Moskova'daki Kaçak Yabancı İşçiler Zorda

Rusya'da özellikle Moskova'da son bir haftadır kaçak yabancı işçilere yönelik gözaltı operasyonları hız kazandı. Polisin 2 binden fazla işçiyi yerleştirdiği çadır kentteki yaşam koşullarının yetersiz olması ve yakınlarına herhangi bir açıklama yapılmaması eleştirilere neden oluyor. Yabancı avı, yasal koşulları haiz kimseleri de olumsuz etkiliyor.

Moskova'da geçen ay bir pazar yerinde polis ile Dağıstanlı pazarcılar arasında çıkan arbedede polislerden birinin ağır yaralanmasının ardından başta başkent olmak üzere tüm ülkede kaçak yabancı işçilere yönelik operasyonlar sürüyor. Ancak Rusya Federal Göçmen Bürosu'na göre 3,5 milyon, gayri resmi verilere göre ise 10 milyondan fazla kaçak yabancı işçinin bulunduğu ülkede hükümetin aldığı tedbirler ne kadar caydırıcı olursa olsun ihtiyaç sahipleri emek piyasasını zorlamaya devam ediyor.

Kaçak işçilerin peşine düşen Rus güvenlik güçleri özellikle pazar yerleri ve inşaat alanlarına baskın düzenleyerek şu ana kadar çok sayıda yabancıyı gözaltına aldı. Moskova'daki operasyonlarda çoğunluğu Vietnamlı olmak üzere Özbek, Kırgız, Azeri, Tacik, Cezayir'li, Mısır'lı ve Suriye'li toplam 2 binden fazla yabancının gözaltına alınarak kendileri için oluşturulan çadır kente konuldu.

Ancak çadır kentin içindeki durum, kaçak yabancı işçilerin vatandaşı olduğu ülkelerin diplomatik misyonlarının yanısıra insan hakları gözlemcileri için de merak konusu. Zira basının girmesine izin verilmeyen çadır kentte neler olup bittiğine dair kamuoyunun bilgisi yok.

AA muhabirinin çadır kentten çıkmayı başaran yabancılar ve içeride bulunanlarla irtibatı olan insan hakları savunucularından edindiği bilgiye göre, eski tip çadırlardan oluşan ve altyapısı olmaksızın asfalt üzerine kurulan 900 kişi kapasiteli çadır kentte, ranzalarda yatıp kalkan yabancıların şartları hiç de iç açıcı değil. Polisin giriş çıkışa izin vermediği bölgede kişisel temizlik ürünlerinin alınabileceği bir yer bulunmuyor. Hemen her gün sağnağın eksik olmadığı kentte çadırların bulunduğu asfaltın üzere suyla kaplı. İşçiler duş almak sadece soğuk suyu kullanmak zorunda kalıyor, yeterli şekilde beslenememekten şikayet ediyorlar.

AA muhabirine, çevrelenmiş yüksek duvarları ile açık hava hapishanesini andıran çadır kentte kocasının da bulunduğunu söyleyen ancak kimliğini gizleyen bir  Tacik kadın, "Kocam içeride. 2 gündür kapıda bekliyorum ancak haber alamıyorum. Ne bir ses ne bir açıklama hiçbir şey yok. 'Mahkemesi görüldü sınır dışı edilecek' dediler. Sınırdışı işlemlerinin de 10 gün süreceğini söylediler. Kocama temiz elbise, gıda ve temizlik malzemesi getirdim ona bile izin vermiyorlar. İçeride ne bir banyo ne bir yemek imkanı var. Ne yapacağımı bilemiyorum" diyor.

-"Belgelerime ve parama el koydular"

Mısır'dan Rusya'ya eğitim için gelen ve geçici bir süreliğine yabancı işçilerin de bulunduğu yatakhanede kalmak zorunda kalan Adem Barakat, bulundukları yere sabah saatlerinde baskın düzenlediklerini ve kimliklere bakmadan herkesi toplayıp götürdüklerini şu sözlerle anlatıyor:

"Rusya'ya öğrenim için gelmiş olmama ve elimde öğrenci belgesi dahil bütün senetlerin olmasına bakmayarak beni de eşyalarımla birlikte buraya getirdiler. Bütün paralarıma ve eşyalarıma el koydular. Pasaportum ve ikamet kaydım kanuna uygun olduğu için şu anda çadır kentin dışındayım ancak paramı ve eşyalarımı aldıkları için bir yere gidemiyor, kapıda bekliyorum. İçeride bir arkadaşım kaldı. Çantamın içerisinde havaalından aldığım kayıt kağıdı, öğrenci kimliklerim, diğer belgelerim, kısacası hiçbir şeyin kalmadığını, para ve bütün belgelerin güvenlik görevlileri tarafından alındığını söyledi. Benim gidecek yerim yok şu anda".

Kendisinin hukuk fakultesi öğrencisi olduğunu ve 3 arkadaşıyla birlikte öğrenci yatakhanesinde yer verilmesi veya ev buluncaya kadar yabancı işçilerin de kaldığı yatakhanede barındıklarını kaydeden Barakat, "Beni hiçbir gerekçeleri olmadığı halde 3 gün gözaltında tuttular. Hangi nedenle tutuklandığımı sorduğumda bana bilgi vermediler. Tuttukları yerde hiçbir yatak yok, içeride yerde yattık" diyor.

-"Gözümün içine baka baka paramı aldılar"

Çadır kentin önünde bekleyişini sürdüren Mısır vatandaşı Cemil Musa ise güvenlik güçlerinin kendilerine kötü davrandıklarını öne sürerek, hiçbir soruya cevap vermediklerini ve gözaltına alınanların elindeki bütün paralara el konulduğunu savunuyor. Musa, "Sabah 5'te baskın düzenlediler. Konuşmaya çalıştım bana vurdular ve 'Konuşma' dediler. 'Ellerini başının üstüne koy' dediler. Arabaya koyup götürdüler. Param kalmadı, 20 bin rublemi polisler aldı. Cüzdanımı açtı, başka hiçbir şeye dokunmadı ve gözümün içine baka baka paramı aldı" ifadeleriyle öfkesini aktarıyor.

-"Yabancılar üzerinde baskı kuruluyor"

Rusya'da yaşayan Özbekistan Topluluğu Başkanı, Rusya Yabancı İşçiler Sendikası Yönetim Kurulu Üyesi ve insan hakları savunucusu Usman Baratov da yabancı kaçak işçilere yönelik operasyonları ve polisin muamelesini eleştiriyor. Baratov tepkisini, "Bu yüksek duvarlarla örülü açık hapishane ve Rusya'daki yabancılara güvenlik güçleri tarafından yapılan muameleler bana 70'li yılların Pinochet rejimini hatırlatıyor. Yabancıları rencide etmek için onları yüzükoyu asfalta yatırıyor, fiziki şiddet gösteriyor ve hakeret ediyorlar" sözleriyle ortaya kokuyor.

Rus polisinin her yabancıya kaçak işçi muamelesi yaptığını kaydeden Baratov, çadır kentte tutulan bir özbek vatandaşıyla yaptığı görüşmeyi şu şekilde aktarıyor:

"Özbek bir genç kız arkadaşlarıyla Çerkezovskiy civarında gezerken polisler tarafından durduruldu. Elinde ayın 11'i tarihli bilet olmasına rağmen onu tutup buraya getirdiler. Burada çalışmadığını tebliğ edip elindeki bileti göstermesine rağmen onu burada alı koyuyorlar. Üstelik hamile olan bu kızı haksız yere içeride tutuyorlar. Rusya Federasyonu kanunlarına göre bir kişiyi  mahkeme emri olmadan 48 saatten fazla gözaltında tutamazsınız. Burada insanlar 4 gündür hiçbir mahkeme kararı olmaksızın tutuluyor. Bu kanunlara aykırı. Moskova'nın merkezinde kurulan şu çadır kente bakar mısınız ? Evet burada gaz odası yok ya da insanları yakmak için fırınlar yok ama burada insani değerleri yakıyorlar."

Baratov, Rusya Sağlık Bakanlığı'nın duruma el koyup çadır kenti kapatması gerektiğini savunarak, "Çadır kentin çevresindeki duvarların üzeri 2 metrelik ek metalle kapatılmış, kısa sürede yapılacak bir şey değil. Demek ki bunun hazırlığı önceden yapıldı ve bir bahane arandı" diyor.

Kaçak yabancı işçilere yönelik operasyonların yabancı avına dönüştüğü Moskova'daki çadır kenti Rusya Devlet Başkanlığı İnsan Hakları Kurulu üyeleri ile ziyaret eden Rusya insan hakları savunucusu Vladimir Lukin, buradaki koşulların insani açıdan yetersiz olduğuna dikkati çekmişti. Vietnam Büyükelçiliği yetkilisi Le Hong Chiong da çadır kentin yaşanabilir olmaktan uzak olduğunu belirterek "50 metrekarelik alanda 40 kişinin barındığını" ifade etmişti. - Moskova