Yargı Reformu: Duruşma Süreleri Kısaldı

12'nci Yargı Paketi ile yargı süreçlerini hızlandıracak önemli düzenlemeler hayata geçiriliyor. İki duruşma arasındaki süre 3 ayla sınırlandırılırken, e-duruşma uygulaması genişletiliyor ve görev-yetki uyuşmazlıklarında yeni bir dönem başlıyor.

Makul sürede yargılanma hakkını güçlendirmeyi hedefleyen yeni yargı reformu kapsamında, uzun süren davaların önüne geçilmesi amaçlanıyor. Düzenlemelerle hem vatandaşların zaman kaybının azaltılması hem de yargının iş yükünün hafifletilmesi hedefleniyor.

Yargı reformu çalışmaları çerçevesinde, vatandaşların en temel beklentileri arasında yer alan makul sürede yargılanma hakkını güçlendirmeye yönelik yeni adımlar atılıyor. Yapılan düzenlemelerle yargı süreçlerinde hız, etkinlik ve usul ekonomisinin esas alınması, uzun süren davaların önüne geçilmesi hedefleniyor.

İKİ DURUŞMA ARASINDAKİ SÜRE 3 AYI GEÇEMEYECEK

Yeni düzenlemeye göre, iki duruşma arasındaki süre kural olarak en fazla 3 ay olacak. Mahkemeler yalnızca zorunlu ve istisnai durumlarda, gerekçesini açıkça belirtmek kaydıyla duruşmayı daha ileri bir tarihe erteleyebilecek.

Bu adımla davaların gereksiz yere uzamasının önüne geçilmesi, yargılama süreçlerinin daha planlı ve disiplinli şekilde yürütülmesi amaçlanıyor. Daha kısa aralıklarla yapılacak duruşmalar sayesinde hâkimlerin dosyaya hakimiyetini koruması, delillerin daha sağlıklı değerlendirilmesi ve karar süreçlerinin hızlanması bekleniyor.

Düzenlemenin yalnızca yargılamaların hızlandırılmasını değil, adalet hizmetinin niteliğinin artırılmasını da hedeflediği belirtiliyor. Özellikle uzun yargılama süreçlerinden kaynaklanan hak kayıplarının azaltılması amaçlanıyor.

E-DURUŞMANIN KAPSAMI GENİŞLETİLİYOR

Yargılamada dijital katılımı artıran yeni düzenlemeyle birlikte, ön inceleme duruşmalarının da ses ve görüntü aktarımı yoluyla, yani e-duruşma yöntemiyle yapılabilmesine imkan sağlanacak.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda, duruşma tutanağında yer alması gereken bazı işlemler bakımından imza zorunluluğu bulunuyor. İkrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabul ve sulh gibi işlemler bu kapsamda yer alıyor.

Yeni düzenlemeyle, imza zorunluluğu bulunan işlemler dışında, taraf vekillerinin ön inceleme duruşmaları da dahil olmak üzere ses ve görüntü aktarımı yoluyla bulundukları yerden duruşmalara katılabilmelerinin önü açılacak.

Böylece özellikle fiziksel engeller veya coğrafi uzaklık nedeniyle mahkemeye erişimde güçlük yaşayan vatandaşların yargılamalara daha etkin şekilde katılması hedefleniyor. Düzenlemenin, adil yargılanma hakkının önemli unsurlarından biri olan mahkemeye erişim hakkını güçlendirmesi bekleniyor.

YARGITAY'DA GÖREV VE YETKİ NEDENİYLE BOZMA SINIRLANDIRILACAK

Yargılamaların uzamasına neden olan görev ve yetki uyuşmazlıklarına ilişkin yeni bir sistem de devreye alınacak. Buna göre, bölge adliye mahkemelerinin ilk derece mahkemesi sıfatıyla verdiği kararlar hariç olmak üzere, Yargıtay artık yalnızca "görevsizlik" veya "yetkisizlik" gerekçesiyle bozma kararı veremeyecek.

Bu düzenlemeyle görev ve yetki denetiminin istinaf aşamasında tamamlanması, dosyaların yıllar sonra usule ilişkin gerekçelerle yeniden ilk derece mahkemelerine gönderilmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Böylece hem vatandaşların zaman kaybının azaltılması hem de yargının iş yükünün hafifletilmesi hedefleniyor.

Yargı reformuyla birlikte daha hızlı işleyen, daha öngörülebilir, vatandaşın adalete olan güvenini güçlendiren ve gecikmeyen bir adalet sisteminin hayata geçirilmesi amaçlanıyor.