İsrail'in Lübnan ve Suriye'deki Hamleleri Yeni Kriz Kuşağı Oluşturuyor

İsrail'in İran'la eşzamanlı olarak Lübnan'a yönelik saldırı ve işgal hamleleri, Doğu Akdeniz'den Suriye içlerine uzanan yeni bir kriz kuşağı oluşturdu. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Litani Nehri'ne kadar uzanacak bir tampon bölge kurulacağını, güney Lübnan'daki köylerin yıkılacağını ve sınır hattının askeri mantıkla yeniden şekillendirileceğini açıkça ilan etti. Bu durum, Türkiye açısından kritik risk başlıklarını öne çıkarıyor.

Analistlere göre, Lübnan'a yönelik saldırı ve işgal girişimi, İsrail'in güvenlik derinliği üretme doktrinini sahada kalıcı hale getirme arayışının somut işareti olarak öne çıkıyor. Bu, Türkiye için yalnızca askeri hareketlilik değil, Suriye'nin toprak bütünlüğü, yeni göç dalgaları, sınır güvenliği ve bölgesel güç dengesi bakımından çok katmanlı bir tabloya işaret ediyor. Uzmanlara göre, Doğu Akdeniz'de enerji jeopolitiği ile askeri yayılma stratejisi iç içe geçiyor.

Lübnan sahasındaki analistlere göre, İsrail'in stratejik hesabı askeri güvenlikle sınırlı değil; Levant havzasındaki hidrokarbon yatakları ve enerji hatları da önemli bir ayak oluşturuyor. Güvenlik uzmanları, Naqoura'dan Al-Bayyada'ya uzanan manevraların temel amacının, kalıcı bir tampon kuşak oluşturmak olduğunu belirtiyor. STRASAM Direktörü Hüseyin Fazla, önümüzdeki dönemde üç olası senaryo olduğunu ifade ediyor: İsrail'in Lübnan'da kalıcılaşması, Suriye'de yeni bir kırılma yaşanması veya Suriye'nin iç kırılma sürecine sürüklenmesi.

Bugün için en güçlü ihtimal, düşük yoğunluklu ama kalıcı baskının zamanla sert bir genişlemeye kapı aralamasıdır. Bu, Lübnan'daki tampon bölge planı ile Suriye'deki kırılgan tarafsızlık söyleminin aynı dönemde belirginleşmesi anlamına geliyor. İsrail'in Lübnan'da kurduğu kalıcı güvenlik kuşağı modeli, bölgeyi yeniden şekillendiriyor ve yeni bir cephe mimarisine doğru ilerliyor.

Türkiye için riskler, İsrail'in savaş sonrasında kalıcı bir baskı mimarisi oluşturup oluşturamayacağına bağlı. İsrail bu modeli sahada tahkim ederse, benzer mantığı Suriye'nin güneyine taşıyabilecek bir emsal üretecek; başaramazsa daha geniş bir cephe arayışına girecek. Her iki ihtimal de Suriye-Lübnan hattında istikrarın değil, kalıcı kırılganlığın derinleşmesine yol açarak Türkiye'yi etkiliyor. Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Hasan Köni, İsrail'in Doğu Akdeniz'den Şam'ın güneyine uzanan yeni bir güvenlik mimarisi inşa etmeyi planladığını ve bunun Suriye'yi toparlanmaktan uzaklaştırıp Türkiye'yi baskı altında tutmayı amaçladığını belirtiyor.