Bakü'nün 100 yıllık sözü Semerkant'ta hayat buldu

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Türk Devletleri ile İlişkiler Başkanı Prof. Dr. Kürşad Zorlu, 1926 Bakü Türkoloji Kurultayı'nda alınan ancak hayata geçirilemeyen kararın 100 yıl sonra Semerkant'ta gerçekleştiğini belirterek, "Bakü'de verilen söz, bir asır sonra ata yurdumuz Özbekistan'ın kalbinde, Semerkant'ın lacivert kubbeleri altında bugün vücut buluyor." dedi.

Özbekistan'daki Semerkant Devlet Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen "100 Yıllık Vasiyet: Semerkant Türkoloji Kurultayı"nın açılışında katılımcılara Özbekçe ve Türkçe olarak hitap eden Zorlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın selamlarını katılımcılara ileterek, Semerkant'ta bulunmaktan memnuniyet duyduğunu söyledi.

Birinci Bakü Türkoloji Kurultayında alınan karar gereği bir sonraki kurultayın Semerkant'ta yapılmasının planlandığını hatırlatan Zorlu, ancak dönemin şartları nedeniyle bunun gerçekleştirilemediğini ifade etti.

Zorlu, "Bugün sadece bir kurultay yapmıyoruz. 1926'da Bakü'de yarım kalan, engellenen ve tam bir asırdır bekleyen tarihi kurultayı 100 yıl sonra Semerkant'ta gerçekleştiriyoruz. Yüz yıllık hasreti ve eksikliği bugün burada tamamlıyoruz." dedi.

Bakü'de verilen sözün bir asır sonra Özbekistan'ın kalbinde hayat bulduğuna işaret eden Zorlu, "Bakü'de verilen söz, bir asır sonra ata yurdumuz Özbekistan'ın kalbinde, Semerkant'ın lacivert kubbeleri altında bugün vücut buluyor." değerlendirmesinde bulundu.

Ortak dil ve alfabe

Türk dünyasının geleceğinde dil ve kültür bağlarının belirleyici rol oynayacağını vurgulayan Zorlu, ortak dil ve alfabenin Türk devletleri arasındaki siyasi, ekonomik ve kültürel bütünleşmenin en stratejik unsurlarından biri olduğunu söyledi.

Zorlu, Türk dünyasında ortak alfabe çalışmalarının önemli aşama kaydettiğini, Türk devletlerinin birbirlerini tercüman olmadan anlayabilecekleri bir zeminin güçlendiğini ifade ederek, "Yüz yıl önce bizi ayıran duvarları, bugün dilimizin ve kültürümüzün gücüyle yıkıyoruz. Geleceği inşa etmenin yolu, bu bağları daha da güçlendirmekten geçer. Ortak dil ve ortak alfabe, Türk dünyasının gelecekteki siyasi, iktisadi ve kültürel entegrasyonunun en stratejik anahtarıdır." görüşünü paylaştı.

İsmail Gaspıralı'nın "Dilde, fikirde, işte birlik" düşüncesinin bugün somut projelerle desteklendiğinin altını çizen Zorlu, Türk Dünyası Ortak Türkçe Sınav Sistemi projesinin tanıtımının bu ay İstanbul'da yapılacağını, ardından Kocaeli'de Türk Dünyası Gençlik Kampı düzenleneceğini ve sonbaharda gerçekleştirilecek Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi hazırlıklarının sürdüğüne değindi.

"Türkiye-Özbekistan ilişkileri en güçlü dönemini yaşıyor"

Türkiye ile Özbekistan arasındaki ilişkilere de değinen Zorlu, iki ülke ilişkilerinin tarihindeki en güçlü dönemlerden birini yaşadığını söyledi.

İki cumhurbaşkanı arasındaki karşılıklı güvenin ilişkilerin temel itici gücü olduğunu dile getiren Zorlu, "Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ile Sayın Cumhurbaşkanımız Şevket Mirziyoyev arasındaki karşılıklı güven, bu ilişkilerin itici gücü olmuştur. İki liderin 'kapsamlı stratejik ortaklık' vizyonu, sadece diplomasiyi değil; ticareti, kültürü, ilmi ve gençliği birleştiren çelikten bir köprü kurmuştur." diye konuştu.

Zorlu, bu yıl Ankara'da Emir Timur'un doğumunun 690. yılı dolayısıyla anma programı düzenlendiğini, ayrıca Babür Şah'ın da Türkiye'de çeşitli etkinliklerle anılacağını belirterek, "Semerkant'ta şunu net görüyoruz: Türkiye ile Özbekistan'ın ortak geleceği, ataların mirasına vefa ile inşa ediliyor." yorumunu yaptı.

Bakü'den Semerkant'a uzanan bu yüz yıllık vasiyet ve ahdin yerine getirilmesinde pay sahibi olan Yunus Emre Enstitüsü, Türk Dil Kurumu, Marmara Üniversitesi ve Semerkant Devlet Üniversitesine şükranlarını sunan Zorlu, yüz yıl sonra vuslata eren bu kurultayın, Türk dünyasının parlak geleceğine ışık tutması temennisinde bulundu.

"Ortak alfabe ve dil çalışmaları Türk dünyasının geleceğini şekillendirecek"

Daha sonra kurultaya ilişkin basına konuşan Kürşad Zorlu, Türk dünyasının ortak alfabe, ortak iletişim dili ve ortak terminoloji çalışmalarının gelecekteki entegrasyon sürecinin temelini oluşturacağını söyledi.

Kurultayın, 1926 yılında Bakü'de gerçekleştirilen Birinci Türkoloji Kurultayının ardından yüz yıl sonra düzenlenen tarihi bir buluşma olduğuna dikkati çeken Zorlu, Semerkant'ın Türk dünyası açısından özel bir anlam taşıdığını dile getirdi.

Zorlu, geçen yıl Semerkant'ta gerçekleştirilen zirvede Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) liderlerinin girişimiyle UNESCO tarafından 3 Eylül'ün "Türk Dili Ailesi Günü" ilan edildiğini hatırlatarak, bunun Türk dünyasının kültürel ve dilsel bütünleşmesi açısından önemli bir adım olduğunu kaydetti.

Türk halklarını geleceğe taşıyacak en önemli unsurlardan birinin ortak dil ve iletişim imkanlarının geliştirilmesi olduğunu vurgulayan Zorlu, bu nedenle ortak alfabe ve ortak terminoloji çalışmalarına büyük önem verdiklerini söyledi.

Zorlu, kurultaydaki konuşmasını Türkçe ve Özbekçe olarak yaptığını ve Türk halklarının birbirlerinin dillerini daha iyi anlaması gerektiğine işaret ederek, "Kendi toplantılarımızda, faaliyetlerimizde ve akademik çalışmalarımızda birbirimizin dilleriyle konuşmayı başarabilirsek, Türk Dili Ailesi Günü'nün anlamı çok daha güçlü hale gelecektir." dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da ortak alfabe çalışmalarına güçlü destek verdiğini belirten Zorlu, TDT bünyesinde bu alanda atılan adımların tarihi öneme sahip olduğunu ifade etti.

Zorlu, ortak alfabe çalışmalarının uzun soluklu bir süreç olduğuna dikkati çekerek, zaman zaman yavaşlamalar yaşansa da asıl önemli olanın hedef doğrultusunda kararlılıkla ilerlemeyi sürdürmek olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin bu yıl TDT Devlet Başkanları Zirvesine ev sahipliği yapacağını hatırlatan Zorlu, zirvede Türk dünyasının geleceğine yön verecek önemli kararların alınacağına inandığını dile getirdi.

Zorlu, "Türk dünyası olarak yalnızca kendi bölgelerimizde değil, küresel anlamda da bir aktör olma hedefiyle barışın, huzurun ve güvenliğin adresi olmaya devam edeceğiz." değerlendirmesinde bulundu.