Oran: Türkiye Değil, Taşeron Cumhuriyeti

CHP Genel Başkan Yardımcısı Umut Oran, torba yasa tasarısının taşeron işçilik uygulamasını engellemediği gibi aksine daha da yaygınlaştırarak asıl istihdam şekli haline getirdiğini belirtti. Oran, "Tasarı bu haliyle kabul edilirse Türkiye tam bir taşeron cumhuriyetine döner" dedi.

Oran yaptığı yazılı açıklamada, AK Parti'nin TBMM'ye sunduğu çalışma hayatıyla ilgili bazı düzenlemeler içeren torba yasa tasarısının, taşeron sistemini yaygınlaştırıp asıl istihdam biçimi haline getirdiğini belirtti. Sistemdeki hileli taşeron uygulamalarının da meşru hale dönüştürüldüğünü ifade eden Oran, "Yeni tasarıda taşeron işçilere asıl işverenin işçilerine ödediği emsal ücretin ödenmesi koşuluyla taşeron işçiliğin önü alabildiğine açılıyor. Buna göre yasaya aykırı ve muvazaalı taşeron uygulamalarının, emsal ücret ödeme koşuluyla sürdürülmesi sağlanıyor. Bu durumda taşeron işçisinin geçmişe dönük haklarını talep etmesi de mümkün olmayacaktır. Bu düzenleme, muvazaalı taşeron işçi çalıştırmaya karşı en etkili yaptırımı ortadan kaldırmakta, hukuksuz bir işleme yasallık kazandırmaktadır" dedi.

-"GERİ DÖNÜLMELİ"-

İşçi sendikalarının en büyük itirazının da, asıl işin bölünerek alt işverene verilmesini açıkça yasaklayan hükmün kaldırılması olduğunu kaydeden Oran, şöyle devam etti:

"Tasarının 10. maddesi kabul edilirse alt işveren uygulaması yönetmeliği kendiliğinden ortadan kalkacaktır. Böylece alt işverenin, asıl işverenle yaptığı sözleşme ve belgelerle Çalışma Bakanlığı'na bildirimde bulunma yükümlülüğü sona erecektir. Bakanlığın haberi olmayacağı için de bu alt işveren iş yerine ait belgeler, iş müfettişlerince incelenmeyecek; inceleme yapılmadığı için muvazaalı işlem de tespit edilmeyecektir.

Torba yasa ile kamu idaresine ait bir iş yerinde yeterli nitelikte veya sayıda personel olmaması durumunda hizmet alımı ihalesine çıkma hakkı tanınıyor. Bu arada yapım işi niteliği taşıyan asıl işlerin de hizmet alım sözleşmesiyle ihaleye çıkarılmasının yolu açılmaktadır. Bu yolla, İş Yasası'nın 2. maddesinin hükümleri işlemez hale getirilmektedir. Yani bu düzenleme taşeron işçilik uygulamasını engellemediği, sınırlandırmadığı gibi aksine daha da yaygınlaştırıyor, uygulama devamlı ve asıl istihdam şekli haline getiriyor. Bundan geri dönülmelidir."

-"TAŞERONLUK İŞÇİLERİN HAKLARININ HİLEYLE GASPI DEMEKTİR"-

Kamudaki taşeron işçilerin kıdem tazminatı, yıllık izin, fazla mesai gibi sıkıntılarını çözme iddiasıyla hazırlanan tasarının, çalışma hayatına ilişkin "mayınlarla, tuzaklarla" dolu olduğunu ifade eden Oran, tasarının bu haliyle kabul edilirse Türkiye'nin tam bir "taşeron cumhuriyetine" döneceğini savundu. Oran, "Kamu ve özel tüm iş yerlerinde ve asıl işlerde taşeron işçi çalıştırmanın önü alabildiğine açılmaktadır. Öncelikle kamuda taşeron sistemi daha da yaygınlaşacak, kalıcı hale gelecektir. Doktor, mühendis vb. meslek mensupları bile taşeron uhdesinde çalıştırılabilecektir. İş Kanunu'nun 2. maddesindeki değişiklikle, işverenlerin asıl işlerini de taşeron işçilere yaptırabilecek olması, otomotiv, tekstil, çimento, inşaat, kimya, metal, makine ve akla gelen tüm sektörlerde, mevcut işçilerin yanında aynı işi yapan taşeron işçilere yol açacaktır. Ya da asıl işin tamamı tek bir taşeron firmaya verilebilecektir. Taşeronluk, işçi simsarlarının kamu eliyle zengin edilmesi, işçilerin yasa ya da toplu sözleşmedeki haklarının hileyle gaspı demektir" dedi.

-"ERDOĞAN HAVUÇ VE SOPA SİYASETİNDEN VAZGEÇMELİ"-

Torba tasarıda maden işçilerinin çalışma şartlarını iyileştiren; yer altında çalışanların günlük çalışma süresini 6 saate indiren, kıdem koşulu getiren, emeklilik yaşını aşağı çeken değişikliklere destek verdiklerini ve bu düzenlemelerin bir an önce yapılması gerektiğini belirten Oran, "Ancak AKP, her yıl yüzlerce işçinin hayatına mal olan iş cinayetlerinin temelindeki taşeron işçilik uygulamasını daha da yaygınlaştırıp kalıcı hale getiren düzenlemeleri aynı paket içinde sunma hilesine başvurmuştur. Taşeron uygulamasını daha da güçlendiren diğer maddeler zaten maden işçileri lehine getirilen düzenlemelerin uygulama şansını da ortadan kaldırmaktadır. Erdoğan, "havuç ve sopa' siyasetinden vazgeçmelidir, samimiyse taşeronu da sıfırlamasını bekliyoruz kendisinden" dedi.

-"TAŞERON SİSTEMİ YENİ SOMALARA ZEMİN HAZIRLAMAKTIR"-

İş gücü maliyetlerini düşürme amacıyla yaygınlaştırılan taşeron sisteminde "maliyet artırıcı" görülen iş güvenliği önlemlerinin ihmali sonucu Türkiye'nin iş kazalarında dünyada üçüncü Avrupa'da ise birinci sıraya yükseldiğini kaydeden Oran, 2002-2013 yılları arasında yaşanan toplam 880 bin iş kazasında 13 bin 442 işçinin yaşamını yitirdiğini, bu yılın ilk 5 ayında bu sayının 15 bine dayandığını kaydetti. Özellikle madenci ölümlerinde Türkiye'nin, diğer ülkelerin açık ara önünde olduğunu belirten Oran, şöyle devam etti:

"2003-2012 döneminde Türkiye'de 100 bin maden işçisi başına ölüm 677 kişi ile İngiltere ve Norveç'in 11 katı, Almanya ve Avustralya'nın yaklaşık 6 katı, Polonya ve İtalya'nın yaklaşık 4 katı, ABD'nin ise 2.5 katı düzeyinde.

Taşeronluğu yaygınlaştırıp genel istihdam şekline dönüştürme eğilimindeki AKP, yer altı işçilerine yönelik birkaç iyileştirme ile bunu kamufle edemez. Bu tasarıda yer alan ve özellikle sendikaların şiddetle karşı çıktığı taşeron maddeleri geri çekilmelidir. Taşeron sistemi yeni Somalara zemin hazırlamaktır. Her yıl yüzlerce işçinin ve en son da Soma'da 301 işçinin öldüğü iş kazalarının kaynağı taşeron sistemidir. Hükümet Türkiye'yi iş kazalarında şampiyon yapmasının hesabını vermelidir."

-"TÜM ULUSLARARASI METİNLER İMZALANMALI"-

Hükümetin esnek, güvencesiz, kuralsız bir işgücü piyasası yaratma girişiminden vazgeçmesi gerektiğini vurgulayan Oran, Uluslararası Çalışma Örgütü'nün 176 numaralı "Madenlerde Güvenlik ve Sağlık Sözleşmesi"nin derhal imzalanması, AB'nin 9 numaralı Genel Sosyal Politika ve İstihdam Faslının bir an önce açılması, Türkiye'nin, "Uluslararası Maden Güvencesi Anlaşması" dahil imzalaması gereken ancak yıllardır kaçındığı ilgili tüm uluslararası metinleri imzalaması gerektiğini vurguladı.