Bayburt Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı İbrahim Yumak Açıklaması

Bayburt Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı İbrahim Yumak yeni teşvik yasası ile ilgili değerlendirmelerde bulundu.

Nisan ayında Başbakan Recep Tayyip Erdoğan tarafından yapılan açıklamanın sadece 6.Bölgede yapılacak yatırımlara sağlanacak teşviklere dair detaylara değinilip diğer bölgeler ile ilgili detayların açıklanmaması nedeniyle bir değerlendirme yapmanın erken olacağını düşünerek paketle ilgili görüş bildirmediklerini belirten Yumak, yaklaşık 1 ay sonra bugün Bakanlık tarafından açıklanan detaylar ve tablolar neticesinde sağlıklı bir değerlendirme yapma imkanı bulduklarını söyledi.

TEŞVİK YASASI ÜLKE EKONOMİSİ İÇİN OLUMLU, İLİMİZİN BEKLENTİLERİNİ KARŞILAMAKTA YETERSİZ

Bayburt Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı İbrahim Yumak yaptığı değerlendirmede şunları kaydetti;

"Bilindiği üzere yeni teşvik kanununda Bayburt 16 İl ile birlikte 5.grupta yer aldı. Daha önce Gayri Safi Milli Hasılada kişi başı geliri 1500 Dolar ve altında olan İllerde yatırımları ve istihdam imkanlarını artırmak amacını taşıyan 5084 sayılı kanundan farklı olarak illerin gruplandırıldığı, il ve sektör bazlarında teşviklerin bulunduğu teşvik kanununun yine bölgesel bazda ve bu kez bölgelerin potansiyelleri

ekseninde düzenlenmesini olumlu bir adım olarak değerlendirmekle birlikte ülkemizin en az yatırım harcamaları yapılan ve makro ekonomik performans kriterleri açısından en alt sıralarda yer alan illerinden biri olan Bayburt'un beklentilerini karşılamak adına yetersiz olduğunu düşünmekteyiz.

BAYBURT'UN AKSARAY, NİĞDE, GİRESUN, ORDU, ÇANKIRI, TOKAT GİBİ İLLERLE AYNI KATEGORİDE DEĞERLENDİRİLMESİ YANLIŞ OLMUŞTUR

Genel teşvik uygulamaları, bölgesel teşvik uygulamaları, büyük ölçekli yatırımların teşviki, stratejik yatırımların teşviki başlıklarında ele alınan yeni teşvik politikalarının ülke genelinde milli üretimin teşviki ve cari açığın kapatılmasına önemli katkılar sağlayacağı düşüncesine katılmakla birlikte illerin gruplandırılmasında gözetilen ve 60'ın üzerinde olduğu ifade edilen ekonomik ve sosyal gelişmişlik parametrelerinin tartışmaya açılmasını düşünmekteyiz. Kalkınma Bakanlığı tarafından yapılan çalışma ile tespit edilen İllerin gelişmişlik sıralamasında Bayburt'un üzerinde yer alan Şanlıurfa, Diyarbakır, Kars ve Ardahan gibi illerin 6.bölgede yer almalarına rağmen bu sıralamada bu illerden daha alt sırada yer alan Bayburt'un 5.bölgede yer alması bu gruplandırmalar yapılırken göz önüne alınan kriterlerin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini düşündürtmektedir. Keza yine ekonomik ve sosyal kalkınmışlık açısından Bayburt'tan çok daha yüksek ekonomik ve sosyal yaşam standartlarına sahip Aksaray, Niğde, Çankırı, Giresun, Sinop, Ordu, Tokat ve Yozgat gibi illerle ilimizin aynı teşvik grubunda yer alması bu iller için önemli bir fırsat yaratırken ilimize yatırım çekilmesi

açısından olumsuz etkiler doğuracaktır. 6.Bölgede yer alan illere yapılacak yatırımlarda işverenlere sağlanan sigorta pirimi işçi ve işveren desteği ile stopaj desteği bu illerdeki işgücü maliyetleri açısından olağanüstü avantaj sağlamakta, işgücü maliyetini minimuma indirmektedir. Bayburt'un yer aldığı 5.grupta bu destek sadece işveren desteği için söz konusu olup, beklentimiz işçi payı desteğinin de en azından 6.bölgede olduğu gibi 10 yıl olmasa da 7 yıl süre ile bize de sağlanmasıdır. Yine 6.bölgede yer alan illerde yapılacak yatırımlara sağlanan gelir vergisi stopajı desteğinden yararlanamayacak olmak da yatırımcılar tarafından tercih edilmek açısından ayrı bir dezavantaj olarak karşımızda duruyor.

BÖLGEDE TARIM VE HAYVANCILIĞA DAHA FAZLA KAYNAK AKTARILMALI, ÖZEL TEŞVİKLER SAĞLANMALI

İşsizlik, bölgeler arası kalkınmışlık düzeyleri farkları, yatırım-istihdam göstergelerinde gözlemlenen sorunlar gibi yapısal sorunların aşılması amacıyla hazırlanan yeni teşvik yasasının ilimizin ve bir çok ilin

önceliklerinden biri olan tarım ve hayvancılık alanlarında bir tedbir içermemesi nedeniyle bu yasanın eksik yanlarından biri olarak görüyoruz. Tarım Bakanlığı tarafından büyük baş hayvan yetiştiriciliğine sağlanan proje bazlı destekler yetersizdir ve geçen yıl ilimizde bu kapsamda sadece 1 adet proje desteklenmiştir. Ayrıca ilimizde, tarım, tarıma dayalı sanayi ve hayvancılığın yanı sıra özellikle turizm sektörüne sağlanacak özel desteklerin de İlde tarım ve sanayinin yanı sıra turizm ve hizmetler sektörünün gelişmesine sağlayacağı katkı mutlaktır. Tarım kesiminde çalışan nüfus yoğunluğu itibarı ile Türkiye'nin ilk 10'u içerisinde bulunan Bayburt maalesef tarımsal üretimde ülkeye katkısı bakımından son sıralardadır. TÜİK'in çalışmalarında bu ve bunun gibi durumların yanıltıcı sonuçlar doğurabileceği göz ardı edilmemelidir.

MADENCİLİK VE DOĞAL TAŞ SEKTÖRÜNÜ DESTEK KAPSAMINA ALINMASINDA BÜYÜK PAYIMIZ VAR

Bilindiği gibi ilimiz çok önemli doğal taş ve madencilik potansiyellerine sahip. Bu sektörün gelişmesi için Oda olarak yaklaşık 8 yıldır önemli çalışmalar yürütüyoruz. Bu çalışmaları da inşallah İl Özel İdaresinin öncülüğünde ve Odamızın da içinde yer aldığı kolektif yapı ile kurulacak doğal taş fabrikamız ile taçlandıracağız. Bugüne kadar bu sektör üzerinde yürüttüğümüz çalışmalar ile Bayburt doğal taşlarının ülke gündemine getirilmesini sağladık. Gerek Sayın Başbakan gerekse çeşitli bakanlarla yaptığımız tüm görüşmelerde ilimizde bu sektörün öneminin atını çizdik. Bakanlıklarla yapılan tüm yazışmalarda ilimizin en önemli önceliklerinden biri olarak bu sektörü gösterdik ve inanıyorum ki bugün bu pakette 5.bölgede yer alan illere madencilik ve doğal taş sektörüne sağlanacak destekler bu çalışmaların ürünüdür.

İL BAZLI TEŞVİK VE İLLERİN PERFORMANSINA GÖRE YENİDEN BÖLGE BELİRLEME YAKLAŞIMINI OLUMLU BULUYORUZ

Yeni teşvik uygulamasında, bölgesel sistem yerine, 'İl Bazlı Bölgesel Teşvik Sistemi'ne geçilmesi ve illerin, bölgesel dağılımdaki yerlerinin, daha sonra TÜİK'in periyodik çalışmaları sonucunda elde edilecek veriler çerçevesinde gözden geçirilebileceği ve değişim varsa teşviklerin illere göre yeniden düzenleneceği yaklaşımını olumlu buluyoruz. Sayın Başbakan hiçbir il için özel bir kriterin bulunmadığını, TÜİK'in elinde 61 ayrı kriter olduğunu ve ekonomik kriterlerin dışında, sosyal göstergelerinde çok önemli rol oynadığını" ifade etmiştir. TÜİK'in kriterlerini bilmiyoruz fakat yukarıda da ifade edildiği gibi başta demografik göstergeler, istihdam göstergeleri, eğitim göstergeleri, sağlık göstergeleri, sanayi göstergeleri, tarım göstergeleri, inşaat göstergeleri, mali göstergeler, altyapı göstergeleri ve diğer refah göstergeleri gibi başlıklar altında yapılan incelemelerle 61 ayrı parametre göz önüne alınarak yapılan değerlendirmenin ve TÜİK çalışmalarının bir daha gözden geçirilmesini düşünmekteyiz.

Sonuç olarak, teşvik kanununda orta-uzun vadede de olsa karşılaştırmalı üstünlük arz edecek potansiyellerin de kapsama dahil edilmesi, teşvik kapsamındaki illerin daha spesifik parametrelerle yeniden değerlendirilerek mümkünse il bazında özellikle ilimiz için tarımsal alanlarda destekler sunmasının, ilimiz ve bölgemizde

arzulanan sonuçlara ulaşmak adına mevcut durumdan daha etkili sonuçlar doğuracağına inanıyoruz." - BAYBURT