Tıbbi Mantar Yetiştiriciliği Potansiyeli

İstanbul Ticaret Borsasının (İSTİB) Altın Tohumlar toplantısında tıbbi mantar yetiştiriciliğinin Türkiye'deki potansiyeli ve katma değer fırsatları ele alındı.

İstanbul Ticaret Borsasından yapılan açıklamaya göre, İSTİB'in düzenlediği Altın Tohumlar toplantısında tıbbi mantar yetiştiriciliği konuşuldu. Çevrim içi olarak gerçekleştirilen toplantının açılış konuşmasını İstanbul Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap, moderatörlüğünü ise İSTİB Genel Sekreter Yardımcısı İsmail Şen yaptı.

Toplantıya konuşmacı olarak, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı İzmir İl Müdürlüğünden araştırmacı Doç. Dr. Erbil Kalmış, Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsünden ziraat mühendisi Burak Baybaş ve mantar üreticisi Mehmet Atmaca katıldı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen İSTİB Meclis Başkanı Ahmet Bülent Kasap, tıbbi mantarların artan önemine dikkati çekerek, tüketicilerin daha sağlıklı ve doğal ürünlere yöneldiğini ve tıbbi mantarların bağışıklık sistemini destekleyici özellikleriyle fonksiyonel gıda ve takviye pazarında önemli bir yer edindiğini ifade etti.

Kasap, şunları kaydetti:

"Tıbbi mantarların kurutulup kapsül ya da toz formuna dönüştürülmesi, ekonomik değerlerini artırıyor. Yani asıl katma değer hasat sonrasında ortaya çıkıyor. Türkiye, bu alanda henüz gelişim sürecinin başında. Ancak doğru stratejiler, markalaşma ve dijital satış kanallarının etkin kullanımıyla büyük bir büyüme potansiyeli taşıyor. Ülkemizin iklim çeşitliliği, genç girişimci yapısı ve gelişen gıda işleme altyapısı, tıbbi mantar sektörünün gelişimine müsait."

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı İzmir İl Müdürlüğü araştırmacısı Doç. Dr. Erbil Kalmış, çeşitlerine göre mantarların kullanım alanlarının oldukça geniş olduğunu belirterek, mantarların, sağlık, gıda, kozmetik ve gıda boyası gibi birçok alanda değerlendirildiğini, yüksek lif içeriği, düşük yağ oranı ve zengin protein yapısıyla beslenme açısından önemli bir yere sahip olduğunu, bunun yanı sıra içerdiği biyoaktif bileşenler ve güçlü antioksidan özellikleri sayesinde bağışıklık sistemini destekleyici etkiler sunduğunu anlattı.

Kalmış, "Bilimsel çalışmalar da bazı mantar türlerinin hücre yenilenmesini destekleyebildiğini ve belirli hastalıklara karşı koruyucu potansiyel taşıdığını ortaya koyuyor. Her yönüyle fonksiyonel bir ürün ve yatırımcılar için karlı bir alan." değerlendirmesinde bulundu.

"Mantar üretiminde asıl katma değer işleme aşamasında ortaya çıkıyor"

Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü ziraat mühendisi Burak Baybaş ise Türkiye'de üretimin halen ağırlıklı olarak kültür mantarında yoğunlaştığını, ancak istiridye ve shiitake (şitaki) gibi türlerin de iç pazarda giderek daha fazla yer bulmaya başladığını aktararak, şunları kaydetti:

"Mantar üretiminde asıl katma değer işleme aşamasında ortaya çıkıyor. Taze satışta kar marjı ortalama yüzde 30 seviyelerinde kalırken ürün kurutulduğunda yaklaşık 5 kat, ekstrakt formuna dönüştürüldüğünde ise 10 kata varan katma değer oluşturmak mümkündür. Yani kazancı belirleyen işleme gücü. Bu nedenle üreticilere yalnızca taze satışa odaklanmak yerine, doğru pazarı oluşturup ürünlerini kurutarak veya ekstrakt şeklinde işleyerek değerlendirmelerini öneriyoruz."

Ayrıca Türkiye'nin farklı bölgelerinde yürüttükleri arazi çalışmalarıyla doğal mantar türlerini topladıklarını ve uygun olanları enstitü bünyesinde çoğaltarak koruma altına aldıklarını belirten Baybaş, "Bu mantarları uygun koşullarda saklıyor, yerli çeşitlerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütüyoruz. Amacımız, mantar tohumunda dışa bağımlılığı azaltmak ve yerli üretimi güçlendirmektir." ifadelerini kullandı.

"Burada en kritik konu iç pazarda talebin artırılmasıdır"

Mantar üreticisi Mehmet Atmaca ise uygun koşullarda oluşturulan kontrollü üretim alanlarında farklı mantar türlerinin yetiştirilebildiğine işaret ederek, her ne kadar uygun ortam sağlandığında farklı türler üretilebilse de her mantarın kendine özgü iklim ve bakım ihtiyaçlarının var olduğunu, bu nedenle üreticinin hangi türü yetiştirecekse o türün gerekliliklerini iyi bilmesi ve doğru uygulaması gerektiğini anlattı.

Atmaca, Türkiye'nin dört mevsimi yaşayabilen iklim yapısının farklı dönemlerde çeşitli mantar türlerinin yetiştirilmesine imkan tanıdığını ve bu yönüyle Çin gibi büyük üretici ülkelere rakip olabilecek bir potansiyel sunduğunu aktararak, "Burada en kritik konu iç pazarda talebin artırılmasıdır. Ülkemizde kişi başı mantar tüketimi dünya ortalamasının çok altında. Hem üretimi hem de tüketimi 4-5 kat artırmalıyız." ifadelerini kullandı.