Senatör Lindsey Graham Hayatını Kaybetti

ABD'de Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, kısa ve ani bir rahatsızlığın ardından hayatını kaybetti.

Ofisinden yapılan açıklamada, Graham'ın 11 Temmuz Cumartesi akşamı hayatını kaybettiği belirtildi ve ailesinin "bu son derece zor dönemde mahremiyetlerine saygı gösterilmesini rica ettiği" eklendi.

2002'de South Carolina'dan Senato'ya seçilen siyasetçi, Washington'da dış politika konusunda en etkili isimlerden biriydi ve Trump'ın önemli bir müttefikiydi.

10 Temmuz'da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşmek üzere Kiev'e gitmiş ve ziyaretinden yeni dönmüştü. Seyahati öncesinde bilinen bir sağlık sorunu yoktu.

Graham bundan önce 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'ne ABD Başkanı Donald Trump ile birlikte katılan heyette yer almıştı.

Geçmişte Türkiye'ye savunma yaptırımlarını savunan Graham, burada yaptığı açıklamalarda Türkiye'ye F-35 satışı konusunda Trump'ın kararına destek vermeye hazır olduğunu söylemişti.

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medyadan paylaştığı taziye mesajında Graham'ın "gerçek bir vatansever" olduğunu söyledi.

Graham geçmişte Senato Bütçe Komitesi Başkanlığı görevini de yürütmüştü.

Kendisi ABD'nin Ukrayna'ya desteğinin güçlü bir savunucusuydu. Ülkeye yaptığı son ziyarette Graham, "Başkan Trump'a bu savaşı sona erdirmek için araçlar sağlayacayacağını" söylediği Rusya yaptırım tasarısının bir versiyonu üzerinde çalışıyordu.

2023'te BBC'ye verdiği röportajda, "Putin Ukrayna ile durmayacak. Ukrayna'da zayıf olmak, Tayvan'da da kaybetmek demektir" demişti.

Graham yıllar boyunca Başkan Trump ile çatıştı. 2021'deki ABD Kongre baskınından sonra Graham, Senato kürsüsünde yaptığı konuşmada, "Trump ve ben, çok zorlu bir yolculuk geçirdik. Bu şekilde sona ermesinden nefret ediyorum" demişti.

"Tek söyleyebileceğim şey, beni bu işin dışında tutun. Artık yeter."

Ancak daha sonra onun en sadık destekçilerinden biri oldu ve 2024 seçimlerinde Trump'ı destekledi.

2023'te BBC'ye verdiği demeçte bu konuda, "Donald Trump'ın karanlık bir yüzü var... ve çok iyi bir başkandı. Ama ona bağlı kalıyorum çünkü yaptıklarını gördüm" dedi.

Bunlara Trump'ın ABD'nin güney sınırındaki sicilini, İranlı komutan Kasım Süleymani'nin öldürülmesini ve ülkesinde Yüksek Mahkeme'ye muhafazakar yargıçların atanmasını örnek gösterdi.

Graham'ın internet sitesinde yer alan bilgilere göre, Graham "terörle mücadelede ulusal güvenlik çıkarlarını koruyan uzun vadeli sonuçlar elde etmek için sürekli olarak çabaladı."

2021'de ABD birliklerinin Afganistan'dan çekilmesine karşı çıkan yetkili, bunu "ABD ulusal güvenliği için üzücü ve tehlikeli bir olay... Dünyanın dört bir yanındaki cihatçılar kutlama yapıyor. Amerika zayıf olarak görülecek" şeklinde yorumlamıştı.

Graham, İsrail'in sadık bir destekçisiydi. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Graham'ı anma mesajında, "Lindsey, İsrail ve Amerika'nın güvenliğinin birbirinden ayrılamaz olduğunu anlamıştı" dedi.

İsrail "en büyük dostlarından birini" kaybetti dedi.

Türkiye'ye nasıl yaklaştı?

Lindsey Graham, Türkiye'de özellikle Suriye, Kürt güçleri, NATO ve savunma politikaları konularına yaklaşımıyla gündeme geldi.

2019 yılında Türkiye'nin kuzey Suriye'ye yönelik Barış Pınarı Harekâtı sırasında Graham, operasyonu sert şekilde eleştiren ABD'li siyasetçiler arasında yer aldı.

Graham, Demokrat Senatör Chris Van Hollen birlikte hazırlayıp sundukları tasarıyla ilgili yaptığı açıklamada, "Kongre'nin birçok üyesi, IŞİD'e karşı en güçlü müttefiklerimizden biri olan Kürtlerin yüzüstü bırakılmasının yanlış olduğunu düşünüyor" dedi.

Aynı dönemde Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasına da karşı çıktı ve bunun NATO açısından sorun yarattığını söyledi.

Bu konuda Türkiye'ye yönelik ABD yaptırımlarının uygulanmasını destekleyen isimlerden biri oldu.

Graham siyasi gerilimlerle gündeme gelse de Ankara ile diyalog kurulmasını savundu ve Türkiye'nin NATO müttefiki olarak stratejik önemini vurguladı.

2019 yılında Van Hollen ile birlikte yaptıkları açıklamada, Kobani çevresinde silahsızlandırılmış bölge oluşturulmasının Türkiye'nin güvenlik kaygılarını gidermeye yardımcı olabileceğini savundu.

İki siyasetçi Türkiye'nin kaygılarını tamamen reddetmek yerine, bunların diplomatik yollarla karşılanabileceğini belirttiler.

2024 yılında Graham ve Van Hollen, Türkiye'nin veya Türkiye destekli grupların Suriye'nin kuzeyindeki askeri faaliyetlerine karşı "Countering Turkish Aggression Act of 2024" ("2024 Türk Saldırganlığına Karşı Koyma Yasası") adlı yaptırım tasarısını sundu.

Tasarının amacı, Suriye Demokratik Güçleri'ne (SDG) yönelik yeni saldırıları engellemek ve ateşkesi teşvik etmek olarak açıklandı.

Graham'ın Mayıs 2025'teki ziyareti ise Türkiye'ye karşı tutumunda bazı değişikliklere işaret ediyordu.

Türkiye ziyaretinin ardından konuşan Graham, Kongre'deki olası itirazlara rağmen Türkiye'ye F-35 teslimatını yeniden sağlayacak yeni bir çözüm bulunabileceğine inandığını belirtti.

Ziyaret sırasında Suriye'ye yönelik yaptırımların kaldırılması konusunun değerlendirdiği ve bölgesel güvenlik meseleleri hakkında görüşüldüğü açıklandı.

Graham son olarak 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'ne ABD Başkanı Donald Trump ile birlikte katılan heyette yer almıştı.

Burada Oksijen Gazetesi'ne verdiği demeçte, İsrail'in ve Yunanistan'ın Türkiye'nin F-35 programına dönüşüne karşı mesajlar vermesinin Kongre üzerinde etkili olabileceğini söyledi. Kendisinin Türkiye'nin F-35 programına dönmesine açık olduğunu belirtti.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. .