzenlemesinin bütçe üzerindeki etkilerine değinerek, "Depremin yaralarını sararken büyük bütçe açıkları verip de bu bütçe açıklarını parasallaştırırsanız, yani para basarak finanse ederseniz, hiperenflasyona girersiniz. Bunu yapmamanız lazım" dedi.

Enflasyon trendi ve gelir dağılımı

Enflasyonun Ekim 2022'de yüzde 85 ile zirveyi gördüğünü anımsatan Şimşek, dezenflasyon sürecinin 2024'te başladığını ifade etti. Enflasyonun şu an yüzde 31 civarında olduğunu kaydeden Şimşek, "Geçici olarak 1-2 ay bu son gelişmeler etkiler ama enflasyonun aşağı yönlü trendinde bir değişiklik olmayacak. Dezenflasyonla birlikte gelir dağılımında iyileşme başlamıştır ama tabii ki daha gideceğimiz mesafe var" diye konuştu.

Türkiye'nin geçen yıl 400 milyar dolarlık mal ve hizmet sattığını söyleyen Şimşek, ihracatın yüzde 95'inin yapıldığı ülkelerde büyümenin yavaşlayacağına dair öngörüleri aktardı. IMF tahminlerine göre bu ülkelerdeki büyümenin yüzde 1,6'ya gerileyeceğini ifade eden Şimşek, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'daki savaşın etkilerine dikkati çekerek, "Bizim mal sattığımız ülkelerde talep zayıflayacak. Bu bizim ihracatımızı önemli ölçüde etkileyebilecek bir faktör" dedi.

"Tasarruf yapılması gereken kalemlerden üçte bir oranında reel tasarruf sağlıyoruz"

Milletin büyük bir beklentisi olan kamuda tasarruf konusunda yasal yetkinin Hazine ve Maliye Bakanlığı'a alındığını hatırlatan Şimşek, şöyle konuştu:

"Bugün eğer bütçede biz bu disiplini sağlamasaydık, eşel mobil sistemini uygulayabilir miydik? Bugün mazot, benzin fiyatları ne olurdu litre başına? Petrol fiyatları 100 dolar civarındayken sizce ne olurdu? Kamu borcunun milli geliri oranı yüzde 24. Bize benzer ülkelerde bu oran yüzde 74. Konu, o disiplini devam ettirip kaynağı üretken alanlara yani dünyadaki belirsizliğin yarattığı dönüşüm ihtiyacına harcamak."

Kamuda tasarruf milletimizin büyük bir beklentisiydi. Cumhurbaşkanımızın Tasarruf Genelgesi'yle birlikte kanunu da getirdik. Yetkiyi, Hazine ve Maliye Bakanlığı'na aldık. Önemli kalemler; taşıtlar, binalar, haberleşme, seyahat, enerji, kırtasiye ve demirbaş. Bu kalemlerin tamamının bütçe içindeki payının 10 yıllık ortalaması yüzde 4,6'ydı. Biz bu oranı yüzde 3'ün altına düşürüyoruz. Tasarruf yapılması gereken kalemlerden üçte bir oranında reel tasarruf sağlıyoruz."

"Program sadece para politikasından ibaret değildir"

Ekonomi programının sadece para politikasına dayandığı yönündeki eleştirilere tepki gösteren Şimşek, Orta Vadeli Program'ın (OVP) yapısal dönüşüm ayağının göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı. Akademisyen ve yorumcuları "eski ezberlerle" konuşmakla eleştiren Şimşek, şunları söyledi:

"Orta Vadeli Program hedeflerinde bir değişiklik yok. Fiyat istikrarı, düşük enflasyon demek, yüksek büyüme demek. Biz sürdürülebilir yüksek büyüme istiyoruz. Sürdürülebilir yüksek büyümenin formülü de düşük enflasyon, mali disiplin. Zor bir coğrafyada yaşıyoruz, şoklara karşı her zaman tamponlar olması lazım."

Profesör olan arkadaşlar ekranlara çıkıyorlar, maliye politikası görevini yapmadı diyor, para politikasıyla da bu kadar, artık bundan sonrası bu kadar. Arkadaş, bir metni bir oku, OVP 110 sayfaysa onun iki sayfası bile para politikası değil. Bu kadar da olmaz yani, bu kadar okumadan, eski ezberlerle. Bu programın çok ciddi yapısal dönüşüm ve reform ayağı var. Reformlarda ne kadar ilerleme var bunları tartışalım. Bunlar söylendi ama yapıldı mı, ne kadar yapıldı bunları tartışalım ama bu program ne para politikasından ne maliye politikasından ne gelirler politikasından ibarettir. Bunu söylemek o dokümanı reddetmek demektir veya okumamış olmak, bakmamış olmak demektir."