AB'nin göç açmazı

SELEN TONKUŞ - Avrupa Birliği'nin (AB) nüfus artışındaki en büyük faktör olan göç, birlik için büyüyen bir sorun haline geliyor. AB'de ucuz işgücü sağlayan göçmenlerin ekonomik büyüme için avantaj olduğuna ilişkin yaygın kanaat, yerini göçmenleri sosyo-ekonomik sisteme entegre etmenin zorluklarına ilişkin tartışmalara bırakıyor.

Yaşlanma ve azalma eğilimindeki doğal nüfusu nedeniyle genç işgücü için göçmenlere ihtiyaç duyan AB, göçmenleri ekonomik, siyasi ve kültürel nedenlerle sisteme entegre etmekte zorlanıyor. Dolayısıyla doğru göç politikası konusunda farklı görüşler ortaya çıkıyor. AA'ya konuşan uzmanlar, göçün artık AB'nin ekonomik sorunların çözümünün parçası olarak görülmemesi gerektiği ve göç veren ülkelerdeki koşulların iyileştirilmesiyle göçün engellenmesi gerektiğine inanıyor. Ancak AB'nin azalan ve yaşlanan nüfusunun uzun vadede yeniden açık göç politikalarını beraberinde getirebileceği de düşünülüyor.

AB istatistik kurumu Eurostat'ın geçen hafta açıkladığı verilere göre, 1 Ocak 2013 itibariyle 1,1 milyon artarak 505,7 milyona ulaşan AB nüfusundaki artışın yaklaşık yüzde 80'i göçten kaynaklandı. 2012'de 882 bin net göç alan AB'de bu sıralamada en önde gelen ülkeler, yüzde 18,9 ile Lüksemburg, yüzde 7,4 ile Malta, yüzde 6,2 ile İtalya, yüzde 5,4 ile İsveç ve 5,2 ile Avusturya oldu.

Diğer yandan, Avrupa Komisyonu'nun 2012'de yayınladığı bir rapor, AB nüfusunun üçte birinin 2060'ta 65 yaş üzerinde olacağını, net göçün ise aynı yıl itibarıyla 60 milyona varacağını öngörüyor. Bu durum ise göçün, AB nüfusundaki azalmaya alternatif olup olamayacağını tartışmaya açıyor.

- Göç, demografik ve ekonomik sorunlara çözüm mü? -

Genel itibariyle Avrupa'ya göç, ekonomik büyümeyle özdeşleştiriliyor. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra ekonomik büyüme için ucuz işgücüne ihtiyaç duyan Fransa ve Almanya gibi ülkeler göçmenlere kapılarını açtı. Ancak sınırlı göç politikasına sahip ülkelere kıyasla daha büyük ekonomik büyüme yakalayan bu ülkeler, 1970'deki ekonomik krizden sonra işsiz kalmalarına rağmen ülkelerine dönmeyen göçmenlere karşı bakışlarını değiştirmeye başladı. Ekonomik açıdan yük olarak görülen göçmenler, birlik halklarına yabancı kültürlerden de olmaları sebebiyle toplumsal hassasiyet konusu haline geldi. Birçok AB ülkesindeki açık kapı politikalarının yerini daha kısıtlayıcı politikalar aldı.

AA muhabirine konuşan Washington merkezli Göç Politikası Enstitüsü Başkanı Elizabeth Collett, son dönemdeki göç sorunun en önemli boyutunun ülkelere ekonomik fayda sağlamak olmaktan çıkıp, ekonomilerin istikrarsız olduğu bir dönemde göçmenlerin sosyo-ekonomik olarak başarılı şekilde entegre edilip edilemeyecekleri olduğuna dikkati çekti.

Brüksel'de yaşayan göç konusunda uzman Profesör Emeritus Robert Cliquet de göçün nüfus azalması ve yaşlanması gibi sosyo-demografik tehlikelere karşı çözüm olarak görülmemesi gerektiğini söyledi. AB ülkelerinin sadece yüksek donanıma sahip göçmenleri kabul ettiklerine vurgu yapan Cliquet, "Doğru göç politikası, beyin göçünü teşvik etmek yerine gençlere eğitim desteği sağlanarak, kendi ülkelerinin gelişimine katkıda bulunmaları için geri dönmelerini teşvik etmek olacaktır" dedi.

Cliquet, AB ülkelerinin mevcut göç karşıtı tavrının ekonomik kriz ve yüksek işsizlik düzeylerinden kaynaklandığını, uzun vadede ise azalan ve yaşlanan nüfusun göçü çare olarak görmelerini sağlayabileceği tahmininde bulundu.

- "Göç, caydırıcı hale getirilmeli" -

Londra merkezli "Population Matters" isimli nüfus çalışmaları merkezi Başkanı Simon Ross ise "AB, net göçü sıfırlamalı. Yani alınan göç, verilen göçten fazla olmamalı. Göç, AB'nin ekonomik veya demografik sorunlarına çare değil" dedi.

Bunun yerine emeklilik yaşının yükseltilmesi, kadınların işgücüne katılımının sağlanması, verimliliğin artırılması gibi önlemler alınmasını savunan Ross, göçmen işçilerin maaşları düşürdüğünü, işsizlik oranının eğitim, sağlık, ulaşım ve emlak fiyatlarının da yükselmesine sebep olduğunu iddia etti.

Ross, "Göçü durdurmak için AB, göç veren ve geçiş yolundaki ülkelerle yakın işbirliği içinde olmalı, çatışmaların sonlandırılması ve ekonomik büyüme için çaba sarf etmeli ve göç, caydırıcı hale getirilmeli" diye konuştu.