KKTC'de Akıllı Ulaşım Sistemi Projesi Başlatıldı

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki (KKTC) Akıllı Ulaşım Sistemi Elektronik Denetleme ve Akıllı Kavşak Projesi'ne ilişkin, "Proje kapsamında elektronik denetim altyapısı, akıllı kavşak uygulamalarıyla birlikte çalışacak şekilde kurgulanmıştır. Böylece trafik akışı, daha dengeli bir yapıya kavuşmakta, zaman kayıpları düşmekte, yakıt tüketimi azalmakta ve şehir hayatının ritmi daha uygun hale gelmektedir." dedi.

Yılmaz, KKTC Başbakanı Ünal Üstel ile Lefkoşa'da Akıllı Ulaşım Sistemi Elektronik Denetleme ve Akıllı Kavşak Projesi Tanıtım Töreni'ne katıldı.

Burada konuşan Yılmaz, projenin, içinde bulunulan çağın imkanlarının, akılcı kamu politikalarıyla bir araya geldiğinde, şehir hayatındaki düzene nasıl katkı sağlayacağını gösteren önemli bir örnek olduğunu söyledi.

Aynı zamanda savunma sanayisi ekosisteminde geliştirilen teknoloji, disiplin ve mühendislik kültürünün sivil alanda sahaya yansıtılması olan bu projenin, KKTC'de trafik güvenliğini güçlendiren bir uygulama olarak günlük hayatta karşılık bulduğuna işaret eden Yılmaz, "Savunma sanayisinde elde ettiğiniz yetkinlikleri sivil alanlara, endüstrilere yayarak, topyekun bir kalkınmaya, dönüşüme de destek oluyorsunuz. Bu anlamda işte bu proje bunun çok güzel bir örneği. Sağlık endüstrilerinden diğer birçok alana varıncaya kadar savunma sanayisindeki teknolojiler, diğer alanlara da sirayet ediyor." diye konuştu.

"Akıllı ulaşım sistemleriyle fiziki altyapıyı buluşturmak gerekiyor"

Yılmaz, Türkiye'nin KKTC'nin ekonomik yapısını güçlendirmeyi, takvimi ve kaynağı net, sonuç üretme odaklı devlet politikası olarak ele aldığını vurgulayarak, bu yaklaşımın ana zeminini, sonuncusu 1 Mart 2025'te KKTC Başbakanı Üstel ile imzalanan İktisadi ve Mali İşbirliği anlaşmalarının oluşturduğunu anlattı.

Geçen yılki anlaşmanın yaklaşık 21 milyar Türk lirası büyüklüğünde olduğunu, bu kapsamda sağlıktan eğitime, tarımdan ulaştırmaya varıncaya kadar KKTC vatandaşlarının hayatına dokunan birçok projeyi hayata geçirdiklerini dile getiren Yılmaz, şöyle konuştu:

"Ulaştırma alanında ada genelinde yol yapımı, yenileme çalışmaları yapıyoruz. Kritik kavşak düzenlemeleri gerçekleştiriyoruz. Lefkoşa Kavşağı, herhalde insanımızın hayatına dokunan en önemli projelerden biri oldu bu süreçte. Buna benzer birçok projemiz de devam ediyor. Bugüne kadar İktisadi ve Mali İşbirliği Programı kapsamında 213 kilometresi bölünmüş yol, 433 kilometresi tek yol, 176 kilometresi 3. sınıf yol olmak üzere toplam 822 kilometre yol ağını tamamlayıp trafiğe açtık. Lefkoşa Çevre Yolu'ndan bahsettim. Girne Köprülü Kavşağı ve 4,5 kilometrelik kesimi tamamladık ve geçen yıl temmuz ayında hizmete aldık. Lefkoşa-Gazimağusa ayrımı, Değirmenlik-Girne-Esentepe ayrımı güzergahlarında yer alan 19,5 kilometre uzunluğa sahip dağ yolu projesinin ihalesini gerçekleştirdik.

Uygulamada üstlenici değişiminden kaynaklanan gecikmeler oldu maalesef ama sorunlar giderildi bildiğim kadarıyla ve tekrar çalışmalar başladı. O yolu da çok önemli görüyoruz. İnşallah en kısa sürede tamamlayacağız. Köy yollarını yine hükümetle birlikte iyileştirme çalışmalarını sürdürüyoruz. 2021-2025 döneminde toplam 176 kilometrelik köy yolunu tamamlayarak hizmete aldık."

"Tabiri caizse insan eli değmeden bir denetim sistemi kurulmuş oldu"

Yılmaz, trafiği düzenli ve güvenli şekilde sürdürmenin önemine dikkati çekerek, akıllı ulaşım sistemleriyle fiziki altyapıyı buluşturmanın gerekli olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin yaklaşık 5 milyon dolarlık kaynağını bu projeye tahsis ettiklerini bildiren Yılmaz, şöyle devam etti:

"130 sabit ve 20 mobil olmak üzere toplam 150 yeni nesil hız tespit sistemi kurmuş olduk. Bu sistemler doğuştan yapay zekalı. Sonradan yapay zekaya entegre ettiğimiz bir sistem değil. Başlangıcından, tasarımından itibaren yapay zekayla tasarlanmış bir teknolojiden bahsediyoruz. Bu sistemlerle Ada genelinde dağınık denetim anlayışını geride bırakarak bütüncül ve merkezi bir denetim altyapısı oluşturduk. Tabiri caizse insan eli değmeden bir denetim sistemi kurulmuş oldu. Gece gündüz, farklı hava koşullarında yüksek doğrulukla çalışan bu sistemler, yerli donanım ve yerli yazılım bileşenleriyle entegre bir şekilde sahaya yerleştirildi."

Yılmaz, bu sistemle riskli sürüş davranışları, olağan dışı trafik hareketleri ve yoğunluk kaynaklı tehlikelerin erken aşamada tespit edilebildiğini, plaka, araç türü ve hareket örüntülerine dayalı analizler sayesinde sahadaki risk dağılımının sürekli güncel tutulduğunu, denetimin rastlantısal müdahalelerden çıkarılarak planlı ve öngörülebilir yapıya kavuşturulduğunu söyledi.

"Tüm mimari yerli mühendislik gücüyle kurgulandı"

Cevdet Yılmaz, şunları kaydetti:

"Burada sizi bir insan izlemiyor, yanlış anlaşılmasın. Bu projeyle ilgili bazı yanlış algılar da oluşmuş olabilir. Burada bir sistem analizi var. Toplumu gözetleyen herhangi bir kişi yok. Dataları alan, analiz eden, riskleri tayin eden ve buna göre denetim sistemini yönlendiren bir yapıdan bahsediyoruz. Bu yaklaşım, emniyet birimlerimizin sahadaki etkinliğini artırırken operasyonel yükü de daha yönetilebilir hale getirmektedir. Proje kapsamında elektronik denetim altyapısı, akıllı kavşak uygulamalarıyla birlikte çalışacak şekilde kurgulanmıştır. Böylece trafik akışı, daha dengeli bir yapıya kavuşmakta, zaman kayıpları düşmekte, yakıt tüketimi azalmakta ve şehir hayatının ritmi daha uygun hale gelmektedir.

Bu projeyi Savunma Sanayii Başkanlığımızın bir iştiraki olan Radarsan gerçekleştirdi. Algılama, görüntü işleme, sensör entegrasyonu ve ileri veri analitiği kabiliyetleri, trafik güvenliği için sahaya uyarlandı. Donanımından yazılımına, algoritma tasarımından veri güvenliğine kadar tüm mimari yerli mühendislik gücüyle kurgulandı. Yıllardır Ada'da yabancı bir şirket tarafından işletilen ve bir bedel ödenen sistem yerine, bu proje çok daha yerli ve ileri bir sistem olarak devreye alınmış oldu. Bu noktada Türkiye Cumhuriyeti için olduğu kadar Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti için de siber güvenlik konularının önümüzdeki dönemde daha fazla ele alınması gerektiğinin altını çizmek istiyorum."

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, bu stratejik projenin planlanmasından sahada hayata geçirilmesine kadar her aşamada emeği geçenlere teşekkür etti.

Konuşmaların ardından Yılmaz ve Üstel ile KKTC Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler, Türkiye'nin Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün'ün de katılımıyla, Akıllı Ulaşım Sistemi Elektronik Denetleme ve Akıllı Kavşak Projesi, törenle hizmete alındı.

Programın ardından Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz ve KKTC Başbakanı Üstel, yeni KKTC Yüksek Mahkeme binasının inşaat alanını gezdi.