Değişen Ortadoğu ve Türk Dış Politikası" Paneli

Başbakanlık Kamu Diplomasisi Koordinatörü Cemalettin Haşimi, dış politikada Türkiye'nin son 10 yılda yaşadığı dönüşümün en önemli örneğinin, Anadolu Ajansı'nın daha düne kadar yasak olan bir dilde yayın yapması olduğunu söyledi.

Stratejik Düşünce Enstitüsü (SDE) tarafından Ankara'da düzenlenen "Değişen Ortadoğu ve Türk Dış Politikası" paneli, SDE Başkanı Prof. Dr. Yasin Aktay, Uludağ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Prof. Dr. Tayyar Arı, Başbakanlık Kamu Diplomasisi Koordinatörü Cemalettin Haşimi ve SAM Başkanı Mesut Özcan'ın katılımıyla yapıldı.

Paneldeki başlıklardan "Kamu Diplomasisi" hakkında konuşan Cemalettin Haşimi, "Güçlü olmanın veya haklı olmanın yetmediği, karşı taraflarla doğrudan temasın, doğrudan bir ilişkinin, angajmanın yürütülerek hem dinlemenin hem de zorunlu olduğu diplomasi kamu diplomasisidir" dedi.

Türkiye'nin son yıllarda yakaladığı ivmeyle ilgili konuşan Haşimi, "Türkiye'nin son 10 yılda yaşadığı dönüşüm sayesinde daha düne kadar yasak olan bir dilde yayın yapan Anadolu Ajansı, Kuzey Afrika'da bütün ajansları ezip geçmekte, TRT, 17 ayrı kanalda 35 ayrı dilde hizmet vermektedir" dedi.

Haşimi, Türkiye'nin son 10 yılda dış politikada çok önemli bir dönüşüm gerçekleştirdiğini belirterek liberal veya realist bir perspektiften yaklaşılarak Türkiye'nin Suriye dış politikasının anlaşılamayacağını belirtti.

Türkiye'nin ekonomik ve askeri bir güç olarak ABD, Rusya veya Çin kadar olamasa da kamu diplomasisi alanında başka hiçbir ülkeye nasip olmayacak etkinliğe geldiğine dikkati çeken Haşimi, "Bu coğrafyanın kaderinde başka coğrafyalara açılmak vardır. Bugün geldiğimiz noktada Türkiye aynı anda birden fazla coğrafyanın, siyasinin dilini sentezleyerek küresel siyasete bir şeyler anlatıyor" dedi.

Haşimi konuşmasına şöyle devam etti:

"Türkiye mevcut uluslararası ilişkiler perspektifinden anlaşılabilecek bir ülke değil. Son 10 yılda Ahmet Davutoğlu'nun bir akademisyen olarak önerdiği stratejik vizyon perspektifi, Avrupa merkezli siyaset ve uluslararası ilişkiler perspektifinden uzaklaşan algıyı daha da şiddetlendirdi."

Panelin "Değişen Ortadoğu" başlıklı bölümünde konuşan Yasin Aktay, Amerika'nın Ortadoğu'da arzu ettiği durumun insan hakları ve demokrasinin yükselmesi olmadığını, sadece kendi çıkarları olduğunu vurguladı. Aktay, "Bizim gözümüzün önünde gerçekleşen bunca cinayet, Amerika'ya bir İsrail süzgecinden geçirilerek bambaşka bir şekilde yansıtıldığını biliyoruz. Birtakım sosyal paylaşım siteleriyle tüm dünyanın kökten değişebileceği düşüncesi tamamen safiyane bir düşüncedir" dedi.

ABD'nin Arap baharı gibi bölgeden yükselen dinamiklerin hepsini kontrol altında tutması algısının yanlış olduğuna dikkati çeken Aktay, bölgede Türkiye gibi önemli kazanımlar elde etmeye başlayan Müslüman Kardeşler'in başta Amerika ve İsrail olmak üzere Körfez ülkelerini korkuttuğunu dile söyledi.

Aktay, "ABD birkaç eyaletini belki gözden çıkarabilir. Fakat Mısır'ı gözden çıkaramaz" diyerek Mısır'ın ABD nezdindeki önemine dikkati çekerek, Suudi Arabistan'ın ABD- İran yakınlaşması sonucu endişeye kapıldığını ve bireysel politikalar geliştirdiğini belirtti. Suudi Arabistan'ın Fransa ile ilişkileri geliştirmek için François Hollande ile en üst düzeyde görüşme yaptığını, hatta bu görüşmelerde imzalanan ekonomik anlaşmaların yanında Fransa'dan 3 milyar dolarlık silah aldığını kaydetti.

Türkiye'nin diplomasiyle ilgili genel hatlarını çizen Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) Başkanı Mesut Özcan ise dış politikada Türkiye'nin yeni etkili olduğu bölgelerde öncelikli uygulaması gereken programın siyasi ve ekonomik ilişkileri ilerleterek bu bağların kalıcılığını sağlayacak araçların geliştirilmesi olduğunu vurguladı.

Ortadoğu'da Arap baharının üçüncü yılını değerlendiren Uludağ Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Prof. Dr. Tayyar Arı da ABD'nin özellikle Ortadoğu'da olmak üzere hiçbir bölgede kendisine meydan okuyabilecek bir devlet istemediğini, Ortadoğu'daki siyasi karışıklıklar nedeniyle İsrail'in tarihinde hiç olmadığı kadar güvende olduğunu iddia etti. - Ankara