Ikby'deki Kadınların Sosyal Hakları

Kürdistanlı İş Kadınları Derneği Başkanı ve Diyarbakırlı iş kadını Ferda Cemiloğlu, Erbil'deki ev ve arsa tapularının yüzde 47'sinin kadınların üzerine kayıtlı olduğunu söyledi.

Cemiloğlu, iş hayatını sürdürdüğü Irak Kürt Bölgesel Yönetimi'nin (IKBY) Erbil kentinde, AA muhabirine bölgedeki kadınların sosyal haklarını anlattı.

Derneği kurduktan sonra kadın haklarıyla ilgili birçok araştırma yaptırdığını anlatan Cemiloğlu, "Bölgede çok önemli değişimler yaşanıyor. Mesela Teirava'da yaşayan kadınlar, 10 yıl önce geçimlerini sağlamak ve çocuklarına bakabilmek için el emeği göz nuru ürünlerini pazara getirerek satıyorlardı. Daha sonra bunlar kalktı. Şehitler Bakanlığı, şehit annelerine ve şehit eşlerine büyük destek vererek, onlara maaş bağladı, evler ve arsalar bağışladı. Burada çok fazla şehit olduğu için kadınlar, kısa bir zamanda mülk sahibi oldu" diye konuştu.

Cemiloğlu, Kürt bölgesinde mülki olmayanlara hükümetin ev ve arsa tahsis ettiğini, bunu yaparken de kadın-erkek farkı gözetmediğini ifade etti.

"Burası her ne kadar kapalı bir toplumsa da kadınlara çok değer veriliyor" diyen Cemiloğlu, şöyle devam etti:

"Eğer bir şey alınacaksa kadınların üzerine kaydediyorlar. Erbil'in Birinci Tapu Kadastro Dairesi'ne giderek bizzat bunu sordum. Erbil'deki ev ve arazilerin yüzde 47'sinin kadınlara ait olduğu ortaya çıkıyor. Ama kadınlar, bu haklarının ve mülkiyetlerinin ne kadarını kullanıyorlar. Kadınlar, bu güçlerinin farkında mı, orası tartışılır."

"Kadınlar kendi soyadlarını taşıyorlar"

Ferda Cemiloğlu, Erbil, Süleymaniye ve Duhok'taki kadınların, kendi kızlık soyadlarını taşıdıklarını belirterek, "Herkes kendi soyadını taşıyor. Eğer erkeğin adına arazi varsa kadın da aynı şekilde arazi alabiliyor. Hükümet, bu hakkı kadınlara bağışlıyor. Bir mülke sahip olduğunuz zaman herhangi bir vergi ödemiyorsunuz" ifadesini kullandı.

"İşten ayrılan kadın, maaş almaya devam ediyor"

Kamu sektöründe çalışan kadınların mağdur olmaması için dünyanın başka yerinde örneği olmayan uygulamaların Kürt bölgesinde olduğunu aktaran Cemiloğlu, şunları söyledi:

"Kamudan ayrılıp özel sektörde çalışmak isteyen kadınların istifası hemen kabul edilmiyor. Hükümet tarafından kadına bir yıl izin veriliyor. Bu süre zarfında ayrılan kadın, maaşını almaya devam ediyor. Özel sektörde başarılı olursa o zaman istifası kabul ediliyor ve maaşı kesiliyor. Eğer özel sektörde başarılı olamadıysa tekrar eski görevine dönebiliyor. Kadınların az bulunduğu sektörlerde, örneğin kadın polislere çift maaş ödeniyor ve iş alanında birçok kolaylık sağlanıyor."

"Kadın, hala erkeğe bağımlı"

Tüm olumlu gelişmelere rağmen Kürt bölgesinde,hala erkek egemen bir toplumun varlığını sürdürdüğünü vurgulayan Cemiloğlu, "Burada erkek egemen olmak koşuluyla kadına kültürel olarak bir değer veriliyor. Erkeğin istemediği bir şeyi kadın yaparsa sorun oluyor. Hem ekonomi, hem de yaşam açısından kadın erkeğe bağımlıdır" sözlerini kaydetti.

Ferda Cemiloğlu, "Kadının bu coğrafyada işi zor" diyerek, şunları anlattı:

"Yatırımlar, genelde ev satın alma şeklinde oluyor. Kimin parası varsa ev alıyor ve kiraya veriyor. Herkesin iki, üç evi var. Gelirler direkt kiraya bağlı oluyor ve daha rahat yaşıyorlar. Hayat bu şekilde devam ediyor. Biz, de bunun sıkıntısını yaşıyoruz. Kadının bir iş sahibi olduğu, kendi başına kararlar verebileceği statüye kavuşmasını istiyoruz. Kadın pasif kalmasın diyoruz. Ancak bu coğrafyada bu, çok zor."

"Bu coğrafyada hiç sıkıntı çekmedim, hep saygı gördüm"

Kadınlar arasındaki bağı güçlendirmek ve iş dünyasında kadınlarla ilgili bir politika oluşturmak için çalıştıklarını dile getiren Cemiloğlu, "Ben çok profesyonel çalıştığımdan ve arkamda çok iyi bir ekip olduğu için zorluk çekmedim. Başta ailemin olmak üzere ve herkesin çok desteğini aldım. Biz iş hayatına başlayacak arkadaşlarımıza hep şunu söylüyoruz: Hangi mesleği daha iyi biliyorsanız ondan başlayın. Büyüklüğü yada küçüklüğü hiç fark etmez, sonu başarı olunca insan, kendisinde güç buluyor. Ben bu coğrafyada hiç sıkıntı çekmedim, hep saygı gördüm" değerlendirmesinde bulundu.

Ferda Cemiloğlu (1958), Diyarbakırlı Cemiloğlu ailesinden. İlk ve orta okulu, sürgündeki ailesinin bulunduğu Lübnan ve Suriye'de okuyan Ferda Cemiloğlu, 14 yaşında Türkiye'ye döndü. Hacettepe Üniversitesi Biyoloji mezunu olan Cemiloğlu, iş hayatını 2003 yılında geldiği Erbil kentinde sürdürüyor. - Erbil