Uluslararası Türkmenistan Yatırım Forumu

Türk Standardları Enstitüsü (TSE) Başkan Vekili Doç. Dr. Mehmet Fahrettin Önder, "Standartta söz sahibi, standardı belirleyen ülke olursanız, ticaret yapmanız kolaylaşacaktır" dedi.

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu'nun (DEİK) ev sahipliğinde düzenlenen Uluslararası Türkmenistan Yatırım Forumu'nda, Türkiye-Türkmenistan İş Konseyi Başkanı Sefa Gömdeniz'in moderatörlüğünde, "Türkmenistan'da Yabancı Yatırımcıların İş Yapma Tecrübeleri" paneli gerçekleştirildi.

Panelde konuşan Önder, Türkiye ve Türkmenistan'ın ilişkilerinin tarihi gelişim sürecini anlatarak, TSE'nin buradaki yerine değindi.

Önder, "ticaretin ortak dili" pasaport hükmündeki standartların çok önemli olduğuna dikkati çekerek, "Standartlar bilindiği üzere ihtiyaçların ortaya koyduğu, ortak uygulama, asgari müşterekler olduğu ve rekabeti geliştirdiği, hukuk sistemlerini yenilediği için çok önemli. Dolayısıyla standartlar sürekli değişime açıktır. Standartta söz sahibi, standardı belirleyen ülke olursanız, ticaret yapmanız kolaylaşacaktır" ifadelerini kullandı.

TSE olarak yaptıkları çalışmalar hakkında da bilgi veren Önder, son 4 yılda büyük bir ivmeyle uluslararası ilişkilerini yüksek seviyede tutmak için üzerlerine düşen görevleri yerine getirdiklerini söyledi.

"Standartta söz sahibi olmak, standardını uluslararası anlamda kabul ettirmeye bağlı"

Önder, standartta söz sahibi olmanın, kendi standardını uluslararası anlamda kabul ettirmeye bağlı olduğunu dile getirerek, "AB ülkeleri açısından AB standardı gerçekten önemli. Biz 2012 yılından beri tam üyesiyiz. Sadece AB ile uluslararası standartlar değil, Türkmenistan ile kardeş ülkeler olarak Bölgelerarası Standartlar Birliği Başkanı ve yürütücüsüyüz. Aynı zamanda müslüman bir ülke olarak, İslam Ülkeleri Standartları ve Metroloji Enstitüsü'nün başkanlığını ve genel sekreterliğini yürütüyoruz" diye konuştu.

Bunun, İslam ülkeleri açısından önemli olduğunu ve 31 üye ülke bulunduğunu vurgulayan Önder, bu anlamda "helal belgelendirmesi"ne de başladıklarını söyledi.

Önder, Suudi Arabistan'ın, Yemen'in, Ürdün'ün ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin standartlar birliği teşkilatlarıyla iş birliği yaptıklarını hatırlatarak, Türkiye'den gidecek ürünlerde sadece TSE'nin belgelendirmesinin yeterli sayıldığını aktardı.

Türkmenistan Standartlar Teşkilatı'nın, ülkelerine girecek ürünleri belgelendirmesinin en doğal hakkı olduğunu belirten Önder, şöyle devam etti:

"Zaten belgeli bir ürün Türkmenistan'a geliyorsa, ikinci bir belgelendirme istediğinizde o ürünün maliyeti artacaktır. Çünkü standart aynı zamanda maliyet düşüklüğüne sebep olur. Ama Türkmenistan bunu ikinci belgelendirmeye tabi tutarsa, o markalı ürünün ülkeye maliyetli ve geç girmesine sebep olur. Bizim bu anlamda Türkmenistan ile yapacağımız iş birliğimiz var. Ortak belgelendirme sistemiyle Türkmenistan'a katkı sağlayabiliriz. Biz 27 ülkede 38 ofisle 5 ülkede temsilcilikle 43 notada bu iş birliği sistemini geliştirdik. Biz büyümek istiyoruz ama kardeş ülkelerimizin standart teşkilatları da büyüsün, birlik beraberliğimiz artsın."

Enerji, bilişim sektörlerinde de uluslararası standartlar anlamında büyük gelişmeler olduğunu anlatan Önder, gelişmeleri yakından takip etmenin önemine dikkati çekti.

TSE'nin bu anlamda bir dünya markası olduğunu vurgulayan Önder, her şeyin insan için olduğunu, standartlara ne kadar uyulursa ticarette de o kadar öncü olunacağını söyledi.

"Lojistik alanında Türkmenistan'ın çok büyük bir potansiyeli var"

DEİK Türkiye-Türkmenistan İş Konseyi Başkanı Sefa Gömdeniz ise Türk yatırımcıların 1992 yılından bu yana Türkmenistan'da çeşitli sektörlerde faaliyet gösterdiğini söyledi.

Türkmenistan'da şu anda büyük bir sanayi bölgesi kurulduğunu belirten Gömdeniz, burada Türkmen firmaların büyük yatırım yaptığını, dolayısıyla Türk ve Türkmen sanayiciler arasında iş birliği yapmanın, Türk yatırımcıların deneyimlerinin oraya aktarılmasının daha büyük işler yapılmasına fırsat sunacağını kaydetti.

Türkiye'deki bir serbest bölge ile Türkmenistan'da yapılacak serbest bölge arasında iş birliği yapılmasının, firmaların birlikte hareket etmesinin önemine işaret eden Gömdeniz, "Lojistik alanında Türkmenistan'ın çok büyük bir potansiyeli var. Hazar Denizi'nde böyle bir limana Orta Asya ve Kafkasya'da sahip olacak tek ülke statüsünde. Yatırım miktarı 1,5 milyar dolardan fazla, son derece modern tesisler yapılacak. Etrafındaki ülkeler İran, Özbekistan, Kazakistan, Rusya, Pakistan... Neden burada lojistik depo gibi hizmetler yapılmasın, ticari gelirler elde edilmesin" diye konuştu.

Gömdeniz, Türkmenistan'da büyük bir özelleştirme hamlesi olduğunu belirterek, bu konularda paylaşım yapılmasının önemli olacağını sözlerine ekledi.