Davutoğlu Zarif Ortak Basın Toplantısı

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, "Nasıl İran'da seçimlerle çok büyük bir iyimser atmosfer doğduysa, nasıl Türkiye'de son 10 yıldır serbest seçimlerle bir iktidarın sürmesi önemli başarılara imza atmasına sebebiyet verdiyse, Suriye halkına da kendi yöneticilerini seçme hakları hepimizin saygı duyması gereken taleplerdir" dedi.

Davutoğlu ile İranlı mevkidaşı Muhammed Cevad Zarif, Dışişleri Bakanlığı'ndaki görüşmelerinin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.

Bakan Davutoğlu, İran Dışişleri Bakanı Zarif'in ciddi bir bel rahatsızlığı geçirmesine rağmen Türkiye ziyaretini ertelemediğini belirterek, konuk Bakana teşekkür etti. Bu sabah gerçekleşen bir konferansta Zarif ile konuşmacı olduklarını, özellikle nükleer ve kimyasal kitle imha silahlarının yayılması konusunda alınacak tedbirler ve uluslararası güvenlik sorunlarına birlikte katkıda bulunduklarını anlatan Davutoğlu, 12 saattir bir arada oldukları konuk Bakanla çok yoğun bir gündemlerinin olduğunu vurguladı.

Zarif ile ilk ele aldıkları konunun bundan sonraki ikili ilişkiler ve üst düzey görüşmeler bağlamında takvimi planlamak olduğuna değinen Davutoğlu, "İnşallah bugün aldığımız kararları takip ve ekonomik işbirliği teşkilatı dışişleri bakanları toplantısına  katılmak üzere 25-26 Kasım'da İran'a ziyarette bulunacağım, hem de ikili ziyaret gerçekleştirmiş olacağım" diye konuştu.

Daha sonra Zarif'in Şeb-i Aruz için Konya'da bulunacağını anlatan Davutoğlu, aralık ayında da İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'yi Türkiye'de ağırlamak istediklerini dile getirdi. Ocak ayında da Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın bu ülkeye bir ziyaretinin olacağını belirten Davutoğlu, böylelikle iki ülkenin her ay üst düzey ziyaretle bir araya gelmiş bulunacağının altını çizdi. Aldıkları kararla bundan sonra bölgedeki gelişmeleri de göz önünde bulundurarak, ikili gündemi bir an önce yeni bir stratejik çerçeveye oturtmak ihtiyacı dolayısıyla en üst düzeyde ziyaretleri sık sık devam ettireceklerine dikkati çeken Davutoğlu, gelecek ay Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün davetlisi olarak Türkiye'ye gelecek olan Ruhani ile de bu konuların ele alınacağını ifade etti.

Türkiye ile İran'ın ortak kültürel değerleri ve tarihi ilişkilerinin yanında bugünkü coğrafyanın sağladığı büyük avantajlar olduğunu belirten Davutoğlu, bazı çevrelerin Türkiye ile İran'ı rakip iki ülke olarak yansıtmak isteyebileceğini vurguladı. Davutoğlu, şöyle devam etti:

"Bizim bugün bütün görüşmelerimizde vurguladığımız husus, Türkiye ile İran'ın rakip deği,l aksine ortak kültürel tarihe de sahip dost ve komşu ülkeler olduğu ve birlikte ortaya koyacakları sinerjinin sadece iki ülke ilişkilerini değil bölgesel barışı da bütün Avrasya'daki ekonomik canlılığı da artıracak sonuçlar doğuracağı gerçeğidir. Dolayısıyla ekonomik entegrasyon mümkün olduğunda daha çok ekonomik ilişki ve ortak sinerji de olacak. Bunun için de özellikle enerji, ulaştırma, ticaret alanında bekleyegelen konuları süratle ele almayı düşünüyoruz. İki ülke birlikte Avrasya'da Baltık Denizi'nden Hint Okyanusu'na kadar uzanan kuşakta iki ülkenin oluşturabileceği en uzun koridoru oluşturuyorlar.

Hem doğalgaz petrol alanlarında ortak üretim ve Türkiye'nin büyük enerji ihtiyacında İran'ın önemli bir kaynak olması hem de coğrafyanın üzerinden geçecek olan enerji hatları bağlamında da iki dinamik motorun pazar olarak ticaretini süratle artırmaya kararlıyız. 10 sene önce ticaretimiz 2,5 milyar dolar civarındayken 22 milyar dolara çıktı. Son dönemde yaptırımların etkisiyle bir düşüş trendi varmış gibi gözüküyor. Ama inşallah nükleer görüşmelerin başarıyla ilerlemesine paralel olarak yaptırımların kalkması durumunda biz, bu ticaretin en kısa sürede 100 milyar dolara çıkabileceği kanaatindeyiz. Çünkü büyük bir potansiyel var."

İkili ilişkileri yeni bir yaklaşımla ve bütün bakanlıkları ilgilendiren stratejik bir perspektifle geliştirme konusunda fikir birliği içinde olduklarını vurgulayan Davutoğlu, bölgede istikrarsızlıkların da bulunduğunu  ifade ederek, bu konuda iki ülkenin daha yakın bir istişare içinde olmasının önemine işaret etti.

Ortadoğu'daki halkların kendi geleceğini tayin hakları ile mezhep ve etnik kutuplaşma senaryolarını engellemek konularında tam bir işbirliğine hazır olduklarını dile getiren Davutoğlu, "Daha sık görüşeceğiz. Görüş ayrılıklarımız olabilir ama mezhep çatışmalarının ortaya çıkardığı risk konusunda birlikte bir tavır sergileyemezsek hepimiz bunun tarihsel vebali altında kalırız" diye konuştu.

-Suriye konusunda 3 temel hususta mutabakat"-

Suriye konusunda görüş ayrılıkları olsa da 3 temel hususta mutabakatın bulunduğunu vurgulayan Davutoğlu, şunları söyledi:

"Birincisi insani durumun kötüleşmesi karşısında acilen insani tedbirlerin alınması ve Suriye'de insani yardım ulaşımının önündeki engellerin kaldırılması. Türkiye'de 600 bin mülteci var ve elimizden gelen yardımı yapıyoruz ama Suriye içindeki kardeşlerimizin son derece kötü şartlarda olduklarını biliyoruz. İnsani yardım konusunda çatışan kim olursa olsun, bu şartlarda bütün komşu ülkelere düşen görev bir an önce insani yardımın ulaşması için gerekli tedbirlerin alınması yönünde işbirliğidir. Bu konuda ortak anlayışa sahibiz.

İkincisi, Ortadoğu'nun genelinde olduğu gibi Suriye'nin geleceğini Suriye halkının belirlemesi ve halkın haklı demokratik taleplerinin karşılanmasıdır. Bu çerçevede de nasıl İran'da seçimlerle çok büyük bir iyimser atmosfer doğduysa, nasıl Türkiye'de son 10 yıldır serbest seçimlerle bir iktidarın sürmesi önemli başarılara imza atmasına sebebiyet verdiyse, Suriye halkına da kendi yöneticilerini seçme hakları hepimizin saygı duyması gereken taleplerdir.

Suriye'de mutabık kaldığımız husus geçişin barışçıl yollarla korunması ve Cenevre-2 Konferansı da dahil olmak üzere, süratle geçiş yönetiminin oluşması konusunda barışçıl teşebbüslere katkıda bulunmaktır. Suriye konusunda önümüzde büyük meydan okumalar var. Biz bunlar karşısında bundan sonra da sürekli istişarelerle Suriyeli kardeşlerimizin huzur ve istikrarı için elimizden geleni yapmaya kararlıyız."

Gelecek yıl Irak ve Afganistan'da seçimlerin yapılacağına dikkati çeken Davutoğlu, Irak'ta etnik ve mezhepsel barış ile huzurun sağlanmasının sadece ülke için değil, komşuları için de hayati önem taşıdığını vurguladı. Davutoğlu, "Gerek Ortadoğu'da Arap Baharı'yla birlikte yaşanan gelişmelerde, gerekse Türkiye ve İran'ın ortak ilgi alanı olan yakın bölgelerde bundan sonra da yakın temasımızı sürdüreceğiz" ifadesini kullandı.

-Cevad Zarif-

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif de Türkiye ve İran'ın bölgedeki tarihten gelen derin köklü ilişkilere sahip çok önemli iki ülke olduğunu söyledi. İki ülkenin de topraklarını barış içinde yönettiğini, işbirliği ve dayanışma içinde bulunduğunu vurgulayan Zarif, tarihi bağların gelecekteki işbirliğinin de altyapısını oluşturacağını ve bölgedeki huzur ve istikrar için de ayrıca önem taşıdığını ifade etti. İki ülkenin yetkililerinin gelecek günlerde üst düzeyde görüşmeler yapacaklarını da belirten Zarif, ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi konusunda da mutabık kalındığını söyledi.

Türkiye ve İran'ın aynı hedeflere ulaşmak için farklı metodlar benimsemiş olabileceğine değinen Zarif, iki ülke arasında birçok konuda oydaşma sağlandığını da belirtti.

Bölgedeki tüm sorunların diyalog ve barışçıl yöntemler yoluyla çözülebileceğine inandıklarını aktaran Zarif, başka alternatiflerin düşünülmemesi gerektiğine işaret etti. Zarif, "Temel kaygımız, bazı kişilerin etnik sorunları farklı mezheplere dayandırarak alevlendirmeye çalışmasıdır. Bu, sadece bizim değil, uluslararası toplumun da kaygısı olmalı" diye konuştu.

Bölgedeki şiddet olaylarına ilişkin de iki ülkenin hemfikir olduğunu ifade eden Zarif, bir ülkenin kaderinin seçimle belirlenmesi ve bunun da dış güçlerin etkisi altında kalmadan yapılması gerektiğini vurguladı.

Afganistan'daki şiddet olaylarına da değinen Zarif, "Bölge ülkeleri dış güçlerin Afganistan'dan çıkması konusunda işbirliği yapmalı ve biz de buna destek olmalıyız. Bu ülkede barış görmek istiyoruz" dedi.

Kimyasal silahların imha edilmesi konusunda da uzlaşmaya vardıklarını belirten Zarif, bunun bölgede önemli bir gelişme olduğunu ve bölge ülkelerinin de bu anlaşmalara katılarak Ortadoğu'daki barışa katkıda bulunduğunu sözlerine ekledi.

- Ankara