İzto, Tarihini Gün Işığına Çıkardı

İzmir Ticaret Odası (İZTO) 1922-1930 yılları arasında Osmanlıca olan İdare Heyeti, Meclis Zabıtı, Meclis Karar ve Komisyon Defterleri'ni Türkçeye çevirterek odanın tarihini gün ışığına çıkardı.

Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Fikret Yılmaz tarafından bir yılı aşkın süredir yapılan araştırmalar sonucu hazırlanan 4 ciltlik ve bin 844 sayfalık eser İZTO'da düzenlenen basın toplantısıyla tanıtıldı. İZTO Yönetim Kurulu Başkanı Ekrem Demirtaş, İZTO Meclis Başkanı Necip Kalkan, İZTO Genel Sekreteri Adnan Yıldırım ve Dr. Fikret Yılmaz'ın katıldığı toplantıda odanın ticaret ve kent yaşamındaki aktif rolüne dikkat çekildi.

"KİMSE İZTO'YU DIŞLAYAMAZ" Toplantıda hazırlanan kitaba ilişkin bilgiler aktaran Demirtaş, kitabın hazırlanmasıyla sadece İZTO'nun tarihi açısından değil, İzmir tarihi ve Türkiye'nin ekonomik tarihi açısından son derece önemli belgeleri gün ışığına çıkardıklarını ifade etti. 1885 yılında kurulan odanın sadece kentin değil, ülkenin de en köklü ve güçlü meslek kuruluşlarından biri olduğunu kaydeden Demirtaş, "Belgeler de gösteriyor ki İZTO kentin tüccarlarına, sorunlarına hep sahip çıkmıştır. Ticaret Odası, 'Turizm Bakanlığı mı?' deniyor. Geçmişte de İzmir'in meselelerine İZTO'nun nasıl sahip çıktığını görüyoruz. Kimse İZTO'yu dışlayamaz, 'Ne karışıyorsun bu işlere' diyemez. Çünkü İzmir Enternasyonel Fuarı'nı kuran, telefon santralini işleten, sözü senet sayılan tüccarların üye olduğu bir kuruluş. İZTO'yu yok kabul ederek kentin geleceği kurulamaz. İZTO kentin gündemini bugün de elinde tutuyor" dedi. İZTO'nun 123 yıllık ömrü boyunca Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemine tanıklık ettiğini ve Kurtuluş Savaşı heyecanını yaşadığını ifade eden Demirtaş, İzmir İktisat Kongresi'nden, Cumhuriyetin kuruluşuna, devletçi ekonomiden, serbest piyasa ekonomisine geçişe ve çok partili siyasal hayata geçişe şahit olduğunu söyledi. 'Küllerinden doğdu' sözünün gerçekliğine dikkat çeken Demirtaş, 9 Eylül 1922 'de büyük yangında oda binasının da yandığını ve bütün kayıtların yok olduğunu kaydetti. O dönemki adıyla İzmir Ticaret ve Sanayi Odası'nın kiraladığı bir binada faaliyetini sürdürdüğünü anlatan Demirtaş, daha sonra bankadan aldıkları krediyle yeni binalarını kurduklarını söyledi.

"HARWARD'A KAYNAK" İZTO'nun o yıllarda da büyük ağırlığının bulunduğunu dile getiren Demirtaş şunları söyledi: "Kanun tasarıları odamıza gönderiliyor. Odamızın görüşleri alındıktan sonra yasalaşıyordu. İzmir Fuarı'nın temelleri odamız tarafından atıldı. Telefon santrali hizmetini İZTO veriyordu. 'İZTO kimdir, niye karışıyor' diyorlar. İşte geçmişinde bütün bu hizmetleri İZTO sunuyordu. Bu belgeleri üniversite kütüphanelerine, tarihçi iktisat tarihçisi ve ilgili diğer bilim adamlarına gönderiyoruz. Aynı şekilde yurtdışında Türkiye hakkında araştırma yapan üniversitedeki bilim adamlarına, Harward, Brown, Yale, Columbia, Londra, Münih, Venedik, Sorbonne, Atina, Selanik başta olmak üzere çeşitli üniversitelere gönderiyoruz ki, bu kaynaklardan yararlanarak inceleme yapsınlar. Belgeleri buldukça her 5 yılda bir yeniden kitap haline getirilecek." İZTO Meclis Başkanı Necip Kalkan ise, odanın tarihi ile ilgili çalışmalara devam edeceklerini belirterek, geçmişine sahip çıkmayanların geleceğine ışık tutamayacaklarını vurguladı. DEÜ Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Fikret Yılmaz da, bir kent üzerine düşünebilmenin önemine dikkat çekerek, bu konuda yapılan araştırmaların çok değerli olduğunu ifade etti. İZTO'nun bu belgeleri yayınlamakla İzmir ve Türkiye adına çok önemli bir iş yaptığının altını çizen Yılmaz, "Bu eserler, üretilecek yeni makale ve kitaplara kaynak teşkil edecektir. İzmir'deki en eski ticaret örgütünün tek kurumsal belge dizisidir. Ancak bu tür çalışmalarla kent hakkında bir düzey, çıta yaratmak mümkündür. Bu çalışmaların yapılması kurumların başındaki insanlara bağlıdır. Bunu görüp kararla yapılmasına yönelik çalıştıkları için İZTO Başkanı, Meclis Başkanı ve Genel Sekreterine teşekkür ediyorum" diye konuştu.

(EY-YB-) 04.06.2008 12:48 TSİ