Türkler İçin Eğitimin Cazibe Merkezi Amerika

ABD'ye öğrenci gönderen ülkeler arasında Avrupa'da birinci, dünyada onuncu sırada olan Türkiye'de öğrencilerin ABD üniversitelerine ilgisi, giriş kolaylıkları, farklı bölümlere geçiş imkanı ve ABD diplomasının iş dünyasında avantaj sağlaması nedeniyle artıyor.

Uzmanlar, ABD ile yürütülen ortak eğitim programları, vize, ulaşım kolaylığının ve genç nüfus artışının yanı sıra, Türkiye'nin son dönemdeki ekonomik dönüşümünün de Amerikan üniversitelerinin cazibesini artırdığı görüşünde.

AA, Türk öğrencilerin ABD'ye artan ilgisini ve nedenlerini araştırdı.

Verilere göre Türkiye, ABD'ye öğrenci gönderen ülkeler arasında ön sıralardaki ülkelerden biri. ABD Dışişleri Bakanlığı'na bağlı Eğitim ve Kültür İşleri Bürosu'nun desteğiyle New York merkezli Uluslararası Eğitim Enstitüsü (IIE) tarafından hazırlanan "Open Doors 2012" raporu, 2011-2012 akademik yılında ABD'de bulunan 764 bin 495 öğrencinin 11 bin 973'inin Türk olduğunu gösteriyor.

ABD'deki 4 bin 500'ü aşkın eğitim kurumundan her yıl toplanarak hazırlanan rakamlara göre, Türkiye, ABD'ye öğrenci gönderen ülkeler listesinde dünyada sırasıyla Çin, Hindistan, Güney Kore, Suudi Arabistan, Kanada, Tayvan, Japonya, Vietnam ve Meksika'dan sonra onuncu sırada. Dahası, Türkiye, Almanya, İngiltere, Fransa, İspanya ve Rusya'yı geride bırakarak Avrupa'da, ABD'ye en fazla öğrenci gönderen ülke konumunda.

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan ABD Dışişleri Bakanlığı Eğitim ve Kültür İşleri Dairesi Halkla İlişkiler ve Stratejik İletişim Masası Başkanı Jouse Barrera'ya göre, yıllara göre dalgalanma olsa da ABD'ye giden Türk öğrenci oranlarının 2007-2008'den 2011-2012 dönemine kadar 3 yıl boyunca aralıksız yükseliş gösteriyor. Barrera, "Türkiye son on yıl içinde Avrupa'dan düzenli olarak ABD'ye her yıl on binden fazla öğrenci gönderen tek ülke" dedi.

-Türk öğrenciler neden ABD'yi tercih ediyor?

ABD, dünya çapında öğrencilerin eğitim için tercih ettiği bir ülke. Türk öğrenciler için ABD'yi cazip kılan nedenler ise daha çok Türkiye ile ABD'deki üniversitelerin yapı ve işleyişinden kaynaklanıyor. Türkiye'deki sistemin aksine eğitimin not odaklı olmadığı Amerikan üniversitelerine giriş için ÖSYM'ninkine benzer genel bir sınavdan geçilmesi de gerekmiyor.

İstanbul merkezli IEFT Yurtdışı Eğitim Fuarları Genel Koordinatörü Deniz Akar AA'ya, üniversitelerin öğrencilere farklı bölümlerden ders seçme esnekliği sağlaması, istedikleri bölümlerde devam etme avantajı sunması, İngilizcelerini geliştirmelerine yardımcı olması ve daha da önemlisi mezun olduklarında ABD diplomasının iş dünyasında avantaj sağlamasının da Türk öğrencileri cezbeden nedenler olduğunu söyledi.

Barrera'ya göre de Türkiye'nin liderliğinin altında itici ve çekici faktörlerin kombinasyonu yatıyor. Buna göre, 1970-1990 döneminde yaşanan nüfus patlaması nedeniyle Türkiye'de genç nüfusun varlığı ve ona karşılık gelen yüksek eğitim kapasitesinin olmayışı, Türk öğrencileri ABD'ye iten faktörlerken, ABD'deki eğitim kurumlarının kalitesi, çeşitliliği ve İngilizcenin küresel ekonomide kariyer sahibi olmak için artan popülerliği de çekici faktörleri oluşturuyor.

Türk-Amerikan Derneği bünyesinde faaliyet gösteren eğitim-danışmanlık firması Future Assist Yetkilisi Gökyar Karşıt da bu noktada ABD'nin öğrenci çeşitliliğini artırma girişimlerine vurgu yaparak, "Amerikalılar için çeşitlilik çok önemli. Okullar, 'Eğer okuluma daha fazla Çinli alırsam, bir Alman, okulun uluslararası niteliğini sorgulayabilir' diye düşünerek, hangi milletten öğrenci kitlesi azsa, burs vererek getirmek, okula çekmek istiyor. Rekabet edilebilirlik açısından Türk öğrenciler farklılar, dünyadaki politik ortamda da merak ediliyorlar" diye konuştu.

-Gözden kaçan etken: Türkiye'nin ekonomik yükselişi-

2000'li yıllardan bu yana ABD'ye giden Türk öğrencilerin sayısındaki artışın gözden kaçan önemli nedenlerinden biri ise Türkiye'nin geçirdiği ekonomik dönüşüm.

Dünya Eğitim Hizmetleri (WES) tarafından Ekim 2012'de yayınlanan ve ABD okulları için sistemli olarak yükselen piyasa ülkelerinden öğrenci seçme stratejisi belirlemenin önemine işaret edilen raporda, Türkiye  "Uluslararası öğrenci temini için 4 yükselen piyasa ülkesi" arasında sayılıyor.

Türkiye'nin, daha çok lisansüstü ve çift-diplomalı programlara başvuracak öğrencilerin bulunduğu pazar olarak gösterildiği raporda, ekonomisinin dönüşüm sürecinde olması, yeni zenginlik kaynağı yaratmadaki başarısıyla Türkiye, "öğrenci çekilmesi için yüksek potansiyele sahip ülke" olarak tanımlanıyor. Rapor, ABD'li yüksek öğrenim kurumlarına Türkiye'den belirli öğrenci gruplarının ihtiyaçlarını anlayıp Türkiye'deki eğitim kurumlarıyla ortaklıklar kurulmasını tavsiye ediyor.

Future Assist Yetkilisi Karşıt'a göre de son 10 yıldaki trendin en temel belirleyicisi Türkiye'nin aynı dönem içinde yakaladığı ekonomik büyüme. Buna göre, ailelerin yaşam standartlarının ve gelirlerinin artması, çocuklarını yurt dışına eğitime gönderme istekleriyle doğru orantılı gelişiyor.

-Havayolu seferlerindeki artış da öğrenci sayısını etkiliyor-

Uzmanlar, Türkiye'nin artan genç nüfusu, ulaşım ve vize kolaylıkları ile ortak eğitim programları gibi nedenlerin de ABD'ye giden Türk öğrenci sayısındaki artışı etkilediğine dikkati çekiyor.

IIE'ya bağlı Akademik Hareketlilik Araştırmaları Merkezi Başkan Yardımcısı ve Araştırma-Değerlendirme Direktörü Dr. Rajika Bhandari, AA muhabirine, ABD'li ve Türk eğitim kurumlarının son zamanlarda kurduğu ortak programların da önemli rol oynadığını, SUNY sistemi içinde 11 kampüsün 7 Türk üniversiteyle ortak bölümler ve değişim programları yürüttüğünü dile getirdi.

Future Assist yetkilisi Karşıt ise ABD'de öğrencilerin özellikle New York'un da aralarında bulunduğu "New England" adlı Washington DC ve Boston arası bölgeyi tercih ettiğini aktararak, THY'nin İstanbul-New York, İstanbul-Washington seferlerinin Türkiye'den ABD'ye giden öğrenci sayısında artışı etkileyen önemli faktörlerden biri olduğunu ifade etti. Karşıt, "Veliler bize uçağa atlayıp çocuğumun yanına gidebilir miyim diye soruyor. Evet, eskiden 'İstanbul-Frankfurt-Los Angeles' diyorduk ama şimdi Türk Hava Yolları'nın (THY) günde 3 kere New York seferi var" dedi.

Bir başka etken de ABD'nin kolay vize vermesi. Karşıt, "Vize sistemi hiç değişmedi. 11 Eylül sonrası süreçte Türkiye red alan ülkeler arasından sıyrıldı. Amerika en kolay ve en uzun sene-10 yıl vize veriyor. ve değişiklikleri ABD'den yapabiliyorsunuz. Mesela başka okula transfer olacaksanız, sizin bir kodunuz var, bir okul diğerinden alıyor yüklüyor sistemine. Türkiye'ye gitmeniz gerekmiyor" ifadelerini kullandı.

- Washington DC