CHP'li Halıcı'dan Bakan Kurum'a: "3 Ayrı Kapasite Artışı İçin 'Çed Gerekli Değildir' Kararı Verilmesinin Hukuki Gerekçesi Nedir"

(TBMM) - CHP Isparta Milletvekili Hikmet Yalım Halıcı, Coca-Cola İçecek AŞ'nin Isparta'daki tesisine verilen kapasite artışı iznini Meclis gündemine taşıdı. CHP'li Halıcı, TBMM Başkanlığı'na sunduğu önergesinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a tesise üçüncü kez verilen "ÇED gerekli değildir" kararının hukuki gerekçesini sordu.

CHP Isparta Milletvekili Hikmet Yalım Halıcı, TBMM Başkanlığı'na Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'un yanıtlaması istemiyle verdiği soru önergesinde, Coca-Cola İçecek AŞ'nin Isparta'daki tesisine verilen kapasite artışı iznini gündeme getirdi. 2016 yılında faaliyete geçen tesisin, aradan geçen 9 yıl içinde üç kez ÇED süreci işletilmeden kapasite artırdığına dikkati çeken Halıcı, son kararla birlikte üretim kapasitesinin iki katından fazla artırıldığını kaydetti. ÇED dosyasındaki verilere göre tesisin yıllık su tüketimi 776 milyon litreden 1 milyar 659 milyon litreye çıkıyor. Bu miktar, yaklaşık 500 bin nüfuslu Isparta'nın toplam yıllık su varlığının yüzde 7'sine karşılık geliyor.

"Isparta kurak, şirketin musluğu açık"

Isparta'nın son yıllarda kuraklıkla karşı karşıya olduğunu ifade eden Halıcı, "İçme suyunda alarm veren bir kentte, tek bir sanayi tesisine bu ölçekte su tahsis edilmesi ne kadar kamu yararıyla bağdaşıyor, bunu şeffaf şekilde tüm vatandaşlarla paylaşmalılar" dedi.

Önergede, ÇED Yönetmeliği'ne rağmen kapasite artışlarının parça parça değerlendirilmesi, kümülatif çevresel etkinin hiç ele alınmaması ve herhangi bir kurumsal çekince veya karşı görüşün yer almaması ciddi bir denetim zafiyeti olarak nitelendirildi. Halıcı, Sayıştay'ın 2023 Isparta Belediyesi Denetim Raporu'nda, kentin su altyapısının yetersizliğinin açıkça ortaya konduğunu hatırlattı.

"3 ayrı kapasite artışı için 'ÇED Gerekli Değildir' kararı verilmesinin hukuki gerekçesi nedir"

Halıcı, Bakan Kurum'a şu soruları yöneltti:

"Coca-Cola İçecek AŞ'nin Isparta'daki tesisinin 2016 yılından bu yana yaptığı 3 ayrı kapasite artışı için 'ÇED Gerekli Değildir' kararı verilmesinin hukuki gerekçesi nedir? Bu kararlar verilirken kümülatif etki değerlendirmesi neden yapılmamıştır? Isparta ilinde 2016 yılından bugüne kadar sanayi tesislerine tahsis edilen yeraltı ve yüzey sularının toplam miktarı ne kadardır? Bu tahsislerin yıllara ve tesis türlerine göre dağılımı nasıldır? Söz konusu su tahsisleri yapılırken, Isparta'nın kuraklık riski, iklim değişikliği projeksiyonları ve nüfus artışı dikkate alınmış mıdır? İçme suyu, tarımsal sulama ve sanayi kullanımı arasında hukuken ve fiilen uygulanan bir öncelik sıralaması bulunmakta mıdır? ÇED Yönetmeliği'nin 4. ve 6. maddeleri uyarınca; çevresel etkilerin bütüncül değerlendirilmesi zorunlu olmasına rağmen, tesisin her kapasite artışının ayrı ayrı projeler gibi ele alınmasının gerekçesi nedir?

"Kurum görüşleri bağımsız ve teknik esaslara göre mi, yoksa idari talimatlarla mı oluşturulmuştur"

Isparta'nın yıllık toplam su varlığı ve iklim verileri dikkate alındığında; tek bir tesisin kentin toplam su tüketiminin yüzde 7'sinin kullanmasının kamu yararı açısından uygun olduğuna dair Bakanlığınızın bilimsel ve teknik değerlendirmesi var mıdır? Kapasite artışı sonrası yıllık 1 milyar 659 milyon litre su tüketiminin, yer altı su seviyelerine, tarımsal sulamaya, içme suyu kaynaklarına etkisine ilişkin hangi hidrojeolojik raporlar hazırlanmıştır? Bunlar kamuoyuyla paylaşılmış mıdır? DSİ'nin bu projeye ilişkin verdiği görüşte; yer altı sularının sürdürülebilirliği, kuraklık riski ve iklim değişikliği etkileri değerlendirilmiş midir? Değerlendirildiyse kamuoyuyla paylaşılacak mıdır? Yerel yönetimlerin ve ilgili kamu kurumlarının görüş bildirdiği ÇED dosyasında neden hiçbir kurum şerh koymamıştır? Kurum görüşleri bağımsız ve teknik esaslara göre mi, yoksa idari talimatlarla mı oluşturulmuştur? Tesiste oluşacağı belirtilen günlük yaklaşık 50 kilogram ambalaj atığının bertarafı nasıl sağlanacaktır? Bu atıkların geri dönüşüm oranları, izleme ve denetim mekanizmaları nelerdir? Şirketin kapasite artışı için harcayacağı yaklaşık 2 milyar TL'lik yatırımın, kamuya ve bölge halkına somut ve ölçülebilir faydası nedir?"