Sabancı:"tarımda Dönüşüm Olmadan Büyüme, İstikrar Ve Sosyal Refahtan Söz Edilemez"

Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD)

Ömer Sabancı, tarımda dönüşüm ve yeniden yapılanma sağlanamadığında, ne büyümeden, ne istikrardan, ne sosyal refahtan söz etmenin mümkün olmayacağını açıkladı.

TÜSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Sabancı Kayseri'de gerçekleştirilen "Dünya Ticaret Örgütü ve Avrupa Birliği'ndeki Gelişmeler Işığında 21. Yüzyılda Türkiye Tarımı ve İç Anadolu Bölgesi" seminerinin açılış konuşması yaptı.

Sabancı konuşmasında, AB müzakere sürecinin de başlamasıyla birlikte, bir dizi ekonomik reformun önümüzdeki dönemde AB politikaları çerçevesinde ele alınarak tamamlanması gerekeceğine işaret etti.

SOSYAL TARAFLARIN GÖRÜŞLERİ ALINMALI

Müzakereler çerçevesinde en önemli başlıklardan birisinin tarım olacağını belirten Sabancı, Tarım ve Kırsal Kalkınma Faslına ilişkin tarama sürecinin tamamlanmasının ardından hükümetin, sivil toplum örgütleri, üniversiteler ve özel sektörün de görüşlerini alarak bir müzakere pozisyonu hazırlaması gerektiğini kaydetti. "Müzakereler boyunca, kamu, özel sektör ve sivil toplum katılımı ve işbirliği hayati önem taşımaktadır" uyarısında bulunan Sabancı, tarımda çok kapsamlı AB tarım müktesebatının mevzuata uyumlu hale getirilmesi gerektiğini hatırlattı.

Sabancı, Türkiye'nin hem nüfusunun hem de ekonomisinin önemli bir bölümünü oluşturan tarım sektöründe yapısal dönüşümün gerçekleştirilmesinin Türkiye'nin önünde önemli bir görev olarak durduğunu belirtti.

Tarımın, müzakere sürecinde Türkiye'nin zorlanacağı konulardan biri olduğunu ve Dünya Ticaret Örgütü'yle (DTÖ) yürütülen müzakereler açısından da önem taşıdığını ifade eden Sabancı, 13-18 Aralık 2005 tarihlerinde Hong Kong'da DTÖ Bakanlar Konferansı'nda da en önemli gündem maddesi tarım olduğunu anımsattı. Sabancı, DTÖ toplantısında ticareti en fazla bozucu mahiyette kabul edilen iç desteklemelerde, daha fazla destekleme yapan ülkelerde daha fazla olmak üzere, giderek artan oranlarda indirim yapılmasına karar verildiğini hatırlattı. Yine bu toplantıda ihracat desteklerinin kaldırılmasına yönelik kararlar alındığına işaret eden Sabancı, pamukta tüm ihracat desteklerinin Batı Afrika ülkelerinin lehine ortadan kaldırılmasına karar verildiğini belirtti. Sabancı, böylece, varılacak anlaşmanın başlangıcından itibaren gelişmiş ülkelerin, en az gelişmiş ülkelerin pamuğuna kotasız ve gümrük vergisiz pazara erişim sağlayacağını belirtti.

TARIM REFORMU SOMUTLAŞTIRILMALI

Sabancı, "Görüldüğü üzere, Türkiye'de tarım politikasının sadece iç dinamiklere dayalı olarak belirlenme dönemi kapanmıştır. Bu nedenle, bölgesel dinamikleri de dikkate alarak tarım reformu uygulama, amaç ve yöntemlerini somutlaştırmalı, tarım desteklerini AB ve DTÖ kurallarına uyumlaştırmalı, tarımsal verimlilik artışını sağlamalı ve buna bağlı olarak tarıma dayalı sanayi ürünlerine ilişkin stratejisini de şekillendirmelidir" uyarılarında bulundu. Sabancı, tarımda dönüşüm ve yeniden yapılanma sağlanamadığında, ne büyümeden, ne istikrardan, ne sosyal refahtan söz etmemiz mümkün olmayacağını vurguladı.

"Türkiye gibi eşsiz tarım potansiyeline sahip bir ülke için şu an sektörün bulunduğu nokta iç açıcı değildir" diyen Sabancı, tarımın, temel besin maddeleri ve sanayinin hammaddelerini üreten bir sektör olması, istihdamdaki ve ihracattaki payı sebebiyle Türk ekonomisi için çok önemli olduğunu vurguladı. Tarımın Gayrı Safi Yurtiçi Hasıla içindeki payının, 2005 yılında yüzde 11.4 olduğunu belirten Sabancı, bu oranın AB'nin eski 15 üye ülkesinde yüzde 2, yeni üye olan 10 ülkede ise yüzde 3 olduğuna işaret etti. İstihdam oranlarının ise Türkiye'de yüzde 29, AB eski üyelerinde yüzde 4, yeni 10 üye ülkede ise yüzde 12 olduğunu kaydeden Sabancı, "Özellikle istihdam açısından bakıldığında alınması gereken önlemlerin aciliyetini, yapısal dönüşümün gerekliliğini net olarak ortaya koymaktadır" diye konuştu.

TARIM STRATEJİK BAKIŞTAN YOKSUN BIRAKILDI

Cumhuriyetin ilk dönemi dışında, Türkiye'nin ekonomik ve sosyal yapısında önemli bir yere ve ağırlığa sahip olan tarım sektörünün öneminin göz ardı edildiğini söyleyen Sabancı, tarımın uzun vadeli stratejik bir bakış açısından yoksun bırakıldığını kaydetti. Sabancı, son 35 yılda tarımsal katma değerin yıllık ortalama büyüme oranının yüzde 1.1 olmasının, sektördeki etkinlik sorununun en net göstergesi olduğunu belirtti.

Türkiye'de tarım sektörüne bugüne kadar hakim olan yaklaşıma razı olunamayacağını kaydeden Sabancı, "Yapısal dönüşümlerle tarım ve hayvancılıkta verimlilikte ciddi bir sıçrama, tüketici refahında artış ve dış dengede iyileşme yakalanması mümkündür" dedi. Sabancı, Türkiye'de ekonomik aktivitenin dağılımına bakıldığında, ancak bazı kentlerde bir çeşitlilik görüldüğünü belirtti. Kayseri ve İç Anadolu bölgelerindeki gibi çoğu bölgede tarım ve tarıma dayalı sanayiler ön planda olduğunu kaydeden Sabancı, "Bu da, tarım sektörünün bölgesel kalkınma politikalarının tasarımında da ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. AB'nde de son dönemde bölgesel ve kırsal kalkınma boyutunun daha da güçlendiğini biliyoruz" dedi.