Enflasyon: Yıllık Tüfe Yüzde 7.48, Yıllık Yi-Üfe Yüzde 10.72 Arttı

Yılın ilk enflasyon verileri açıklandı. Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) 2014 yılı Ocak ayında aylık bazda yüzde 1.72 , Üretici Fiyatları Endeksi yerine yayımlanmaya başlanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) aylık bazda yüzde 3.32 oranında artış gösterdi. Ocak ayında yıllık TÜFE bir önceki aya göre 0.8 puan artışla yüzde 7.48, yıllık Yİ-ÜFE 3.75 puan artışla 10.72 oldu. Böylece yıllık Yİ-ÜFE çift haneli rakamlara ulaştı.

Türkiye İstatistik Kurumu, 2014 yılı Ocak ayı TÜFE ile Yİ-ÜFE sonuçlarını açıkladı. Buna göre TÜFE'de (2003=100) 2014 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 1.72, geçen yılın Aralık ayına göre yüzde 1.72, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7.48 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 7.51 artış gerçekleşti. TÜFE, piyasa beklentilerinin üzerinde artış gösterdi. Yıllık TÜFE, bir önceki aya göre 0.8 puan artış gösterdi.

Merkez Bankası Para Politikası Kurulu ara toplantı özetinde, Ocak ayı enflasyonunun piyasa beklentilerinin üzerinde gelebileceğine, ancak sıkı politika duruşunun orta vadeli beklentilerdeki bozulmayı engelleyeceğine dikkat çekmişti. Takip eden aylarda ise enflasyonun ana eğiliminin aşağı yönlü bir seyir izleyeceği öngörülmüştü. Kurul, enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar para politikasındaki sıkı duruşun süreceğini, gerekli görüldüğü takdirde, likidite politikasında ilave bir sıkılaşmaya gidilerek getiri eğrisinin eğimi tersine çevrilebileceğini ifade etmişti.

Yılın ilk Enflasyon Raporu'nda ise temelde gıda ve döviz kuru gelişmeleri ile vergi ayarlamalarına bağlı olarak 2014 yıl sonu enflasyon tahminini 1.3 puan yukarı yönlü güncellenerek, yüzdü 6.6 olarak öngörülmüştü. Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, bu doğrultuda, enflasyonun kısa vadede yüzde 5 hedefinin belirgin bir şekilde üzerinde seyredeceği öngörüsünde bulunmuştu.

-AYLIK EN YÜKSEK ARTIŞ YÜZDE 5.16 İLE GIDA VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER GRUBUNDA GERÇEKLEŞTİ-

2014 yılı Ocak ayında aylık en yüksek artış yüzde 5.16 ile gıda ve alkolsüz içecekler grubunda gerçekleşti. Ana harcama grupları itibariyle 2014 yılı Ocak ayında endekste yer alan gruplardan alkollü içecekler ve tütünde yüzde 2.72, ulaştırmada yüzde 2.50, çeşitli mal ve hizmetlerde yüzde 2.43, sağlıkta yüzde 1.86 artış gerçekleşti.

-AYLIK EN FAZLA DÜŞÜŞ GÖSTEREN GRUP YÜZDE 7.59 İLE GİYİM VE AYAKKABI OLDU -

Ocak ayında aylık en fazla düşüş gösteren grup yüzde 7.59 ile giyim ve ayakkabı oldu. Ana harcama grupları itibariyle 2014 yılı Ocak ayında endekste düşüş gösteren bir diğer grup ise yüzde 0.60 ile haberleşme oldu.

-YILLIK EN YÜKSEK ARTIŞ YÜZDE 11.95 İLE ULAŞTIRMA GRUBUNDA GERÇEKLEŞTİ-

Yıllık en yüksek artış yüzde 11,95 ile ulaştırma grubunda gerçekleşti. TÜFE'de, geçen yılın aynı ayına göre gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 10.89, lokanta ve oteller yüzde 10.70, eğitim yüzde 10, ev eşyası yüzde 6.44 artışın yüksek olduğu diğer ana harcama gruplarını oluşturdu.

-AYLIK EN YÜKSEK ARTIŞ YÜZDE 2.58 İLE ŞANLIURFA, DİYARBAKIR'DA YAŞANDI-

Ocak ayında aylık bazda en yüksek fiyat artışı yüzde 2.58 ile Şanlıurfa ve Diyarbakır illerini kapsayan TRC2 Bölgesi'nde oldu. İstatistiki Bölge Birim Sınıflaması (İBBS) Düzey 2'de bulunan 26 bölge içinde, geçen yılın aynı ayına göre en yüksek artış yüzde 8.98 ile Gaziantep, Adıyaman ve Kilis illerini kapsayan TRC1 bölgesinde gerçekleşti. On iki aylık ortalamalara göre en yüksek artış yüzde 9.24 ile yine TRC1 bölgesinde gerçekleşti.

-432 MADDEDEN 295 MADDENİN ORTALAMA FİYATLARI ARTTI-

Ocak 2014'te endekste kapsanan 432 maddeden; 40 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 295 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 97 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşti.

-ÖZEL KAPSAMLI TÜFE-

Çekirdek enflasyon olarak da ifade edilen özel kapsamlı TÜFE göstergelerine bakıldığında 2014 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre mevsimlik ürünler hariç özel kapsamlı TÜFE'de yüzde 1.97 oranında artış yaşandı. İşlenmemiş gıda ürünleri hariç enflasyon yüzde 0.73 oranında artış gerçekleşirken enerji hariç enflasyonda yüzde 1.89 oranında artış görüldü. İşlenmemiş gıda ve enerji hariç göstergelerde yüzde 0.73 oranında artış yaşanırken, enerji, alkol ve tütün hariç göstergelerde yüzde 1.84 oranında arttı. Bu son grup ile birlikte fiyatın yönlendirilen ve dolaylı vergiler hariç tutulduğunda Ocak'ta yüzde 1.55 oranında artış olurken, bunlara işlenmemiş gıda eklendiğinde 0.23 oranında artış yaşandı. İşlenmemiş gıda, enerji, alkollü içki, tütün ve altın hariç grupta bir önceki aya yüzde 0.51 oranında, enerji, gıda, alkol, tütün ve altın hariç göstergelerde ise yüzde 0.31 oranında artış görüldü.

İşlenmemiş gıda, enerji, alkollü içki, tütün ve altın hariç grupta yıllık artış Ocak ayında yüzde 7.70 olurken, enerji, gıda, alkol, tütün ve altın hariç göstergelerde yıllık artış yüzde 7.59 olarak gerçekleşti.

-ÜFE GİTTİ, Yİ-ÜFE GELDİ-

TÜİK, ÜFE yerine Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi'ni (Yİ-ÜFE) yayımlamaya başladı. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) 2003 referans yıllı olarak, güncel ürün sepetinin ve ağırlıkların yansıtılabilmesine imkan veren zincirleme endeks yöntemiyle tarım ve sanayi kapsamında hesaplanarak NACE Rev.1 sınıflamasına göre bugüne kadar yayımlanmıştı. TÜİK, diğer göstergelerle karşılaştırılabilir ve Avrupa Birliği normları ile tam uyumlu endeksler oluşturmak amacıyla, tarım sektörü hariç olmak üzere sadece sanayi kapsamında NACE Rev.2 sınıflamasına uygun olan Yİ-ÜFE'yi üretti.

Yİ-ÜFE sanayi sektöründeki üreticilerin yurt içine sattıkları ürünlerin fiyat değişimini yansıtıyor. Geçmişte Toptan Eşya Fiyat Endeksi (TEFE) ve ÜFE olarak adlandırılan endekslerin yerine bundan sonra Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi kullanılacak.

-Yİ-ÜFE AYLIK YÜZDE 3.32 ARTTI-

Yİ-ÜFE, 2014 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 3.32, geçen yılın Aralık ayına göre yüzde 3.32, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 10.72 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 5.22 artış gösterdi.

Yİ-ÜFE'de aylık bazda yaşanan yüzde 3.32 oranı, 2008 yılı Nisan ayından bu yana görülen en yüksek artış oranı. Yİ-ÜFE serisine göre 2008 yılı Nisan ayında fiyat artışı yüzde 4.5 oranında yaşanmıştı.

-YILLIK Yİ-ÜFE ÇİFT HANELİ RAKAMLARA ULAŞTI-

ÜFE yerine yayımlanmaya başlanan Yİ-ÜFE Ocak'ta bir önceki aya göre 3.75 oranında artışla yüzde 10.72 oldu. Böylece geçmişte yayımlanan ve sözleşmelerde kullanılan genel ÜFE serisi değişim oranları ile geriye çekilen ve TÜİK tarafından bu ay itibarıyla açıklanmaya başlanan Yİ-ÜFE, 2012 yılı Ocak ayından bu yana ilk kez yeniden çift haneye çıkmış oldu. Yİ-ÜFE, 2012 yılı Ocak ayında yüzde 11.13 düzeyindeydi.

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi'nde kapsanan sektörlerin Nace Rev.2'ye göre sınıflama kodu şöyle oldu: "B madencilik ve taşocakçılığı, C imalat, D elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı, E su temini, kanalizasyon, atık yönetimi ve iyileştirme faaliyetleri.

Buna göre Ocak ayında sanayinin dört sektörünün bir önceki aya göre değişimleri; madencilik ve taşocakçılığı sektöründe yüzde 3.68, imalat sanayi sektöründe yüzde 3.29, elektrik ve gaz sektöründe yüzde 3.60, su sektöründe yüzde 1.39 artış olarak gerçekleşti.

-EN YÜKSEK AYLIK ARTIŞ DİĞER MAMUL EŞYALAR SEKTÖRÜNDE GERÇEKLEŞTİ-

Bir önceki aya göre endekslerin en fazla artış gösterdiği alt sektörler; yüzde 7.82 ile diğer mamul eşyalar, yüzde 6.64 ile metal cevherleri, yüzde 6.15 ile diğer ulaşım araçları alt sektörleri oldu. Buna karşılık temel eczacılık ürünleri ve müstahzarları yüzde 0.21, ağaç ve mantar ürünleri yüzde 0.53, kömür ve linyit yüzde 0.79 ile bir ay önceye göre endekslerin en az artış gösterdiği alt sektörler oldu.

-ANA SANAYİ GRUPLARINDA EN YÜKSEK ARTIŞ DAYANIKLI TÜKETİM MALLARINDA GERÇEKLEŞTİ-

Ana sanayi gruplarında en yüksek artış dayanıklı tüketim mallarında gerçekleşti. Ana sanayi grupları sınıflamasına göre 2014 yılı Ocak ayında en fazla aylık artış dayanıklı tüketim mallarında gerçekleşti. Ocak açında aylık artış dayanıklı tüketim malında yüzde 4.35, dayanıksız tüketim malında yüzde 2.20, ara malında yüzde 3.75, enerjide yüzde 3.61, sermaye malında yüzde 3.57 oldu. Yİ-ÜFE'de en fazla yıllık artış ise sermaye mallarında gerçekleşti. Buna göre yıllık sermaye malı fiyat artışı yüzde 14.94, dayanıksız tüketim malı fiyat artış yüzde 10.41, dayanıklı tüketim malı fiyat artışı yüzde 5.91, ara malı fiyat artışı yüzde 12.34, enerji fiyatları artışı yüzde 1.46 oldu.

/**

Aylık ve yıllık enflasyon

TÜFE ÜFE

Aylık Yıllık Aylık Yıllık

2012

Ocak 0,56 10,61 0,38 11,13

Şubat 0,56 10,43 -0,09 9,15

Mart 0,41 10,43 0,36 8,22

Nisan 1,52 11,14 0,08 7,65

Mayıs -0,21 8,28 0,53 8,06

Haziran -0,90 8,87 -1,49 6,44

Temmuz -0,23 9,07 -0,31 6,13

Ağustos 0,56 8,88 0,26 4,56

Eylül 1,03 9,19 1,03 4,03

Ekim 1,96 7,80 0,17 2,57

Kasım 0,38 6,37 1,66 3,60

Aralık 0,38 6,16 -0.12 2,45

2013

Ocak 1,65 7,31 -0.18 1,88

Şubat 0,30 7,03 -0.13 1,84

Mart 0,66 7,29 0.81 2,30

Nisan 0,42 6,13 -0.51 1,70

Mayıs 0,15 6,51 1,00 2,17

Haziran 0,76 8,30 1,46 5,23

Temmuz 0,31 8,88 0,99 6,61

Ağustos -0,10 8,17 0,04 6,38

Eylül 0,77 7,88 0,88 6,23

Ekim 1,80 7,71 0,69 6,77

Kasım 0,01 7,32 0,62 5,67

Aralık 0,46 7,40 1,11 6,97

2014

Ocak 1,72 7,48 3.32 10,72

**/

Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi ve Değişim Oranları (2003=100)

(Ocak 2014, %))

Sektörler Aylık Yıllık

(NACE Rev. 2) Endeks Değişim Değişim

Yİ-ÜFE 229,10 3,32 10,72

B Madencilik ve 343,81 3,68 13,64

Taşocakçılığı

C İmalat Sanayi 222,50 3,29 11,69

D Elektrik, gaz 253,50 3,60 6,96

E Su temini 192,04 1,39 8,33

**/