Oto Kiralamada 'Saatlik' Modeli

İnternet üzerinden saatlik araba kiralamaya yönelik "araç paylaşım sistemi", dünyanın birçok ülkesinde ihtiyaç dışı araç sahipliğini azaltarak trafik sorununun çözümüne yardımcı oldu.

Sistemle, şehrin çeşitli noktalarına park edilen otomobiller ihtiyaç duyan kullanıcılar tarafından rezerve ediliyor. Kullanıcı, kendisine verilen kartla önceden belirlediği saatlerde aracı alıp işlerini halledebiliyor. İşlerini halleden kullanıcı aracı aldığı noktaya bırakıyor.

Sistemi Türkiye'de uygulayan Mobicar şirketinin Kurucu Ortağı Erben Öztürk, İstanbul'un trafik sorununa araç sisteminin bir ölçüde katkı sunabileceğini belirterek, "Araç paylaşım modeli dünyadaki trafik sorunu yoğun ülkelerin gözdesi. Her bir paylaşım aracı 15 arabayı trafikten çekiyor, yollar rahatlıyor. Nitekim Avrupa'da bir şeye sahip olma devri bitti. insanlar toplu tüketime, birlikte kullanıma yöneldi. Prensip şu, ihtiyacın olduğunda, yeteri kadar kullan" diye konuştu.

Öztürk, birlikte tüketim bilincinin dünyada ve Türkiye'de gelişmeye başladığını kaydederek, "Avrupa'da bir şeye sahip olma devri bitti. insanlar toplu tüketime, birlikte kullanıma yöneldi. Prensip şu, ihtiyacın olduğunda, yeteri kadar kullan" diye konuştu.

"Araç paylaşım sistemi" ile İstanbul'un trafik sorununa büyük oranda çözüm sağlanabileceğini belirten Öztürk, şehrin önemli noktalarına yerleştirilen araçların internet üzerinden saatlik olarak kiralandığını, kullanıcıların işlerini halledip araçları aldıkları noktalara geri bırakılmasıyla insanların araç edinmekten vazgeçip toplu taşımaya ve toplu araç paylaşımına yöneldiklerini söyledi.

Kanada Montreal'de 1,6 milyon nüfusun bin tane araç paylaşım aracı kullandığını aktaran Öztürk, "İstanbul gibi 17 milyon nüfusu olan bir şehirde nüfusun 7-8 milyonunun bu servisi kullanacağını varsayalım, rahatlıkla 4 bin-5 bin paylaşım aracı kaldırabilecek bir şehir" değerlendirmesini yaptı.

Araç paylaşım sisteminin en önemli özelliklerinden birinin karbon emisyon salınımındaki düşüş olduğuna işaret eden Öztürk, "Ulaşıma azami ölçüde çözüm sunmak istiyoruz. İnsanlar toplu taşıma aracı kullansınlar. Kısa süreli işleri için, taşıma işleri için araç sahipliğine yönelmesinler. Elektrikli araçlar koyalım çevreye verilen zararı azaltalım" dedi.

Amerikalı Zipcar şirketinin 9 bin araçla paylaşım sistemini yürüttüğünü aktaran Öztürk, şirketin, bu yılın başında Avis tarafından 500 milyon dolara satın alındığını söyledi.

Türkiye'de araç sahipliğinin yüksek maliyetine dikkati çeken Öztürk, "Bunun vergisi, otopark ücreti, sigortası var. Bunları hem ödüyorsunuz hem de bunların takibi var. Derdi bitmiyor. Birçok insan için araba sahibi olmak aslında gereksiz. Avrupa'da araç paylaşım servisini kullanan yaklaşık 300 bin üye var. Frost & Sullivan araştırmasına göre 2020'de Avrupa'da araç paylaşımı üye sayısı 20 milyona yaklaşacak. Dünya buraya doğru gidiyor. Otomotiv üreticilerinin kendileri bu işe giriyor.

Araç paylaşımı özellikle trafikle derdi olan şehirlerde çok yaygın ve şehir için çok hayırlı bir konsept. Yerel yönetimler tarafından da destekleniyor. Her bir paylaşım aracı trafikten 15 araç çekiyor" diye konuştu.

Şehrin 5 farklı noktasına park edilmiş yeni nesil "çevreci" araçları internet üzerinden rezervasyonla müşterilere tahsis ettiklerini anlatan Öztürk, hali hazırda araçları kiralayanların aracı aldığı noktaya getirme şartı bulunduğunu belirterek, "1 yıl sonra sistemimiz işlerlik kazandığında bir merkezden diğer merkeze bırakma imkanı da gelecek. Ama şu an için sistem bu şekilde işliyor" dedi.

İstanbul'da günübirlik işler için araç paylaşım sistemini kullananların en az üç saatte işlerini bitirebildiğini dile getiren Öztürk, "Birim tüketici 3 saatlik işi için tam gün araç kiralamaktan kurtuluyor. Bu aslında gerçek bir özgürlük" değerlendirmesini yaptı.

Mobicar'ın çalışma şekliyle ilgili bilgiler veren Öztürk, şunları kaydetti:

"Üye olurken 30 lira üyelik ücreti veriyorsunuz, size üyelik kartı geliyor. Kullanıcı önceden internet rezervasyonuyla hangi aracı kaç saat kullanacağını belirliyor. Üyelik kartıyla aracın elektronik kapısını açıp işlerini hallediyor. İşi biten aracı aldığı noktaya, bir sonraki kullanıcıya bırakıyor. Saatlik ücretler araçlar arasında değişiyor ama ortalama binek bir aracın saatlik kirası 9 lira. Yakıt bizden ama tabii kilometre hesabı da tutmak durumundayız. Siz aracı kiraladığınızda GPS'ten kaç kilometre gittiğinizi hesaplayıp kilometre başına 50 kuruş alıyoruz.

Araçlarda taşıt tanıma sistemi var. Yakıt ödemesiyle uğraşmıyorsunuz. Araçların bakımı ve temizliği ekibimiz tarafından sağlanıyor. Üyelerimizin tek yapması gereken gerektiğinde yeteri kadar kiralamak. Bunun dışında her problemle biz ilgileniyoruz."

"Paylaşım sistemi yoğun iş yaşamında bunalan kullanıcının işini kolaylaştırıyor"-

Bahçeşehir Üniversitesi kampüsünde park noktası bulunan Mobicar'dan, nöbetçi tarife ile araç kiraladığını belirten araç paylaşımcısı Selim Arditi ise, "Bir araca sahip olmadan ya da koca bir günlüğüne kiralamadan birkaç saatliğine kiralamak gerçekten çok keyifli. Gerçekten çok faydalı bir uygulama, herkese öneririm" diye konuştu.

Endüstriyel işi nedeniyle kaba malzemeler taşımak durumunda kalan araç paylaşımcısı Gülru Gündoğdu da araç paylaşım sisteminin çok önemli bir ihtiyaca yanıt verdiğini belirterek, "İşim dolayısıyla birçok zaman arkadaşlarımdan yardım istemek zorunda kalıyordum ta ki Mobicar ile tanışana kadar. İş malzemelerim için gerçekten pratik ve çok uygun bir yöntem benim için. Malzemeler ile normal boy bir araca zar zor sığmaya çalışmak yerine internetten uygun bir araca rezervasyonumu yapıyorum. Aracın başına gidip kartımı okutup aracımı alıyorum. İşimi bitirip yerine bırakıyorum. Paylaşım sistemi gerçekten de yoğun iş yaşamında bunalan her bir kullanıcının işini kolaylaştırıyor" değerlendirmesini yaptı. - İstanbul