Bodrum'da Göbeklitepe Anlatıldı

Bodrum'da Göbeklitepe anlatıldı

DÜNYACA ünlü Göbeklitepe kazılarını başlatan merhum arkeolog Prof. Dr. Klaus Schmit'in birlikte çalıştığı eşi arkeolog Çiğdem Köksal Schmit, Mugla'nın Bodrum İlçesi'nde verdiği konferansta Göbeklitepe'yi anlattı.

Şanlıurfa yakınlarındaki Göbeklitepe'de Prof. Dr. Klaus Schmit tarafından başlatılan kazılar 'Bir Keşfin ve 20 Yılın Hikayesi' isimli konferansta arkeolog Çiğdem Köksal Schmit tarafından anlatıldı. Oasis Nurol Kültür Merkezi Konferans Salonu'nda Heredot 3. Yaş Akademisi tarafından düzenlenen konferansa Bodrumluların ilgisi yoğun odu, salon tamamen doldu, yer bulamayanlar ise ya merdivenlere oturmak ya da ayakta izlemek zorunda kaldı. Schmit, insanların tarıma başlamadığı, metalin bulunmadığı dönemde yerleşik alan olan Göbeklitepe ile ilgili şunları söyledi: "Göbeklitepe kazı başkanlığını yapan eşim Klaus tüm hayatını, tüm eğitimini arkeolojiye adamıştı. Göbeklitepe'yi ilk olarak 1963 yılında ABD'li arkeolog yüzey araştırmaları sırasında keşfetti. Ayrıca 1985 yılında bulunan heykeller Göbeklitepe'yi tasvir ediyordu ancak o zamanda kazı fırsatı kaçırıldı. Klaus ise 1994 yılında yüzeyde bulunan çakmak taşları ve yüzey buluntularından Göbeklitepe'ye tespit ederek çalışmalara başladı. İlk bulunan dört yapıda özellikle doğalcı bir tarzda yapılan dikilitaşlar dikkat çekti. Ayrıca o zamanlarda dahi bazı kuşlarla birlikte hala yörenin özeliklerini taşıyan ve yansıtan kelaynak gibi kuşların figürlerini de bu dikilitaşların üzerinde tespit ettik. Ayrıca totemler de bu kazılarda insan başları ile birlikte gün ışığına çıktı. Günümüzden 14 bin yıl öncesine kadar uzanan bu medeniyet, sadece Anadolu tarihini değil, dünya tarihini de değiştirdi ve Anadolu arkeolojisine yepyeni boyutlar kattı. Göbeklitepe'de dairesel formdaki tapınakların en önemlisi 'D' Tapınağı. Bu tapınaklarda genellikle T biçimli dikili taşlar ve üzerlerinde muhteşem bir şekilde kabartma olarak işlenmiş hayvan sembolleri betimlenmiş. Ayrıca bulunan heykeller de buradaki medeniyetin görkemini göz önüne sermekte."

ZİYARETÇİ SAYISI ARTTI

Göbeklitepe'de yaşayan insanların hem taştan hemde ahşaptan araç gereçleri bulunduğunu belirten Schmit, burasıyla ilgili birçok yayının binlerce insanın akın etmesine neden olduğunu söyleyerek "2010 yılından sonra Göbeklitepe'deki çalışmaların odak noktasını turizme nasıl kazandırılabilir düşüncesi oluştu. Bu nedenle SİT alanlarının belirlenmesi, koruma alanlarının tespit edilmesi gerçekleştirildi. Ardından ortaya çıkarılan binaların koruma çatıları oluşturuldu. 2006 yılından itibaren bölgeye ziyaretçilerin ilgisi aşırı derecede arttı. 2014 yılı ilk bahar dönemi bizim Klaus ile son çalışma dönemimiz oldu.Göbeklitepe'nin gün ışığına çıkartılmasında köylülerin ve öğrencilerin büyük emeği vardır. Klaus'un kazılar sırasında kullandığı ve sonradan satın aldığı eski bir Urfa evini anı evi olarak düzenlemek ve orada Göbeklitepe'nin tanıtımın çalışmalarını sürdürmek istiyorum. Klaus'un yapmak istediği birçok kazı ve yayınlamak istediği bilgiler vardı, ancak ömrü yetmedi" dedi.

"ŞİDDETİN İZLERİNE RASTLAMADIK"

Yaklaşık 55 dakika süren konferansın ardından izleyenlerin sorularını yanıtlayan Schmit, Göbeklitepe ile son iki yılda bilgi kirliliği oluştuğunu belirterek, "Örneğin dinin doğduğu yer olarak lanse edilmeye çalışıldı ama arkeolojik buluntuların hiçbiri bu konuyu desteklemedi. Ayrıca dolgu topraklarında yaptığımız kazılarda hayvan kemiklerinin yanısıra insan kemiklerine de rastladık. Ancak ne sunakları bozduk, ne de duvarların altındaki eserleri çıkarmadık. 2009 yılından itibaren ekibimize katılan antropologlar insan kemiklerinin üzerinde yaptığı araştırmalarda insan kemikleri üzerinde kesik izlerine rastladı. Ama bu kemik izlerinin insanlara işkence yapıldığı veya kasıtlı öldürüldüğü anlamına gelip gelmediği ile ilgili net bir bulgu yok. Göbeklitepe kazılarında bizler büyük bir şiddetin izlerine rastlamadık" diye konuştu. Konferans sonrası basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Çiğdem Köksal Schmit, Göbeklitepe'nin dünyanın tarihini yeniden yazacağı ile ilgili cümlelerin çok iddialı olduğunu savundu. Ancak günümüzden 12 bin yıl öncesine kadar yeni bulguları elde ettiklerini ifade eden Schmit, "Bundan sonraki kazı çalışmalarında görev almayacağım, ancak 20 yılda derlediğimiz kayıtları bir yayın haline getirerek Göbeklitepe'nin tanıtımında ve gelecek kazı çalışmalarında ışık tutacak bilgileri paylaşmak istiyorum. Göbeklitepe'de şu anda koruma ve sondaj çalışmaları yapılıyor, bundan sonra da kazı çalışmalarının devam edeceğine inanıyorum" dedi.