Türkiye'nin Afet Yönetimi Güçleniyor

(ANKARA)  - AFAD Başkanı Ali Hamza Pehlivan, Türkiye'nin 485 diri fay hattıyla dünyanın en aktif deprem kuşaklarından Alp-Himalaya kuşağı üzerinde yer aldığını belirtti. Pehlivan, 81 ili kapsayan Afet Risk Azaltma Planları'nın (İRAP) 2027-2031 dönemine yönelik ikinci 5 yıllık plan hazırlıklarının 2026'da tamamlanmasının hedeflendiğini söyledi. Türkiye'nin bin 204 deprem gözlem istasyonuyla Avrupa'nın en büyük gözlem ağlarından birine sahip olduğunu vurgulayan Pehlivan, 6 Şubat 2023 depremleri sonrası AFAD'ın arama kurtarma kapasitesinin güçlendirildiğini, profesyonel arama kurtarma personel sayısının 3 bin 550'ye çıkarıldığını ve 2026'da bin 250 personelin daha istihdam edileceğini açıkladı.

AFAD Başkanı Vali Ali Hamza Pehlivan, 1-7 Mart Deprem Haftası dolayısıyla yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye'nin deprem başta olmak üzere birçok doğal afet riskiyle karşı karşıya bulunan bir ülke olduğunu vurguladı. Pehlivan, AFAD'ın "Türkiye'nin Afetlerde Ortak Gücü" misyonuyla risk azaltma, müdahale ve iyileştirme çalışmalarını bütüncül bir yaklaşımla sürdürdüğünü belirtti.

"Türkiye'de 485 diri fay hattı var"

Türkiye'nin 485 diri fay hattı ile dünyanın en aktif deprem kuşaklarından biri olan Alp-Himalaya kuşağı üzerinde yer aldığına dikkati çeken Pehlivan, ülkede ortalama her üç yılda bir 6, her beş yılda bir 6'nın üzerinde, her on yılda bir ise 7'nin üzerinde deprem yaşandığını hatırlattı. 1999 Marmara Depremi'nin afet yönetimi anlayışında milat olduğunu ifade eden Pehlivan, AFAD'ın 2009 yılında kurulmasıyla kriz yönetiminden risk yönetimine geçildiğini söyledi.

AFAD'ın Türkiye Afet Risk Azaltma Planı (TARAP) ve 81 ilde uygulanan İl Afet Risk Azaltma Planları (İRAP) kapsamında bugüne kadar 16 bin 659 eylemin belirlendiğini aktaran Pehlivan, bu eylemlerin 6 bin 792'sinin tamamlandığını, 7 bin 248'inin ise uygulanmaya devam ettiğini bildirdi. Pehlivan, kritik önemdeki "kırmızı eylemler" kapsamında belirlenen 2 bin 771 görevden bin 131'inin tamamlandığı açıklandı. Pehlivan, "81 İl Afet Risk Azaltma Planları İRAP'ların, 2027-2031 yıllarını kapsayan ikinci 5 yıllık planın hazırlık çalışmalarının 2026 yılında tamamlanması planlanmaktadır" dedi.

Müdahale kapasitesine ilişkin bilgiler de veren Pehlivan, TAMP kapsamında 25 ulusal, 23 yerel afet grubu ile koordinasyon sağlandığını, 2025 yılında 14 bölgesel, 59 il düzeyi ve 5 uluslararası tatbikat olmak üzere toplam 79 tatbikat gerçekleştirildiğini kaydetti. Pehlivan, Türkiye Afet Sonrası İyileştirme Planı (TASİP) ile afet sonrası iyileştirme çalışmalarının 10 sektör, 39 temel ve 136 alt görev alanında yürütüldüğünü belirtti.

"Türkiye'de bin 204 Deprem Gözlem İstasyonu var"

Türkiye'nin bin 204 deprem gözlem istasyonu ile Avrupa'nın en büyük gözlem ağlarından birine sahip olduğunu vurgulayan Pehlivan, 2025 yılında AFAD Deprem Veri Merkezi'nde 53 bin 875 depremin analiz edildiğini, Ulusal Deprem Araştırma Programı (UDAP) kapsamında 40'tan fazla üniversiteye ve 95 araştırma projesine destek verildiğini söyledi.

Pehlivan, afet yönetiminde dijital ve teknolojik altyapıya da değinerek, Afet Yönetimi Karar Destek Sistemi (AYDES) sisteminin 96 ana, 475 alt modülle entegre şekilde çalıştığını, Haber Alma Yayma Sistemi (HAY), CMAS mobil uyarı sistemi ve İKAS erken uyarı sistemlerinin aktif olarak kullanıldığını belirtti.

"Profesyonel arama kurtarma personeli sayısı 3 bin 550'dir"

Pehlivan, 6 Şubat 2023 depremlerinden edinilen tecrübeler doğrultusunda AFAD'ın arama kurtarma kapasitesinin güçlendirildiğini, profesyonel arama kurtarma personeli sayısının 3 bin 550'ye çıkarıldığını, 2026 yılı içinde bin 250 personelin daha istihdam edileceğini açıkladı.

Gönüllülük çalışmalarına da değinen Pehlivan, AFAD Gönüllülük Sistemi'ne 1 milyon 636 bin kişinin başvurduğunu, 365 bin kişinin temel eğitimleri tamamladığını, sahada görev yapan gönüllü sayısının ise 44 bini aştığını ayrıca 511 ekip ve 17 bin 15 kişinin AFAD Akreditasyon Sistemi kapsamında sertifikalandırıldığını söyledi.

"Afetlere dirençli şehirler ve toplumlar oluşturmak için çalışmaya devam edeceğiz"

6 Şubat depremlerinin ardından yürütülen konut seferberliği kapsamında 455 bin 357 konut, köy evi ve işyerinin hak sahiplerine teslim edildiğini bildiren Pehlivan, 2025 yılında 12 başlıkta düzenlenen afet eğitimleri ile 6,2 milyondan fazla vatandaşa ulaşıldığını söyledi.

Pehlivan, vatandaşların e-Devlet üzerinden toplanma alanlarını sorgulayabileceğini, deprem tehlike haritalarını inceleyebileceğini ve AFAD gönüllüsü olabileceğini hatırlatarak, şunları kaydetti:

"Unutmayalım, ülkemiz bir deprem ülkesi. Afetlere karşı topyekün hazırlanmalı, eğitim, farkındalık ve risk azaltma çalışmaları ile olası riskleri en aza indirmeliyiz. Bu bağlamda, vatandaş olarak bu durumun hayati öneme haiz olduğu bilinciyle hareket edilmeli, tedbirlerimizi almalı, depremlere ve diğer afetlere karşı dirençli şehirler ve toplumlar oluşturmak için büyük bir seferberlik halinde devlet ve millet işbirliğiyle çalışmaya devam etmeliyiz. 'Afetlere Dirençli Türkiye' hedefine, kamu kurumlarımız, üniversitelerimiz, yerel yönetimlerimiz, sivil toplum kuruluşlarımız, özel sektörümüz ve aziz milletimizle el ele vererek ulaşacağımıza inanıyor; Deprem Haftası'nın, bu hafta ve yıl boyunca gerçekleştirilecek çalışma, faaliyet ve etkinliklerin deprem ve diğer afetler konusundaki farkındalık düzeyinin daha da artmasına vesile olmasını diliyorum."