Petrol fiyatları ABD-İran barış görüşmeleri ve Hürmüz ablukasıyla yükseliyor

Petrol fiyatları, ABD ve İran arasındaki barış görüşmeleri ile Hürmüz Boğazı’ndaki ablukanın etkisiyle yükseliyor. Pazartesi günü Brent ham petrolün varil fiyatı %2,8 artışla yaklaşık 109 dolara yükselirken, Batı Teksas türü (WTI) petrol 97 doların üzerinde işlem görüyor. Eski Başkan Trump, Tahran’ın nükleer silah edinimini engelleme konusundaki kırmızı çizgilerini koruyarak bu öneriyi görüşmek üzere bir toplantı düzenledi.

Nisan ayının başından bu yana genel bir ateşkes durumu sürerken, İran ve ABD’nin Hürmüz Boğazı’ndaki uyguladığı abluka, bu stratejik su yolundaki günlük geçişleri neredeyse sıfıra indirmiş durumda. Boğazın kapanması, ham petrol, doğal gaz ve rafine ürün akışını durdurarak enerji maliyetlerini artırmış ve enflasyon endişelerini tetiklemiştir. CIBC Private Wealth Group’tan kıdemli enerji işlemcisi Rebecca Babin, mayıs ve haziran aylarında akışların normalleşmeye başlaması yönünde bir beklenti olduğunu belirtti. Bu durumun fiyatları bir miktar kontrol altında tutmaya yardımcı olabileceğini ifade eden Babin, ancak zamanın daraldığını ve her geçen günün fiziksel dengeyi sıkılaştırarak sert yukarı yönlü hareket riskini artırdığını vurguladı.

İran medyası, Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi’nin barış görüşmelerine aracılık eden Pakistan’a bazı şartlar ileteceğini duyurdu. Bu şartlar arasında ABD’nin deniz ablukasını kaldırması, boğazdan geçiş trafiği için yeni bir yasal çerçeve oluşturulması ve İran’a karşı gelecekte askeri bir harekat yapılmayacağının garanti edilmesi yer alıyor. Wall Street Journal’a göre, Trump ve ulusal güvenlik ekibi İran’ın önerisine temkinli yaklaşıyor. Ancak yetkililer müzakerelere devam edeceklerini ve Beyaz Saray’ın önümüzdeki günlerde kendi karşı tekliflerini sunabileceğini bildirdi. Haberde, Trump’ın nükleer zenginleştirmeyi sona erdirme talebinin Tahran tarafından karşılanma isteksizliğine dikkat çekildi. Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü elinde tutma arzusunu kabul edilemez olarak nitelendirdi.

Savaş öncesi dönemde, dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazının yaklaşık beşte biri bu dar su yolundan geçiyordu. Geçtiğimiz hafta ABD güçleri, Sri Lanka yakınlarında durdurdukları İran ile bağlantılı iki tankerin Hint Okyanusu’ndaki batı yönlü rotalarını durdurarak geri dönmesine neden oldu. İran limanlarına gidiş ve gelişleri kapsayan Amerikan kordonu 13 Nisan’da başlamıştı ve o tarihten bu yana birçok gemiyi geri çevirdi. Veri analitiği firması Kpler, İran’ın ham petrol depolama alanlarının hızla tükenmekte olduğunu ve bu durumun ülkeyi üretimi daha da kısıtlamaya zorladığını bildirdi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, abluka nedeniyle İran enerji endüstrisinin üretimini durdurmaya başladığını açıkladı.

Vietnam merkezli piyasa analisti Linh Tran, vadeli işlem piyasalarının uzun süreli bir arz daralması senaryosunu fiyatladığını ve jeopolitik risklerin yüksek kalmaya devam ettiğini belirtti. Tran, müzakerelerde kaydedilecek herhangi bir anlamlı ilerlemenin keskin bir düzeltmeyi tetikleyebileceğini ifade etti. Bu tıkanıklık ve diplomatik belirsizlikler, petrol fiyatlarının yıllık bazda yüksek dalgalanmalara yol açarken, küresel enflasyon hedeflerini yılın geri kalanında ciddi bir risk altına sokuyor.