AFYONKARAHİSAR - Kış gecelerinin vazgeçilmez lezzeti "Tel helva" damak çatlatıyor

Afyonkarahisar'ın Sandıklı ilçesinde, soğuk kış gecelerinde köy odaları, gezek kültürü ve yaren meclislerinde yapılan "Tel helva" lezzetiyle damakları çatlatıyor.

Tel helva şekerli suyun soğuk havalarda dışarıda soğutulması ve leblebi tozuyla karıştırılmasıyla yapılıyor.

Eski geleneklerin yaşatılması adına faaliyet gösteren Sandıklı Gardeş Yarenler tarafından Çay Mahallesi Dereboyu caddesindeki Ticaret Odası toplantı salonunda düzenlenen gecede çekilen helva ilçede vatandaşlar tarafından pişmaniyenin atası olarak da biliniyor.

Maliyeti az olan ve çeşitli aşamalarla emek isteyerek yapılan tel helvanın malzemelerini leblebi tozu, şeker, su ve limon tuzu oluşturuyor.

İlçede bu geleneğin yaşatıldığı ortamlarda çekimi yapılan tel helva, ilk önce kaynatılarak mat haline gelinceye kadar su ve şekerin karıştırılmasıyla yapımına başlıyor. Kaynamaya bırakılan şeker ve suyun içerisine birkaç adet limon tuzunun eklenmesi sonrası mat halini alan şerbet, soğuk havaya, yada pencereye çıkarılarak macun kıvamına gelmesi sağlanıyor.

Usta tarafından yoğrulan macun, başka bir tepsiye alınarak leblebi tozu ile karıştırılıyor. Pişmaniye kıvamını alıncaya kadar geceye katılan vatandaşlar tarafından karıştırılan macun tel tel oluncaya kadar katlanarak çevriliyor.

"Kış gecelerinin vazgeçilmez tatlısı"

Helva yapımı için bir araya gelen Gardeş Yarenler Yaren Çavuşu Selahattin Işık, AA muhabirine, tatlının soğuk kış gecelerinin olmazsa olmazı olduğunu söyledi.

Geleneğin kuşaktan kuşağa aktarıldığını belirten Işık, "Geçmişten aldığımız kültürü yaşatmak için bu geleneği sürdürüyoruz. Gençler ile bir araya gelerek geçmişten aldığımız, dini, milli kültürlerimizi bir sonraki kuşağa aktarmak istiyoruz. Bugün de burada tel helva yaptık. Tel helvanın kendine göre belirli kural ve kriterleri var. Bunlardan bir tanesi havanın eksi 10–12 olması gerekiyor. Bunun yanında yaptığımız ortamın da sevgi ve muhabbet olması gerekiyor." dedi.

Tel helva yapımını anlatan Işık, şunları söyledi:

"Helva bir miktar şeker, su, ve iki önemli maya gerekli bunlardan birisi limon tuzu ve diğeri ise sevgiden oluşuyor. Belli bir süre kaynayan macun, soğuk havada yoğrularak, tepsi içerisinde leblebi tozu ile buluşturuluyor. Daha sonra takriben 55-60 tur çevirdikten sonra tel tel kendini bırakacaktır. Başka yörelerde pişmaniye, çekme olarak adlandırılsa da bizim burada tel helva olarak kış gecelerinde çekilen bir helvadır. Geçmişten aldığımız kültürü gençlerimize aktararak yaşatmaya çalışıyoruz."