Tokat Sarımsağında Verim Artışı Hedefi

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sibel Gülse Bal öncülüğünde yürütülen çalışmayla "Tokat sarımsağı"nda üretimin artırılması ve Taşköprü sarımsağı gibi markalaşması hedefleniyor.

Kentte Kızılköy başta olmak üzere il genelinde geçmiş yıllarda 10 bin tona yaklaşan sarımsak üretiminin son dönemde azalma göstermesi üzerine Bal, "Tarımsal Üretimde Ata Tohumları ve Yerli Ürünün Gücü-Tokat Sarımsağı Örneği" projesini hazırladı.

Proje kapsamında yetersiz iş gücünün yerini makinelerin alması için İspanya'dan getirtilen sarımsak dikim makinesi ile Kızılköy'de 100 dönüm alana Tokat sarımsağı ekimi yapıldı.

Makine sayesinde 30-40 kişinin gün boyu gerçekleştirebileceği ekim işlemi yaklaşık 2 saatte tamamlanırken, iş gücü ve maliyet açısından önemli tasarruf sağlandı.

Doç. Dr. Sibel Gülse Bal, AA muhabirine, Tokat sarımsağının kaliteli ve 12 ay gibi uzun raf ömrüne sahip bir ürün olduğunu söyledi.

Tokat sarımsağının, en az Kastamonu'nun Taşköprü ilçesinde üretilen sarımsak kadar değerli bir ürün olduğuna işaret eden Bal, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Öncelikle bir tüketiciyim, lezzetli sarımsak tüketmek istiyorum. Çin sarımsağı tüketmek istemiyorum. Benim memleketimde, çok kaliteli, ata tohumundan üretilmiş ve soframda bulunmasını istediğim iyi kalite bir sarımsak var. Ziraat fakültesinde öğretim üyesi olmam, tarımın bir parçası olmamdan dolayı bu ürünün her geçen gün memleketimde ekiminin azaldığına tanık oldum. Neden azalıyor? Türkiye olarak tarımı mekanize yapmıyoruz, makine ve yeni teknolojileri kullanarak yapmıyoruz. Burada buna kesinlikle ihtiyacımız var çünkü tarımda iş gücü kalmadı. Sarımsak üretimi ciddi bir iş gücü gerektiriyor. Son 5-10 yıllık verilerde sarımsak üretimimizin giderek düştüğünü gördük."

"Gıda endüstrisi Çin sarımsağını kullanmak istemiyor"

Kastamonu'da coğrafi işarete sahip Taşköprü sarımsağı üretimiyle ilgili güzel çalışmalar yapıldığını anlatan Bal, "Kastamonu bu konuda çok iyi çalışıyor. Bizim sarımsağımızın Kastamonu sarımsağıyla aynı kalitede ve bazı üstünlüklere de sahip olduğunu biliyoruz. Bizim sarımsağımızın dayanıklılık süresi uzun, sahip olduğumuz toprak, su ve iklimden dolayı güçlü bir üretim ve daha iyi ürün çıkarma şansımız var. En önemli eksiğimiz tarımda teknolojiyi kullanmamamız ve uygun teknolojiye henüz erişememiş olmamız diyebiliriz. Bu üretim iş gücü eksikliğinden dolayı zayıflamıştı. Bir tüketici, bir akademisyen ve Tokatlı olarak bu işe gönül verdik." diye konuştu.

Tokat sarımsağının veriminin dönüm başına ortalama 1,5 ton olduğunu, iyi bakım koşullarında bu miktarın 2 tona kadar çıkabildiğini vurgulayan Bal, "2025 yılında Taşköprü sarımsağının kilosu 120 ila 400 lira arasında satıldı. Gıda endüstrisi Çin sarımsağını kullanmak istemiyor çünkü endüstri Çin sarımsağında yeşermeler, lezzet kaybı gibi sıkıntı yaşıyor." dedi.

Doç. Dr. Bal, yerli üretimin desteklenmesinin önemine vurgu yaparak Tokat sarımsağının iyi tarım uygulamaları, coğrafi işaret alması, pazar taleplerine uygun şekillerde işlenerek ve güvenli gıdayı arayan yerli ve yabancı tüketicilerle buluşabilmesinin tarımın sürdürülebilirliği için önemli olduğunu sözlerine ekledi.

Makineyle tarlasına sarımsak ekimi yapılan çiftçi Erol Çiçek, ilk kez sarımsak ekim makinesi kullandıklarını belirterek, "Köyümüze ilk defa ekim makinesi geldi. İlk defa sarımsağı makineyle ekiyoruz. Sibel hocamız sayesinde inşallah iyi olur diye düşünüyoruz. İki saatte 6 dönüme yakın yere sarımsak ekimi gerçekleştirdik. İşçilik maliyeti düşüyor. Bunu 40 işçi dikemezdi. İşçinin maliyeti yarı yarıya düştü." diye konuştu.

Makineyi Tokat'a getiren Uğur Öngün ise "Makineyle ekimde işçi maliyetini azaltıyoruz. Daha iyi bir ekim oluyor. Zamandan da tasarruf sağlıyoruz." ifadesini kullandı.