I. Dünya Savaşı nasıl başladı? I. Dünya Savaşı nedenleri ve sonuçları

I. Dünya Savaşı, 28 Temmuz 1914''te başlayan ve 11 Kasım 1918''de sona eren Avrupa merkezli küresel savaştır. Almanya, Avusturya- Macaristan ve İtalya ile civar bölgelere nüfuz etmek için ittifak yapıyor. Karşısında ise İngiltere, Fransa ve Rusya''nın muhalefeti bulunuyordu. Siyasi yalnızlık içerisinde olan Osmanlı, Yavuz ve Midilli zırhlılarıyla Rusya kıyılarını bombalayarak fiili olarak 1. Dünya Savaşına katıldı. İşte Birinci Dünya savaşı nedenleri, sonuçları, I. Dünya Savaşı cepheleri, gizli anlaşmalar ve Wilson İlkeleri...

1. DÜNYA SAVAŞI NEDENLERİ

İki gruba bölünen dünya ülkelerinin sömürge yarışı sonucu ortaya çıkan I. Dünya Savaşının nedenleri şöyle:

1. İtalya ve Almanya''nın siyasi birliklerini geç tamamlayıp sömürgecilik yarışına girmesi,
2. Devletlerarası hammadde yarışı,
3. Avusturya-Macaristan ile Rusya''nın Balkanlarda nüfuz elde etmeye çalışması,
4. Devletlerarası bloklaşma ve silahlanma yarışı,
5. Ulusçuluk akımı,
6. Almanya ile Fransa arasındaki Alsas-Loren sorunu,
7. Sırplı bir gencin Avusturya-Macaristan veliahtı Ferdinand''ı Saraybosna gezisi sırasında öldürmesi savaşın fitilini ateşleyen sebepler oldu.

DÜNYA, İTİLAF VE İTTİFAK OLMAK ÜZERE 2''YE AYRILDI

Böylelikle yeni dünya düzeninde çıkar yarışı içerisine giren devletler güç birliği oluşturdu. Dünya, önde gelen devletlerin öncülüğünde İtilaf ve İttifak grupları olmak üzere 2 gruba ayrıldı.

İTİLAF (ANLAŞMA)

İngiltere, Fransa, Çarlık Rusya, ABD, Japonya, Çin, Hollanda, İtalya, Yunanistan İtilaf Devletlerini oluşturan ülkeler arasında yer aldı.

İTTİFAK (BAĞDAŞMA)

Almanya, İtalya, Avusturya-Macaristan, Osmanlı Devleti, Bulgaristan, ABD (Savaşın süresini kısalttı.), Osmanlı Devleti (Savaşın süresini uzattı), İtalya (Taraf değiştirdi), Japonya (İlk çıkan devlet), Yunanistan (Savaşa son katılan) İttifak grubu arasında yer edindi.

ALMANYA''NIN OSMANLI DEVLETİNİ YANINDA SAVAŞA SOKMA NEDENLERİ

Almanya, başlangıçta savaşa katılmayan Osmanlı''yı; kendi savaş yükünü hafifletmek, Osmanlının dini gücünden faydalanmak, demografik gücünden yararlanmak, jeopolitik gücünden faydalanmak amacıyla kendi safında girmesi için büyük çaba harcadı ve başarılı oldu.

OSMANLI''NIN ALMANYA''NIN YANINDA SAVAŞA GİRME NEDENLERİ

Osmanlı ise çeşitli nedenlerle, Almanya''nın isteği üzerine İttifak grubunda savaşa dahil oldu. Osmanlı; siyasi yalnızlıktan kurtulmak, Almanya ile yapılan gizli anlaşma, kaybettiğimiz toprakları geri alma düşüncesi, İttihat ve Terakki''nin Almanya hayranlığı, Almanya''nın Türk ve Müslüman bir sömürgeye sahip olmaması, Almanya''nın savaşı kazanacağına inandığı için İttifak grubuyla savaşa girdi.

OSMANLI''NIN SAVAŞA KATILMASI VE I.DÜNYA SAVAŞI SONUÇLARI

İngiltere''den kaçan "Greben ve Breslav" adlı iki alman savaş gemisi Osmanlı Devletine sığındı ve Osmanlı Devleti bu iki gemiyi Almanya''dan satın aldığını açıkladı. İsimleri "Yavuz ve Midilli" olarak değiştirildi. Bu gemiler Rusya kıyılarını bombalayarak Osmanlı Devleti fiili olarak savaşa katıldı. Sonuç:

Almanya''nın savaş yükü hafifledi.

Osmanlı Devleti kapitülasyonları kaldırdığını açıkladı.

Savaşın süresi uzadı.

5. Mehmet Reşat cihat ilan etti.

Yeni cepheler açıldı.

I. DÜNYA SAVAŞI CEPHELERİ

Kafkasya ile Kanal, Taaruz Cepheleri iken; Çanakkale, Irak, Suriye- Filistin, Hicaz- Yemen Galiçya, Makedonya, Romanya ise Savunma Cepheleri olarak belirginleşti.

Kafkasya Cephesi Açılma Nedenleri

Kars, Ardahan ve Batum''u geri almak.

Turancılık düşüncesini gerçekleştirmek

Bakü petrollerine ulaşmak

1915 – Hasan İzzet Paşa''yı dinlemeyen Enver Paşa Sarıkamış harekatını başlattı.

1915 – Ruslar ilerleyerek Muş, Erzincan, Bitlis, Bayburt, Van, Erzurum ve Trabzon illerini işgal etti.

1915 – Tehcir kanunu ile Ermeniler Suriye, Lübnan ve Hatay illerine gönderildi.

1916 – Bölgeye Mustafa Kemal atandı. Tuggeneral olduktan sonra Rusların elindeki Diyarbakır, Muş ve Bitlisi geri aldı.

1917 – Rusya''da Ekim devrimi yaşandı. Çarlık Rusya yıkıldı. Sovyet Rusya kuruldu.

1918 – Rusya savaştan Brest-Litovsk Anlaşması ile çekildi. İşgal ettiği bölgelerden çekilirken Kars, Ardahan ve Batum illerini de bize bıraktı.

Kanal Cephesi Açılma Nedenleri

Kaybettiğimiz Mısırı geri almak

İngiltere''nin sömürge yolları ile bağlantılarını kesmek.

Bu cephe Almanya''nın isteği ile açılmıştır.

Komutan Cemal Paşa''dır.

Çanakkale Cephesi Açılma Nedenleri

İstanbul''u alarak Osmanlıya son vermek ve savaşın süresini kısaltmak.

Kararsız kalan balkan ülkelerini kendi yanlarına çekmek.

Rusya''ya boğazlar üzerinden yardım göndermek.

Rusya''nın buğdayından yararlanmak

Osmanlının, Avrupa ve Asya''daki birlikleri arasındaki bağlantıyı kopartmak.

Çanakkale Savaşının Sonuçları

Savaşın süresi en az 2 yıl uzadı.

Bulgaristan Osmanlının yanında savaşa girdi. Bu sayede Osmanlı ile Almanya arasında kara bağlantısı sağlandı.

Mustafa Kemalin rütbesi Albaylığa yükseltildi.

Mustafa Kemal Anadolu''da tanınan komutan konumuna geldi.

500 bin insan hayatını kaybetti.

Rusya''ya yardım gitmedi böylece ekonomik kriz derinleşti.

Irak Cephesi Açılma Nedenleri

Rusya''ya karadan yardım göndermek.

Türklerin İran üzerinden Hindistan''a ulaşmasını engellemek.

Musul ve Abadan petrollerini almak.

Komutan Süleyman Askeri Bey''dir.

Kut''ül Amare''de 25.000 bin İngiliz askeri ve General Thousand''ı esir aldık. Kut''ül Amare fatihi " Kazım Karabekir''dir."

Hicaz-Yemen Cephesi Açılma Nedenleri

İngilizlerin kutsal bölgeleri ele geçirmek istemesi

İngilizlerin bölge petrollerini ele geçirmek istemesi

Suriye-Filistin Cephesi Açılma Nedenleri

Kanal Cephesinin devamıdır. Anadolu''ya güneyden girmek ve Suriye petrollerini ele geçirmek.

Kudüs''ü ele geçirmek.

WİLSON İLKELERİ

Yenen devletler yenilenlerden toprak ve savaş tazminatı almayacak. Manda ve himaye ortaya çıktı.

Gizli anlaşmalar yapılmayacak.

Polonya devleti kurulacak.

Devletlerin kendi aralarındaki sorunların çözümü için uluslar arası bir teşkilat kurulacak. (Birleşmiş Milletler. Cemiyet-i Akvam.)

Her millet kendi geleceğine kendisi karar verecek.

Alsas-Loren Fransa''ya verilecek.

Osmanlının içinde Türklerin çoğunlukta yaşadığı yerler Türklere, azınlıkların nüfusu çoğunlukta olduğu yerler ise azınlıklara verilecektir.

1. DÜNYA SAVAŞININ SONUÇLARI

Rus, Alman, Avusturya-Macaristan ve Osmanlı imparatorlukları sona erdi.

Avrupa ve Orta Doğu''da yeni devletler kuruldu.

Alman sömürgeleri ve Orta Doğu İtilaf Devletleri''nin kontrolüne geçti.

Avrupa, Orta Doğu ve Asya''da ülke sınırları değişti.

Milletler Cemiyeti kuruldu.

Rus İç Savaşı, Türk Kurtuluş Savaşı ve II. Dünya Savaşı gibi savaşlara neden oldu.

10 milyona yakın insan savaş yüzünden öldü.

Sivil savunma teşkilatları kurulamaya başlandı.

İlk defa denizaltı ve tank kullanıldı. İlk defa kimyasal silah NFC kullanıldı.

Yeni rejimler ortaya çıktı. Almanya''da Hitler Nazizim, İtalya''da Mussolini Faşizm, Sovyet Rusya''da Lenin Sosyalizm.

I. DÜNYA SAVAŞI GİZLİ ANLAŞMALAR

İstanbul Anlaşması – (İngiltere - Fransa - Rusya) – Boğazlar Rusya''ya bırakıldı.

Londra Anlaşması – (İngiltere - Rusya - Fransa - İtalya) – İtalya taraf değiştirdi.

Skyes-Pieot Anlaşması – (İngiltere - Fransa) – Ortadoğu paylaşıldı.

Petrograd Protokolü – (İngiltere - Fransa - Rusya) – Doğu Anadolu Ruslara verildi.

Mc Mohan Anlaşması – (Şerif Hüseyin - İngiltere) – Hicaz merkez olmak üzere Arabistan Devleti kurulacak.

Saint Jean de Maurienne – (İngiltere - Fransa - İtalya) – Güneybatı Anadolu İtalya''ya verildi.

Tüm bu gizli anlaşmaları Sovyet Rusya açığa çıkardı.