Volkan Bozkır'dan "Suriye Afganistan'a dönebilir uyarısı"

COŞKUN ERGÜL - TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Volkan Bozkır, Suriye'nin, dünya terörün cenneti ve yuvası haline gelen Afganistan'a dönebileceği uyarısında bulundu.

Bozkır, "gündemdeki dış politika konuları, Suriye'de devam eden iç savaş ve Irak ziyareti" ile ilgili AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Türkiye ile Irak arasında yaklaşık 2 yıldan beri soğukluk yaşandığını belirten Bozkır, Irak Başbakanı Maliki'nin mesajını, Türkiye'yi ziyaret eden Irak Meclis Başkanı ile göndermesinin Türkiye'de olumlu karşıladığını kaydetti. Bozkır, bu mesaja cevap niteliğinde Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla Bağdat'a gittiğini anımsattı.

Bozkır, Irak'ta Başbakan Maliki'nin de aralarında bulunduğu yetkililer ile görüştüğünü ifade ederek, görüşmelerde iki ülke ilişkilerinin 2 yıl önceki düzeyine getirme ve geleceğe birlikte bakma arzusunun teyit edildiğini gözlemlediğini kaydetti.

Irak Başbakanı Maliki'nin, Türkiye ile ilişkileri eski rayına oturtmak ve Türkiye ziyaret takvimi üzerinde mutabık kalınması konusunda Bakanlar Kurulu kararı alındığını ifade ettiğini kaydeden Bozkır, bu çerçevede Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ve TBMM Başkanı'nın Irak'a gideceğini, Kasım sonu Aralık ayı başlarında da Maliki'nin Türkiye'ye geleceğini bildirdi.

Volkan Bozkır, bölgede bu kadar önemli sorun yaşanıyorken, Irak'ın ve Türkiye'nin birbiriyle sıcak olmayan ilişkiler yaşama lüksü olmadığına işaret etti.

Irak ziyaretinin, son iki senedir hükümet kanadından Bağdat'a yapılan ilk ziyaret olduğunu vurgulayan Bozkır, "Burada söz konusu olan sadece Türkiye-Irak ilişkilerinin eski düzeyine getirilmesi değildir. Suriye sorununun çözümü konusunda iki ülke arasında bazı görüş farklılıkları olabilir. Konuşarak bu görüş farklılıkları azaltılabilir, daha ortak bir noktaya gidilebilir. Ayrıca hem Irak'ta hem Türkiye'de canlarını kurtarmak için Suriye'den kaçarak gelenler var. Türkiye'de 600 bine ulaştı, Irak'ta ise 250 bin yaklaştığını ifade ettiler" dedi.

-"50 milyar dolara çıkarılabilir"

Bozkır, Türkiye'nin ihracatında Almanya'dan sonra ikinci önemli ülkenin Irak olduğunu belirterek, bu ülke ile 8-10 milyar dolar arası ihracatın 50 milyar dolar seviyesine çıkarılmasının mümkün olduğunu bildirdi. Irak'ın petrolünü ihraç etmek için Türkiye ile önemli stratejik çıkarları olduğuna işaret eden Bozkır, şöyle konuştu:

"Türkiye'nin, bu kadar zengin petrol rezervleri ve doğalgaz kaynakları olan bir ülke ile enerji alanında yapabileceği çok fazla işbirliği vardır. Terörle mücedelede iki ülkenin de yıllardır çok kaybı vardır. 'Ana gibi yar olmaz, Bağdat gibi diyar olmaz' denilen o Bağdat'ın, bugün bir bölümü güvenli yeşil bölge olarak ayrılmış, o bölgeye giriş ve çıkışlar tamamen kontrol ediliyor. O bölgenin dışında hemen hemen her gün patlamalar sonucu onlarca insan hayatını kaybediyor. Bağdat ziyaretim öncesindeki pazar günkü patlamada, 50 küsur kişi hayatını kaybetti. Benim Bağdat'ta bulunduğum geceki patlamalarda da 30'a yakın insan hayatını kaybetti. Terörle mücadele konusunda da ortak hareket edebileceğimiz çok nokta var" diye konuştu.

-"Esad siyaseten bitmiştir"

Volkan Bozkır, "Suriye'de devam eden iç savaş bu aşamadan sonra Türkiye'yi nasıl etkilemeye devam eder?" sorusuna, şu yanıtı verdi:

"Maalesef siyasette bazı kararlar zamanında alınamadığı, çözümler o zamanda üretilemediği takdirde, sonraki aşamalarda o sorun önünüze çok daha büyümüş olarak gelir. Suriye konusunda böyle oldu. Suriye'de rejim güçleri ile muhalif güçlerin çatıştığı daha basit bir tablo mevcut iken, bugün Suriye'de rejim güçlerinin yanında Hizbullah dahil birtakım güçler birlikte savaşıyor, muhalif güçlerin yanında olduğu görülen ama içinde mi dışında mı başka bir grup mu olduğu tanımlanamayan bir tablo ortada var.

Beşar Esad 150 bin vatandaşını katletmiş bir lider olarak siyaseten bitmiştir. Suriye'nin başında kaldığı müddetçe Suriye sorununun çözümü ya da Türkiye-Suriye ilişkilerinin eski ve olması gereken düzeye dönmesi mümkün değildir. Suriye'de bu olaylar yaşanıp Esad kontrolü kaybettikten sonra, herkesi ürküten bir B planı yavaş yavaş ortaya çıkmaya başlamıştır. Esad muhalif güçlerle yaptığı çatışmalarda ve yanına yeni aldığı kuvvetlerin de yardımıyla Suriye'nin sahil şeridini, etnik temizlikle tamamen kendine yakın bir yapıya kavuşturmuştur. Bütün niyetinin de Suriye'yi ikiye bölüp, belki de üçe bölüp o etnik temizliği tamamladığı sahil şeridinde, kendisinin daha kolay yönetebileceği küçük bir Suriye'ye geçmek olduğu anlaşılmaktadır. Bunun son derece önemli sonuçları olacaktır. Suriye'nin kalan bölümünde anarşinin, terörün hüküm sürdüğü Afganistan benzeri bir tablonun ortaya çıkması herkesi endişeye sevk etmiştir. Batı dünyası olsun, Suriye'nin destekçileri olsun, böyle bir tablonun sadece Suriye'yi ve komşularını değil, tüm dünyayı etkileyeceği ve ileride çok kötü sonuçlara neden olabilecek bir tablonun oluşabileceği endişesine sevk etmektedir. Vaktiyle Afganistan da küçümsenmişti, ama Afganistan bugün dünya terörünün cenneti, yuvası haline geldi. Afganistan'ta yeşeren terör, batıyı, ABD'yi bütün dünyayı etkiledi."

Bozkır, Suriye'de önemli menfaatleri olan Rusya'nın da bu tablodan dolayı endişe duyduğunu söyledi.

-"Başka silahlarla öldürürsen mesajı..."

Son kimyasal saldırı sonrasında, Rusya'nın araya girerek iyi bir diplomatik hamleyle, bütün batı camiasının kabul edebileceği bir adım atmasının önemine işaret eden Bozkır, "Ama sadece kimyasal silah kullanımı ile ilgili bir karar olması da Esad'a yanlış mesaj gönderme temayülünde olabilecek bir karar olmuştur. 'Kimyasal silahla öldürme, eğer başka silahlarla öldürürsen, ben 2.5 senedir göz yumduğum gibi buna da göz yumarım' şeklindeki bir mesajı, Esad'ın alması mümkündür. İnşallah böyle bir mesajı almasına fırsat verilmeyecektir" dedi.

Bozkır, Türkiye'deki, 600 bin Suriye'li mülteci sorununun uluslarararası kuruluşlar devreye sokularak nasıl çözülebileceği yönündeki soruyu yanıtlarken, bu konuda uluslararası kuruluşlarla devamlı temas halinde olduklarını belirtti.

-"Harcanan para 2 milyar dolar"

Batı camiasını doğrudan ilgilendirmeyen bir bölgede sorun ortaya çıktığı takdirde; uluslarararası kuruluşlar ve batı ülkelerinin yardımsever, önemli katkılar yapan bir görüntü vermediklerini kaydeden Bozkır, "Türkiye'nin Suriyeliler için bütçesinden kullanmak zorunda kaldığı meblağ 2 milyar dolar civarında. Türkiye'ye çeşitli kuruluşlardan ve ülkelerden gelen yardım ise 100 milyon doların altında. Bu mülteci sorunu, sadece buna maruz kalan ülkelerin omuzlarına yüklenirse, sadece bölgede kalmayacak bütün batı camiasını rahatsız edebilecek, oralarda sorunun yayılmasına neden olacak bir tablo ortaya çıkabilecektir" dedi.