Bakan Çağlayan: Libya İzleme Masasına Bin 17 Başvuru Yapıldı

Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, Libya İzleme Masasına 31 Mart itibariyle bin 17 başvuru yapıldığını, bunlardan 818 adetinin güvenlik ve tahliye ile ilgili 199 adetinin ise ticari ve ekonomik konularla ilgili olduğunu açıkladı. Libya'ya ihracatın Mart ayında çok daha fazla etkilendiğini söyleyen Çağlayan, "İhracatımız Mart ayında yüzde 87, ilk çeyrekte ise ihracattın yüzde 42 daraldı" dedi.

Bakan Çağlayan, durum tespit çalışması kapsamında 31 Mart itibariyle, 108 firmanın bildirimde bulunduğunu belirterek, "Yapılan bildirimlere göre 17.5 milyar dolar tutarında 303 adet proje ile ilgili olarak geri dönüş yapılmıştır. Bu firmaların Libya'daki işveren kuruluşlara verdikleri Kesin Teminat Mektuplarının toplam tutarı 307 milyon dolar, Avans Teminat Mektuplarının tutarı ise 1.2 milyar dolardır" dedi.

Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, Libya İzleme Masasına 31 Mart itibariyle bin 17 başvuru yapıldığını, bunlardan 818 adetinin güvenlik ve tahliye ile ilgili 199 adetinin ise ticari ve ekonomik konularla ilgili olduğunu açıkladı. Bakan Çağlayan, durum tespit çalışması kapsamında 31 Mart itibariyle, 108 firmanın bildirimde bulunduğunu belirterek, "Yapılan bildirimlere göre 17.5 milyar dolar tutarında 303 adet proje ile ilgili olarak geri dönüş yapılmıştır. Bu firmaların Libya'daki işveren kuruluşlara verdikleri Kesin Teminat Mektuplarının toplam tutarı 307 milyon dolar, Avans Teminat Mektuplarının tutarı ise 1.2 milyar dolardır" dedi. Bakan Çağlayan, Libya'ya ihracatın Mart ayında çok daha fazla etkilendiğini ve yüzde 87 daraldığını, ilk çeyrekte ise ihracattın yüzde 42 azaldığını söyledi.

Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, Dış Ticaret Müsteşarlığı'nda Libya'daki Türk müteahhitlik firmaları için alınması gereken tedbirler hakkında bir değerlendirme toplantısı düzenledi. Burada konuşan Bakan Çağlayan, "Kurumumuzda Libya İzleme Masası oluşturmuştuk. Telefon ve elektronik posta ve fax hizmetlerinin yoğun olarak yapıldığı sistemde 31 Mart itibariyle bin 17 başvuru yapıldı. Bunlardan 818 adeti güvenlik ve tahliye, 199 adeti ise ticari ve ekonomik konularla ilgiydi. Bu çerçevede gelen sorular muhatap kuruluşlarımızla birlikte çok önemli kararlar alındı. Müteahhitlik firmalarımızın Libya tarafından tazmini bakımından Türkiye ile Libya arasında imzalanmış olan Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması anlaşması Libya tarafından zaten onaylanmıştı. Bizde ümit ediyoruz ki bu hafta içinde Meclis onayından geçirerek bu işe resmi işlerliğini de kazandırmış olacağız. Yapılan çalışmalardan biri de; Libya'daki olaylar nedeniyle zarara uğramış firmalarımıza uygulanacak vergilendirmenin "mücbir sebep' kapsamına alınması ve mücbir sebep hali ortadan kalkıncaya kadar vergi yasaları açısından söz konusu firmalarımız için sürelerin durdurulmasıydı ve Maliye Bakanlığımız bunu gerçekleştirdi" ifadelerini kullandı.

-"FİRMALARIN LİBYA'DAKİ İŞVEREN KURULUŞLARA VERDİKLERİ KESİN TEMİNAT MEKTUPLARININ TOPLAM TUTARI 307 MİLYON DOLAR"-

Bakan Çağlayan, yapılan çalışmaların ana temelinin Libya'da faaliyette bulunan müteahhit firmaların maddi zarar-ziyanları konusunun netleşmesinin oluşturduğunu belirterek, bu çalışmaların halen devam ettiğini kaydetti. Durum tespit formlarının çatı kuruluşlar aracılığıyla firmalara gönderildiğini ve 31 Mart itibariyle, 108 firmanın bildirimde bulunduğunun söyleyen Bakan Çağlayan şu ifadeleri kullandı:

"Yapılan bildirimlere göre 17,5 milyar dolar tutarında 303 adet proje ile ilgili olarak geri dönüş yapılmıştır. Bu firmalarımızın Libya'daki işveren kuruluşlara verdikleri Kesin Teminat Mektuplarının toplam tutarı 307 milyon dolar, Avans Teminat Mektuplarının tutarı ise 1,2 milyar dolardır. Yine firmalarımızın beyanlarına göre, henüz tahsil edilemeyen hak edişlerinin toplam tutarı 1,4 milyar dolardır. Ayrıca, firmalarımızın çeşitli Libya bankalarında toplam 92,6 milyon dolar nakitleri bulunmaktadır. Firmalarımızın beyan ettikleri makine ekipmanların toplam değeri 893,9 milyon dolardır. Libya'daki fiili durum nedeniyle yerinde tespit yapma imkanının bulunmaması nedeniyle gerek makine ekipman gerek şantiyedeki zarar-ziyan konusunda verilen rakamlar ise büyük çoğunlukla tahmine dayanmaktadır. Bu konuda rakam beyan etmenin doğru olmadığını düşünüyorum. Diğer taraftan, Libya'da faaliyette bulunan firmalarımızın kullandıkları kredilerin, geri ödemesinde karşılaşabilecekleri sıkıntıların aşılması amacıyla, bankalarca kullandırılan kredilerin yeniden yapılandırılmasına ve yeni sözleşme koşullarına bağlanmasına ilişkin olarak, BDDK tarafından yürütülen çalışmalar son aşamasına gelmiş bulunmaktadır."

-LİBYA'YA İHRACATIMIZ YÜZDE 87 DARALDI-

Bakan Çağlayan, Libya'da yaşanan olayların sadece müteahhitlik sektörünü değil, genel ihracatı olmasa da Libya'ya olan ihracatı etkilediğini belirterek, "İhracatımızı da olumsuz etkilemiştir. Libya'ya ihracatımız özellikle Mart ayında çok daha fazla etkilenmiş ve yüzde 87 daralmıştır. İlk çeyrekte Libya'ya olan ihracatımızda yüzde 42 daralma sözkonusudur" dedi.

-2010 YILINDA LİBYA'YA 3 BİN 50 FİRMA İHRACAT YAPTI-

Bir taraftan müteahhitlik sektörünün sorunlarını çözmeye çalışırken, diğer taraftan Libya'ya ihracat yapan firmalar için alternatif pazar araştırmalarını yaptıklarını belirten Bakan Çağlayan, "Bu çalışmaları elbette bilimsel verilerle, analizlerle yapıyoruz. Bu çerçevede yeni pazarlarımızı tespit ettik" dedi. 2010 yılında Libya'ya 3 bin 50 firmanın ihracat gerçekleştirdiğini dile getiren Bakan Çağlayan, "Bu firmalarımızın Libya'ya toplam ihracatları 2010 yılında 2 milyar dolar civarındadır. Libya'ya ihracat yapan bu firmalarımızın aslında 2010 yılı toplam ihracatları 40 milyar dolar civarındadır. Bu firmalarımızın ihracatlarında Libya'ya hiç ihracat yapılmaması durumunda yüzde 4.8 daralması sözkonusudur. Hiç ihracat yapılmaması da mümkün değil tabii. Zira Libya'da olaylar, gelişmeler "ila-nihaye' devam edecek değildir. Gerek Tunus'ta gerek Mısır'da olduğu gibi tekrar Libya'da durumun düzelmesiyle birlikte ihracatımız artamaya devam edecektir, eskisinden daha iyi olacaktır" şeklinde konuştu.

-EXİMBANK'TA TIKALI KANALLARI AÇTI-

Eximbank tarafından uygulanan "Yurtdışı Müteahhitlik Hizmetleri Köprü Kredi Programı"nın son gelişmeler çerçevesinde Libya krizinden etkilenen müteahhit firmaların sorunlarına çözüm olamayacağı, konunun farklı bir program tahtında değerlendirilmesine yönelik çalışmaların devam ettiğini ifade eden Çağlayan, "Eximbank'ın müteahhit firmalarımızın finansman sorununu kısa vadede çözmeye yönelik tedbirleri en kısa sürede alacağına inancım tamdır. Bunu Babacan'la da etüt ettik" dedi. Eximbank'ın iki gün önce köprü kredilerde vadeyi 1 yıl uzatma kararının aldığını açıklayan Bakan Çağlayan, "Eximbank, yeni iş alımı ve proje üstlenmede köprü kredi kullanmak isteyenlerden istenilen "alındı belgesinin' Türk büyükelçiliğinden onayını yeterli göreceği kararını almıştır. Bu çerçevede Eximbank'ta tıkalı kanalları açmıştır" dedi.

-8 BİN 92 İŞÇİYE TALEP EDİLMESİ DURUMUNDA KISA ÇALIŞMA ÖDENEĞİ ÖDENECEK-

Bakan Çağlayan, Libya'da iş yapan firmaların çalışanlarının, 506 sayılı Kanun çerçevesinde, SSK Prim ödemelerinin 3 ay süre ile ve faizsiz olarak ötelendiğini anımsatarak, "Vergi Usul Kanunun ilgili hükümlerinden yararlandırılacak olan firmalarımızın tüm çalışanlarının SSK prim ödemelerinin dondurulması konusunda da çalışmalarımız devam ediyor" dedi. Diğer taraftan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığımız, 8 bin 92 işçimize şirketlerin talep etmesi durumunda kısa çalışma ödeneği kapsamında ödeme yapma kararı aldığını belirterek, "İşçilerimizin prim ödeme durumlarına göre kendilerine 3 ay süreyle aylık 475 TL ile bin 186 lira arasında ödeme yapılacaktır. Yine şirketlerin talep etmesi durumunda bu işçilere Türkiye'de bulundukları süre içinde mesleki eğitim desteği verilebilecektir. Eğer işçilerimizin geri dönüşü uzayacak olursa kısa çalışma ödeneği uygulamasının uzatılması da tekrar gündeme gelebilecek" şeklinde konuştu.

-"MÜTEAHHİTLERİN LİBYALI İŞVEREN MAKAMLARDAN İŞLERİNE DEVAM ETMELERİ YÖNÜNDE YAZILI BİLDİRİMLER ALDIKLARINI ÖĞRENİYORUZ"-

Bakan Zafer Çağlayan, Dışişleri Bakanlığının, Türk müteahhitlik firmalarının Libya'daki alacakları ve uğradıkları zararların tazmini konusunun öncelikle mevcut yasal zemin çerçevesinde, Libya'da kurulacak yeni yönetimle ele alınmasının, bu süreçte sorunla karşılaşılması durumunda alacak ve tazmin taleplerinin BM sistemi dahil uluslararası düzeyde takibi yoluna gidilmesinin daha uygun olacağını ifade ettiğini belirterek, "Ayrıca, müteahhitlerimizin Libyalı işveren makamlardan Libya'ya gelerek işlerine devam etmeleri yönünde yazılı bildirimler aldıklarını öğreniyoruz" dedi.

Libya'da firmaların faaliyetlerini sürdürmelerinin mümkün kılacak güvenlik ortamının halihazırda mevcut olmaması nedeniyle, bu bildirimlerin firmalar için ileride hak düşürücü bir unsur teşkil etmemesi ve Libya'daki koşullar düzelir düzelmez firmaların faaliyete geçmeye hazır oldukları hususlarının, 24 Mart'ta Dışişleri Bakanlığı aracılığıyla diplomatik kanaldan Libya makamlarına iletildiğini söyleyen Bakan Çağlayan, "Buna ilaveten, Libya'da faaliyette bulunan müteahhitlik firmalarımızın Libya'daki bankalarda bulunan nakitlerinin, Libyalı işveren kuruluşlarından alacakları olan hak edişlerin ve bu kuruluşlara verilen kesin ve avans teminat mektuplarının güvence altına alınması amacıyla ilgili Libya makamları nezdinde girişimde bulunulmasını talep eden yazımız da Dışişleri Bakanlığına 1 Nisan 2011 tarihi itibariyle gönderilmiştir" ifadelerini kullandı.

-YAŞANAN OLAYLARI FIRSATA ÇEVİRECEĞİZ-

Sözkonusu firmalar içerisinden ihracatının yüzde 50'sinden fazlasını Libya'ya olan 120 firma ile önümüzdeki günlerde bir araya geleceklerini aktaran Bakan Çağlayan, "Libya'da yaşanan olayları fırsata dönüştürmek adına bir çalışma yaptırdım. Bu çalışma gösterdi ki, Libya'ya ihracat yapan firmalarımız için alternatif pazar hazır olarak görüyoruz. Bugüne kadar çok fazla maalesef değerlendirmemiş olduğumuz bu para çok daha hızlı gireceğiz, bu çerçevede 18-22 Nisan 2011 tarihlerinde büyük bir heyetle Hindistan'a çıkarma yapacağız. Hindistan'a gerek müteahhitlik gerek ticaret heyeti hazırladık. Önemli bir toplantı ve seyahat gerçekleştireceğiz. 300 milyar dolar daha fazla ithalatı olan ve bizim şu anda sadece 600 milyon dolar ihracat yapabildiğimiz Hindistan pazarına ciddi bir çıkartma yapacağız.

Önümüzdeki günlerde yeni bir çalışmamızı açıklayacağız. Yeni çalışmamızda tüm ülkelerin ithalat profillerini, desenlerini tespit ettik, ediyoruz. Bu çerçevede o ülkelerin ithalat taleplerini ithalat profillerine uygun bizim ihracatımızın bu ülkelere yönlendirmesi konusunda önemli bir mesafe alacağız. Bu çerçevede hangi ülkede hangi sektörle çok daha fazla ticaret yapabileceğimizi tespit edeceğiz" ifadelerini kullandı.

-"TUNUS'TA SÜKUNET SAĞLANDI, TAŞLAR YERİNE OTURDU. BİZ DE HEMEN ATAĞA KALKTIK"-

Libya'da ve diğer ülkelerde ortaya çıkan bu durumun geçici olduğunu vurgulayan Bakan Çağlayan sözlerini şöyle sürdürdü:

"Sükunat sağlandığında Libya'da eskisinden daha güçlü yer alacağımızdan hiç şüphem yok. Örneğin Tunus'ta sükunet sağlandı, taşlar yerine oturdu. Biz de hemen atağa kalktık. Bugün Müsteşar Yardımcım Bülent Uğur Ecevit başkanlığında bir ön heyet Tunus'a gidecek ve uçaktan iner inmez, ayağının tozu ile Tunus Ticaret ve Turizm Bakanı Mehdi Houas ile görüşecek. Ayrıca, Ulaştırma ve Ekipman Bakanı Yassine Brahım, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Abdelaziz Rassaa görüşecek. Ön heyetimiz bakanlara benim mesajımı iletecek. Heyetimiz ayrıca, Tunus'un en büyük sanayici, işadamı örgütü olan Sanayi ve Ticaret El Sanatları birliği Başkanı Hamadi Ben Cedrıne, Yabancı Yatırımlar ve Teşvik Ajansı Genel Müdürü Noureddine Zekrı'nin yanısıra üst düzey yetkililerle görüşecek. Tunus'ta hayat normale dönmüştür, hayatın normalleşmesi ile birlikte ticaretimiz de normale dönmeye başladı. Nisan sonunda açıklanacak birlik ihracat kayıt rakamlarında da bunun yansımalarını göreceğiz. Büyük bir işbirliği potansiyeli mevcut, bu potansiyeli harekete geçirmek adına bu ziyareti düzenliyoruz. Tunus'ta en öndeki yerimizi alacağız ve daha etkin bir noktaya ulaşacağız. Hemen akabinde benim başkanlığımda Mısır'a bir heyetle gideceğiz. Mısırlı bakanlarla hem geçmişi, hem de geleceği konuşacağız. Yaşanan olaylar nedeniyle ortaya çıkan sorunları masaya yatırıp, çözüm üreteceğiz. Aynı şekilde Libya'da taşlar yerine oturduğunda, sükunet sağlandığında ilk sıradaki yerimizi almak için yoğun şekilde ziyaretlerde bulunacağız." - Ankara