Ambargocu Ülkeleri Zora Soktu!

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, herhangi bir ülkeye yaptırım uygulanmasına ilke olarak karşı olduklarını ve İran'a da nükleer enerji projesinden dolayı yaptırım uygulanabilecek psikolojik zeminin son anlaşmayla ortadan kalktığını söyledi.

İstanbul'da bir gazeteci grubuyla sohbet toplantısı yapan Davutoğlu, Brezilya ve Türkiye'nin İran ile yaptığı uranyum takasına ilişkin anlaşmadan sonra bütün tarafların ve özellikle İran'dan taleplerde bulunan Batılı ülkelerin yeni duruma uyum sağlama dönemine girdiklerini belirtti.

"Anlaşmada boş bırakılmış bir şey yok" diyen Davutoğlu, "Amaç yaptırımları sona erdirmek miydi?" sorusuna, "Hayır. Amaç anlaşmadaki işlemin tamamlanmasıdır. Güven ortamını sağlamaktır. Yaptırımların psikolojik zemini kalmamıştır" cevabını verdi.

"Yaptırımlara ilke olarak karşı çıktıklarını, Ermenistan ile normalleşme sürecinin de bu ilkenin bir parçası olduğunu" vurgulayan Davutoğlu, İran'a yaptırımların genişletilmesi halinde Türkiye'nin zarar göreceğini ifade etti.

Davutoğlu, şöyle devam etti:

"Benim komşuma yaptırım gündeme geldiyse, ben seyirci kalmam. İran'ın 10 yıl sonra doğuracağı muhtemel tehdit beni ilgilendirmiyor. Beni ilgilendiren, şu anda dünyanın 16. büyük ekonomisi olan Türkiye'nin bu alanda 10. sıraya gelmesidir. Ne istiyorlarsa, karşılığı bu metinde (uranyum takası anlaşması) var. Ne istediklerinin kayıtları da bizde var."

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu dün Tahran'da imzalanan İran'ın az gelişmiş uranyumuyla ABD, Rusya ya da Fransa'dan alacağı zenginleştirilmiş nükleer reaktör yakıtının Türkiye'de takas edilmesine ilişkin anlaşma ile ilgili bir basın toplantısı düzenledi.

Bir ay içinde Türkiye'de olacak İran uranyumuyla ilgili konuşan Davutoğlu önemli açıklamalar yaptı.

" İRAN'IN DİPLOMATİK AçILIMI "

Davutoğlu anlaşmayla ilgili olarak, " Herşeyden önce bu anlaşma bölgesel ve küresel anlamda bir eşiğin aşılmasını sağlamıştır. Bugün, dün yapılan anlaşmayla bu güven bunalımının aşılmasında önemli bir psikolojik eşik aşılmıştır. İran'ın en önemli diplomatik açılımlardan biri dün sözkonusu olmuştur. Bu psikolojik eşiğin aşılması ümit ederiz ki bölgemizde ve dünyada yeni bir barış rüzgarı estirir. Alınan sonucun doğru okunması lazım " dedi.

" ULUSLARARASI TOPLUMUN TALEPLERİ KARŞILANDI "

Davutoğlu, " Bu metin İran'dan son 10 aydır uranyum değiş tokuşu konusunda talep edilen üç temel unsuru sağlamaktadır " diye konuştu. Bu üç temel unsurdan bahseden Davutoğlu bunlardan birinin uranyumun bin 200 kilogram olması, ikincisinin bir seferde olması ve üçüncüsünün de bunun bir avans olduğunu belirtti.

Davutoğlu, " Uluslararası toplumun bu konudaki en önemli üç talebi karşılanmış oldu artık spekülasyon yapılmaması lazım. Bize iletilen talepler bunlardı.Bu üç unsur karşılanmıştır " dedi.

SüREç NASIL İŞLEYECEK ?

Anlaşmayla konuyla ilgili takvimin de netleştiğini kaydeden Davutoğlu " İran bir hafta içinde Uluslararası Atom Enerjisi Kurumuna bu konudaki iradesini yansıtan ve bizim dün yaptığımız anlaşmayı da ekine koyan bir metin yazıp gönderecek. Sonra Viyana grubunun onayı sonrasında bir ay içinde de en geç uranyumu Türkiye'ye verecek. Bu uranyum Türkiye'de en fazla 11 ay kalacak. 12. ayın bitimine kadar da Viyana grubu 120 kg 'lık orta zenginleştirilmiş uranyumu Türkiye tarafına iletecek. Türkiye bunu İran ile değiş tokuş edecek, bu anlaşmazın tümüyle bertaraf edilmesinin de önü açılacak " şeklinde konuştu.

ULUSLARASI TOPLUMA MESAJ

Davutoğlu ayrıca, "Bundan sonra spekülasyonlar değil, karşılıklı muhtemel şüpheleri dile getirmek değil, oturup sağlanan bu zemin üzerinde gerçek bir barışın önünü açmak gerekmektedir. Bizim buradan uluslararası topluma çağrımız budur. Gün yeni şüphe beyanları karşılıklı yeni suçlamalar günü değildir. Gün bütün tarafların sorumluluk duygusu içinde, oturup bu başarı üzerinde nihai başarıyı tesis etme günüdür " diye konuştu.

" BİZ BU GüVENİN HAKKINI VERECEĞİZ "

Davutoğlu uluslararası toplumun yanısıra İran'a da mesaj verdi. Davutoğlu " İran yönetimi Türkiye'ye duyduğu güveni ispat etmiştir. İran halkı Türkiye'ye Türkiye'deki yönetime duyduğu güveni bu anlaşmayla göstermiştir. Biz bu güvenin hakkını vereceğiz.Türkiye'ye verilecek emanet İran'ın malı olmaya devam edecek. Ama bu emaneti anlaşmanın şartlarının yerine getirilmesine kadar elimizde kendi emanetimiz gibi muhafaza edeceğiz. Bu Türkiye Cumhuriyetinin garantisidir. Bu garantiye hem müttefiklerimiz hem de komşularımızın itibar etmelidir" dedi.

Brezilya Dışişleri Bakanı Celso Amorim ile imza attıkları metnin, BM Genel Sekreteri, BM Güvenlik Konseyi üyelerine iletileceğini ve BM metni haline dönüştürüleceğini söyleyen Davutoğlu, "Böylece, belli bağlayıcılığı olan, bir anlamda taahhüt içeren bir BM metni dokümanı haline getirilecek. Bundan sonraki süreci de adım adım takip edeceğiz " dedi.

Bakan Davutoğlu, " Bu herşeyden önce bizim meselemizdir. Biz bölgemizde savaş istemiyoruz; yaptırım istemiyoruz; bunalım ve problem alanları istemiyoruz. Barış istiyoruz; güvenlik istiyoruz; istikrar istiyoruz; huzur istiyoruz.Bunu herhangi bir ülke adına veya ülkeye karşı yapıyor değiliz. Türkiye'nin bölgesel ve küresel vizyonu adına yapıyoruz " diye konuştu.

SIRADA UKRAYNA VE AZERBAYCAN VAR

Bakan Davutoğlu, dış politikada önümüzdeki günlerde önemli adımlar atılacağını da söyledi. Davutoğlu özellikle Balkanlar konusunda konuşarak, "Türkiye - Bosna Hersek - Sırbistan zirvesi gerçekleşti. Önümüzdeki günlerde o konuda da önemli adımlar atmayı planlıyoruz " dedi. Yunanistan ile Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi kurulduğunu hatırlatan Davutoğlu, " Ekonomilerimiz entegre olacak. Vizeler kalkacak. Halklarımız kaynaşacak. Bu Karadeniz ve Ege'yi dostluk denizine dönüştürecek" ifadesini kullandı.

Davutoğlu, "Aynı mekanizmayı geçtiğimiz haftalarda ziyaret ettiğim Ukrayna ile de kuracağız. Dün de Sayın Başbakanımız Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın Aliyev ile birlikte Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi kurma kararını açıkladılar. Önümüzdeki ayda muhtemelen bunun ön hazırlıklarını tamamlayıp, anlaşmayı hazır hale getireceğiz " şeklinde konuştu.

" İHTİYAç OLURSA ZENGİNLEŞTİRMEDE DE OLURUZ "

Davutoğlu daha sonra gazetecilerin konuyla ilgili sorularını yanıtladı. Batının konuyla ilgili endişelerinin kendisini endişelendirip endişelendirmediği sorusuna yanıt verdi . Davutoğlu, " Bir kural bir ülkeye nasıl uygulanıyorsa diğerine de aynen uygulanmalıdır. Nükleer teknolojiyi barışçıl yollarla elde etme herkesin hakkıdır. Türkiye'nin de hakkıdır; İran'ın da hakkıdır. Bizim dün yaptığımız bu metin saatlerce uğraşılmış bir metindir. Herkesin bu metni doğru okumasını tavsiye ederiz" dedi.

Bir gazetecinin uranyum zenginleştirmeyle ilgili sorusuna da cevap veren Davutoğlu anlaşmanın uranyum takasıyla ilgili olduğunu belirterek, konunun şimdi oturulup konuşulması gerektiğini söyledi.

Davutoğlu, "Ama istenirse, psikolojik ortamın sağlanması açısından ihtiyaç hissederse taraflar "P5+ 1" + 2 yaparız. Türkiye ve Brezilya da buna katılır. O zaman nükleer zenginleştirmeyle ilgili biz görüş beyan ederiz "dedi.

" çEVREYE ZARAR VERMEYECEK BİR BİçİMDE DEPOLAMA KAPASİTEMİZ VARDIR "

Davutoğlu, yaptırım görüşmeleri devam ederse, Türkiye'nin Birleşmiş Güvenlik Konseyi'ndeki oyunun ne olacağına yönelik bir soruya ise, " Biz bu taahhütlerin yerine getirilmesi için çaba sarf ederiz; eğer yerine getirilmezse değerlendirmeleri ondan sonra yaparız " diye konuştu.

Davutoğlu İran'a karşı müeyyideler ile ilgili ise, "İran siyasi esnekliğini sergiledi. Biz aynı esnekliğin yeni bir ortam oluşturulması için kullanılmasını istiyoruz. Müeyyide tartışması artarsa, ortama zarar verecektir. Bunlar İran kamuoyunu da harekete geçirir" şeklinde konuştu.

Uranyumun Türkiye'de nerede depolanacağına ilişkin bir soruya ise Davutoğlu, " Güvenlik içinde, çevre veya herhangi birşeye toplumsal sağlığa zarar vermeyecek bir biçimde depolama kapasitemiz vardır " yanıtını verdi. Davutoğlu, İran'ın taahhütlerini yerine getirmeyeceği tartışmalarıyla ilgili soruya da yanıt verdi. Davutoğlu, " Eğer bu metnin gereği olan unsurlar yapılmazsa, İran'ın uranyumu İran'a iade edilecektir diyoruz. Bu da bizim taahhüdümüz" dedi.

Davutoğlu İran ile 371 yıl önce imzalanan Kasr-ı Şirin anlaşmasına da dikkat çekerek, " 371 yıldır İran ile Türkiye arasındaki bir anlaşma geçerliliğini sürdürüyor. Demek ki ülkeler biribirlerine saygı gösterdiğinde anlaşmalar 371 yıl sürebilir. Daha bu anlaşma üzerinden 371 saat geçmedi. Sıkıntının ortadan kalkması için gece gündüz çalışırız " şeklinde konuştu.

Pınar çITAK KOYGUN - Özgür ARSLAN/ İSTANBUL DHA