"Türkiye Varsayımları Altüst Ediyor"

New York Times gazetesi, Türkiye'nin Irak'taki artan rolünü çok geniş bir haberde değerlendirdi. Türkiye'nin gücünü tüm Irak'ta gözler önüne serdiğini belirten gazete, Türkiye'nin Irak'taki yükselişinin "Batı ile ittifakının gölgesinden çıkmakta olan bir Türkiye için en büyük başarı oluşturabileceği" yorumunu yaptı.

"Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Adalet ve Kalkınma Partisi, nasıl Türkiye'de siyasete yeni bir yön vermiş ise Irak'ta aynı şey yapıyor. Bunun da, bölgenin geri kalan bölümü için yankılamaları oluyor" denilen Türkiye'nin "sadece Amerikan gücünün belirleyici olduğu varsayımlarını alt üst ettiği" görüşü dile getirildi.

New York Times, Türkiye'nin Irak'taki yoğun varlığını "Canlanan Türkiye Tüm Irak'ta Gücünü Gösteriyor" başlıklı çok geniş haberinde değerlendirdi. Anthony Said imzasını taşıyan haberde "Osmanlı ihtişamından bu yana her zamandan çok canlı bir Türkiye, uzun bir süredir ondan kuşku duyan Arap dünyasındaki büyüyen ağırlığını yansıtan bir güç gösterisiyle etkisini, Kuzey'de ekonomik patlama yaşanan kentlerden güneydeki Basra'ya yakın petrol alanlarına kadar, çalkantılar içinde bir Irak'ın tümünde gözler önüne seriyor" yorumunu yaptı.

ABD ve İran'ın yarıştıkları bir bölgede yükselişinin, sık sık "bağımsız" bir dış politikasını yürüten ve "Batı ile ittifakının gölgesinden çıkmakta olan" bir Türkiye için "en büyük başarı" oluşturabileceğini belirten gazete, Türkiye'nin Irak'ta gösterdiği "yumuşak güç"ün kalıcı bir faktör olabileceğini kaydetti. Türkiye'nin bir zamanlar tehdit olarak gördüğü Kuzey Irak ile "güzel bir dostluk" başlattığına dikkat çekildiği haberde şöyle devam edildi:

"Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın Adalet ve Kalkınma Partisi, nasıl Türkiye'de siyasete yeni bir yön vermiş ise Irak'ta aynı şey yapıyor. Bunun da, bölgenin geri kalan bölümü için yankıları oluyor.

Bazı Türk yetkileri, Türkiye'nin, Avrupa'dan uzaklaşıp bir zamanlar üç kıtada topraklarını içeren bir imparatorluğa doğru bir yöneliş olan neo Osmanlılık kavramına tepki gösterse de. Ülkenin küreselleşme süreci ve Ortadoğu piyasalarına gösterdiği ilgi, sadece Amerikan gücünün belirleyici olduğu varsayımlarını alt üst ediyor. Türkiye de, geleceğini, geçmişinin yankısında görerek burada ekonomik entegrasyona angaje oldu."

-"IRAK TÜRKİYE'NİN EN BÜYÜK PAZARI OLACAK" PROJEKSİYONU-

NYT, Türkiye-Irak sınırından günde bin 500 TIR'ın geçtiğine işaret ettiği haberinde Türkiye'nin Irak'ta sağlamaya yardım ettiği ekonomik patlamanın tüm Irak'a yansıttığını vurgularken de iki ülke arasındaki ticaret hacminin, 2010 yılında 2008 yılına göre bir kat artarak 6 milyar dolar civarında gerçekleştiğini belirtirken Türk yetkililerinin de iki üç yıl içinde Irak'ın Türkiye'nin en büyük ihracat pazarı haline geleceği projeksiyonlarını yaptıklarını da kaydetti.

-İBRAHİM TATLISES'İN ORTAĞI-

ABD'li gazete, Irak'taki çok geniş bir alanda faaliyet gösteren Adel United şirketinin yönetim kurulu başkanı Iraklı Kürt Ruşdi Said'in "Bu sadece başlangıçtır" sözlerine de yer verdiği haberinde "Osmanlı tüccarı" benzetmesi yaptığı Said için "Birkaç milyar dolar maliyeti ile Irak çapında 100 bin villa ve dairenin inşa edilmesine ilişkin 11 projesiyle ilgilenmeleri için Angelina Jolie ve belki Arnold ve Sylvester ile temas kurmayı düşündü. Ancak şu ana kadar en iyi ortağı, portresinin, Sayın Said'in "Cennet Ovası' projesi reklamını süslediği Türk doğumlu, Kürt süper yıldızı, şarkıcı İbrahim Tatlıses'tir. "Villalar hazır. Gelin! Gelin! Gelin!' diyor Sayın Tatlıses, televizyon reklamlarında" dedi.

-"AMERİKA-MEKSİKA SINIRINA BENZER BÖLGE"-

Kuzey Irak'ta 15 bir Türk'ün çalıştığını, 700'yi aşan Türk şirketlerinin ise, bölgedeki toplam yabancı şirketlerin üçte ikisini oluşturduğunu kaydeden gazete, Erbil'deki Türk Konsolosluğunun günde 300'en faza vize verdiğini, bir "Türk dini hareketi"nin bölgedeki 19 okulunda 5 bin 500 öğrencinin öğrenim gördüğüne dikkat çekti.

"Türkiye'nin etkisi, Irak'ın bir uçundan öbür uçuna kadar uzanıyor" diyen gazete, "Türk yetkililerinin bölgeyi Amerika-Meksika sınırına benzer bir bölgeye dönüştürülmesinden söz ettikleri"ni de kaydetti.

-"BARZANİ ARTIK BÜYÜK KÜRDİSTAN'DAN SÖZ ETMİYOR"-

Kürtlerin, Türkiye'nin nüfusunun "yüzde 20'sini" oluşturduğuna dikkat çekilirken Türk hükümetinin Türkiye'nin kendi Kürtleriyle barışması amacıyla bazı adımlar attığını, "Kürt açılımı "karışık" sonuçlar verse de yeni iklimin değişiklikleri yansıttığını belirterek Kuzey Irak'taki Kürt Bölgesi Başkanı Mesut Barzani'nin de artık "Büyük Kürdistan"dan söz etmediğine de işaret edildi.

-"DİPLOMATİK BALANS AYARI"-

NYT, "Diplomatik balans ayarı" ara başlığı kullandığı bölümde, ABD'nin 2007 yılından beri Türk ordusunun Kuzey Irak'taki operasyonlara desteklemeye başladığını, ordunun bölgede hala "bin 500" kadar asker bulundurduğunu belirtirken üst düzey bir Amerikan yetkiliye atfen iki ülke arasındaki işbirliğinin "Kürt asileri'ni oldukça etkin bir biçimde vurmaya" olarak sağladığını da yazdı. Gazete, Erbil ve Bağdat'taki Iraklı yetkilileri protesto etse de Kürt yetkililerinin Türkiye ile ittifakı "daha büyük bir öncelik" olarak gördüklerini kaydetti.

Türkiye'nin Kuzey Irak'taki etkinliğinin diğer bir göstergesi olarak Türk televizyon dizilerinin gördüğü ilgiye dikkat çeken gazete, "Kurtlar Vadisi" için "sansasyon" yarattığını da belirtti.

-"TÜRK BÜYÜKELÇİSİNİ YEŞİL BÖLGEYE SOKMAMAYA ÇALIŞTILAR"-

Bunun ardından Türkiye'nin Bağdat'taki etkinliğinin de daha az yaygın olmadığını vurgulanırken "İran ve ABD'nin aksine Türkiye, ülkedeki hemen hemen tüm bloklar ile bağları geliştirdi, Sayın Maliki ile ilişkilerde zaman zaman sıkıntılar yaşansa da. ( Bir noktada yetkilileri, Türk Büyükelçisi'nin Yeşil Bölgesi'ne giriş kartı iptal etmeye çalıştılar. Türk diplomatları ise, yanlış anlama dediler" diye yazıldı.

-"SADR GRUBUNA DA UZANDILAR"-

Amerikalı meslektaşlarına göre bir kat daha uzun bir süre Irak'ta görev yapan Türk diplomatlarının, Şii lideri Muktada El Sadr grubu üyelerine de "uzanmaya başardıkları"na dikkat çeken gazete, şöyle devam etti:

"Sayın Sadr'ın milletvekillerinin çoğu, parlamento protokolü konusunda eğitim görmek amacıyla Türk başkenti Ankara'ya seyahat etti. Türkler de, Sadr taraftarlarınca Bağdat Üniversitesi'nde düzenlenen törene katılan tek diplomatlar oldu. Onlardan biri de dışlanılabilecek bir grup değil dedi."

-"TÜRK VE AMERİKAN ÇIKARLARI HER ZAMAN AYNI ÇİZGİDE OLMADI"-

Irak'ta yeni hükümetin kurulması sürecinde Türkiye'nin "laik Şii" Ayat Alavi koalisyonuna "güçlü destek" verdiğini de öne süren gazete, "Irak'ın Arap komşuları dahil, diğer tüm ülkelerden çok Türkiye, koalisyonu şekilleştirmekle övülüyor" ifadelerini de kullandı.

Ancak, hükümetin kurulması konusunda Türk ve Amerikan çıkarlarının her zaman aynı çizgide olmazsa da artık büyük ölçüde eşleştiği görüşünü de dile getiren gazete, üst düzey bir Amerikalı diplomatın "Türklerin çok büyük bir çaba harcadığını söyleyebilirim" sözlerini de aktardığı haberinde "Sayın Alavi'nin başındaki koalisyonun, hükümette elde edeceği gücün, Türkiye'nin Irak'taki ağırlığının net bir yansıması olacağı" savını da öne sürdü.(ANKA)

(CN/ÖMR)