ABD-İsrail-İran Savaşı: Pakistan'ın Aracılığıyla İki Haftalık Ateşkes İlan Edildi

ABD ve İsrail'in İran'a saldırısıyla başlayan ve yaklaşık 5 hafta süren savaş, Pakistan'ın arabuluculuğunda varılan iki haftalık ateşkesle yeni bir evreye girdi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ateşkesin yürürlüğe girdiğini açıkladı. ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişine izin verilmesi şartıyla ateşkesi ilan etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, saldırılar durdurulursa ateşkesi kabul edeceklerini söyledi. İsrail ise ateşkesi desteklediğini ancak Lübnan'da geçerli olmadığını açıkladı.

Washington cephesi ateşkesi 'başarı' olarak tanımlarken, Trump anlaşmayı 'tam ve eksiksiz bir zafer' olarak nitelendirdi. İran tarafı ise süreci bir geri adım olarak değil, kendi pozisyonunu koruyarak girilen bir aşama şeklinde sunuyor. Tarafların kullandığı dil, ortaya çıkan tablonun ortak bir barıştan çok kırılgan bir dengeye işaret ettiğini gösteriyor.

Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Bilgehan Alagöz, mevcut tablonun tarafların nihai hedeflerine ulaşamadığını açıkça gösterdiğini belirtiyor. ABD ve İsrail'in İran'ın nükleer programını ve bölgesel etki alanını sınırlandırma hedeflerini henüz gerçekleştiremediğini, İran'ın ise toprak bütünlüğünü koruma hedefinde belirli bir noktaya ulaştığını vurguluyor. Sürecin en kritik başlıklarından biri Hürmüz Boğazı üzerinden kurulan yeni denge olarak öne çıkıyor.

İsrail'in ateşkesi Hizbullah'ı kapsam dışı bırakması, çatışmanın tamamen sona ermediğini ve farklı cephelerde devam edebileceğini gösteriyor. Alagöz, ABD ile İsrail'in nihai hedeflerde ayrıştığını, İsrail'in doğrudan rejim değişikliğini hedeflediğini ifade ediyor. Mevcut tabloyu net bir kazanan-kaybeden dengesi üzerinden okumak için erken olduğu, sürecin bir sonuçtan çok 'test aşaması' olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

5 hafta süren çatışmaların ateşkesle kalıcı bir anlaşmaya evrilip evrilmeyeceği belirsizliğini koruyor. Alagöz, tarafların temel stratejik hedeflerinde değişim olmaması nedeniyle ateşkesin geçici bir duraklama olma ihtimalinin güçlü olduğunu söylüyor. Ortaya çıkan tablo, kalıcı bir barıştan ziyade geçici bir ateşkes olarak değerlendiriliyor.