Fidan, Rusya-Ukrayna görüşmelerinde Donbas nedeniyle çözüm sağlanamadığını söyledi
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya-Ukrayna görüşmelerinde temel anlaşmazlığın Donbas olduğunu ve henüz çözüm sağlanamadığını söyledi. Fidan, Karadeniz'de tahıl sevkiyatı için temasların sürdüğünü, Rusya'nın kalıcı barış olmadan geçici anlaşma istemediğini belirtti.
(ANKARA) - Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı'nda temel anlaşmazlığın Donbas meselesi olduğunu belirterek taraflar arasındaki görüşmelerde henüz çözüm sağlanamadığını söyledi. Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin sağlanması ve tahıl sevkiyatının yeniden başlaması için diplomatik temasların sürdüğünü açıklayan Fidan, "Ruslar kalıcı barış anlaşması olmadan Ukraynalılarla Karadeniz'de geçici anlaşma istemiyorlar" dedi. Fidan, Türkiye'nin üzerinde çalıştığı yeni formüle ilişkin önerilerin taraflarla paylaşıldığını, kamuoyuna açıklanmasının ise henüz erken olduğunu belirtti.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bugün Brüksel'de düzenlenen Bölgelerarası Güvenlik ve Bağlantısallık Konulu İkinci Bakanlar Toplantısı'nın ardından açıklamalarda bulundu. Fidan, şunları söyledi:
"Teşekkür ediyorum. Öncelikle şunu söyleyeyim. Bugünkü toplantı aslında hem konusu itibarıyla hem sonuçları itibarıyla gerçekten çok önemli bir toplantıydı. Çünkü sadece strateji çizmekle yetinmeyip bu stratejiyi de hayata geçirmek için somut adımlar atmanız gerekiyor. Bağlantısallık konuları gerçekten somut adımlar atılması gereken önemli alanlar. Şimdi bugün Avrupa Birliği ülkeleri, Kafkaslar, Orta Asya olmak üzere buralardan ülkeler bir araya geldik ve Kafkaslar, Orta Asya, Avrupa ve ötesinde bağlantısallık nasıl hayata geçirilebilir? Ticaret, enerji ve data transferi nasıl daha etkin, iyi, kesintisiz olabilir? Son krizlerden de dersler çıkartarak, yani Hürmüz, Babülmendep, Karadeniz... Buralarda biliyorsunuz büyük tıkanıklıklar var, kapanmalar var savaşlar ve krizlerden dolayı. Şimdi bu sıkıntıların ışığında, buralardan dersler çıkartarak bu coğrafyalardaki bağlantısallık daha ileri nasıl götürülebilir? Bunun hep cevabı arandı. Burada önemli olan şey şu. Haritaya baktığınız zaman Avrupa, Karadeniz, Kafkaslar, Orta Asya ki Orta Koridor oradan geliyor, bütün bunların hepsinin gittiği tek bir ortak nokta var. Türkiye. Tabii Türkiye'nin burada merkezi rolü herkes tarafından takdir ediliyor. Bu role uygun bizim sorumluluk alarak hem çözümler teklif etmemiz hem de öncülük etmemiz gerekiyor. Bugün de aslında yaptığımız oydu. Bu toplantı onun için çok yerinde bir toplantıydı. Diğer taraftan toplantı marjında ikili görüşmelerimiz oldu. Birçok ülkeyle bir araya geldik açıkçası. Ukrayna'yla, Almanya'yla, Litvanya, Danimarka, Bulgaristan, Romanya, bu ülkelerle bir araya geldik. Moldova'yla... Hepsiyle yürüyen konularımız var. Aslında şu anda Karadeniz'de sürdürmekte olduğumuz bir görüşme trafiği var. Özellikle tahıllar tekrar nasıl dünya marketlerine çıkartılabilir? Onun arayışı içerisindeyiz. Hem Ukrayna hem Rusya tarafıyla konuşuyoruz. Biraz da hem Avrupalı ortaklarımızla hem Ukraynalı arkadaşlarımızla bu konuyu konuştuk.
En son 2025 Haziran ayı, yazı daha doğrusu, bu toplantılarla geçti. Daha sonra tekrar taraflarla defalarca görüştük. Gittik geldik. Konunun özünün hala çözülmediğini görüyoruz. Yani öncelikle ilgili kamuoyuna onu bildirmeyi bir görev bilirim. Konunun özü nedir? Yani Rusya şu anda Donbas'ın geri kalan kısmını istiyor. "Bu benim sınır tanımım içinde" diyor. Ukraynalılar da "Hayır, burası bizim vatan toprağımız. Biz bunu vermeyiz" diyorlar. Şimdi savaşın devam etmesine şu anda sebep olan bu kısım, Rusların tanımına göre işte yüzde 11-12'lik, Ukraynalılara bakarsanız yüzde 18'lik bir bölge şu anda geride kalan kısım. Şimdi bunun dışındaki konular biraz tartışılıyor. Ne konular var aslında? Birkaç tane önemli ayağı var. Ruslarla Ukraynalılar arasındaki ateşkes hattının, barış anlaşması olursa temas hattının nerede olacağı meselesi çok ciddi, belirtilmesi gereken bir şey. Bunun dediğim gibi en önemli kısmı Donbas meselesi.
Bu belirlendikten sonra güvenlik garantileri talep ediyor Ukrayna. Yani yarın bir gün bu anlaşma bozulur, ben tekrar saldırıya uğrarsam veya tersi olur, Rusya saldırıya uğrarsa taraflar ne türden güvenlik garantileri bekliyorlar? Ve daha da karmaşık olanı, esas itibarıyla daha büyük bir stratejik yoğunlaşma gerektiren konuda biz her zaman söylüyoruz. Rusya ile Ukrayna arasında olacak olan bir barış sadece o iki ülke arasındaki bir barış olmayacak. Avrupa ile Rusya arasındaki bir barış olacak. Dolayısıyla Avrupa ile Rusya arasındaki bu yeni güvenlik mimarisi, barış mimarisi nasıl olacak? Aslında onun modalitelerinin çok açık bir şekilde tartışılması gerekiyor. Taraflar son zamanlara kadar bu konudaki ellerini çok fazla açmamışlardı. Belli niyetlerde bulunuyorlardı. Şöyle olsun, böyle olsun diye. Ama şimdi artık ağır ağır bu konuları somut bir şekilde tartışma zamanı. Yani yeni Avrupa güvenlik mimarisi, Rusya ve Avrupa çatışmasını merkeze alan ve bu çatışmayı durdurmayı hedefleyen yeni güvenlik mimarisi nasıl olacak? Bu konuya ilişkin bizim çok ciddi görüşlerimiz var. Cumhurbaşkanımız biliyorsunuz yıllardır bu konulara yakından eğildiği için tecrübesi var. Bizim taraflara bu konuda önerilerimiz oluyor.
Ama esas itibarıyla dediğim gibi temas hattının belirlenmesi, Donbas sorununun halledilmesi, daha sonra güvenlik garantileri ve Avrupa-Rusya arasındaki yeni güvenlik mimarisi ve tabii ki Ukrayna yeniden kalkınırken yaptırımlar ne olacak? Rusların dondurulan paraları ne olacak? Gibi bir dizi problem var. Aslında bütün bunların hepsi şu anda tartışılan anlaşmanın içeriğini oluşturuyor, maddelerini oluşturuyor. Bütün bunların hepsinde tarafların hepsini memnun edecek şekilde anlaşmak da takdir edersiniz ki oldukça zor bir husus. Bunlar devam ederken, olur olmaz ama inşallah olur. Çünkü savaşın kalıcı olarak bitmesi önemli. Karadeniz'deki seyrüsefer güvenliğini nasıl sağlarız? Şu anda dünyada yoksul ülkelerin ihtiyacı olan buğdayı nasıl piyasalara getirebiliriz diye de çalışıyoruz. Buna ilişkin bazı önerilerimiz oldu. Bugün de aslında o önerilerin belli bir kısmını tamamlamış olduk. Çünkü bu biraz Karadeniz'de bulunan Bulgaristan'ı, Romanya'yı da ilgilendiriyor. Bugün hem Bulgaristan, Romanya hem de Ukraynalı arkadaşlarımızla bir araya geldik. Geçtiğimiz günlerde de Ruslarla bir araya gelmiştik. İnşallah kafamızdaki formül bir yere gider de bunu hallederiz. Zor bir denklem. Çünkü Ruslar kalıcı barış anlaşması olmadan Ukraynalılarla Karadeniz'de geçici anlaşma istemiyorlar. Dolayısıyla böyle bir isteksizliğin olduğu bir yerde tarafların üzerinde mutabık kalabilecekleri bir zemini nasıl oluşturursunuz? Buna ilişkin fikirlerimiz var ama şu anda kamuoyuyla paylaşmak için erken. İlgili taraflarla paylaşıyoruz. Yarın bir gün inşallah hayata geçerse tabii ki paylaşırız."

Sizin düşünceleriniz neler ?