İstifa Eden Cumhurbaşkanı Kohler?İn Yerine Belediye Başkanı

Almanya'nın Afganistan'daki uluslararası güce katkısına ilişkin açıklamaları sırasında Somali?yi kast ederek yanıt verince yoğun eleştirilere hedef olarak istifa eden Cumhurbaşkanı Hörst Köhler?in yerine Anayasanın 57?nci maddesi uyarınca Eyalet Temsilcileri Meclisi Başkanı, Bremen?in Sosyal Demokrat Belediye Başkanı Jens Böhrnsen?in vekalet edeceği belirtildi.

Almanya?da 2004?ten bu yana görevde olan ve 23 Mayıs 2009?da ikinci görev dönemine başlayan Köhler?in kararı şok etkisi yarattı. Almanya?da ilk kez bir cumhurbaşkanının istifa ettiği belirtilirken, bu kararın İki haftadır süren tartışmaların ardından geldiği vurgulandı. 3 dakikalık açıklama yapan Horst Köhler, duygusal bir ses tonuyla, Afganistan konusundaki ifadelerine yönelik eleştirilerin Cumhurbaşkanlığı makamının hak ettiği saygıdan yoksun kaldığını, eleştirilerde kendisinin Alman ordusunun Anayasa dışı faaliyetlerde bulunmasını savunuyormuş izlenimi yarattığını vurguladı.

İSTİFA SÜRECİ

Köhler?in istifa süreci iki hafta önce DeutschlandRadio?ya verdiği demeçle başladı. Afganistan?a yaptığı birkaç saatlik sürpriz ziyarette Mezar-ı Şerif?teki Alman askerlerini ziyaret eden Cumhurbaşkanı Köhler, ?Afganistan tartışmalarında Almanya?da yeni bir rotaya mı ihtiyaç var?? sorusuyla karşılaştı. Köhler, bu soruya, ?Bizim kadar büyük, böylesine güçlü bir dış ticaret yönelimi bulunan ve dolayısıyla dış ticarete bağımlı bir ülkenin, gerektiğinde, yani acil bir durum söz konusu olduğunda, çıkarlarını koruyabilmesi için askerî gücün de elzem olduğunu bilmesi gerekir. Örneğin serbest ticaret yolları için, bölgesel istikrarsızlıkların önlenmesi için... Çünkü bu istikrarsızlıklar bizim önümüzdeki fırsatları da olumsuz etkileyecek, ticaret yoluyla istihdam ve kazancın güvenceye alınmasını engelleyecektir? karşılığını verdi.

Köhler?in bu yanıtı tepki ve tartışmalara yol açtı. Köhler gelen tepkiler üzerine geçtiğimiz perşembe günü kullandığı cümlelerde Afganistan?ı değil, Somali?yi kastettiğini, burada deniz ticaretini korsanlara karşı korumakla görevli AB?nin Atalanta misyonundan söz ettiğini bildirdi.

Bunun üzerine Sosyal Demokrat Parti, Sol Parti ve Yeşiller Partisi yöneticileri Köhler?den ekonomik çıkarlar için savaşı gerçekten savunup savunmadığı konusuna açıklık getirmesi gerektiğini savundu.

Eleştirilere dayanamayan Köhler istifa ederken şöyle dedi:

??Açıklamalarımın, ülkem için çok önemli bir konuda yanlış anlaşılmalara sebep vermesinden üzgünüm. Ama eleştiriler o kadar ileri gitki ki sanki benim Alman ordusunu korumakta anayasayla bağdaşmayan bir şekilde hareket ettiğim iddia edildi. Bu eleştirel yaklaşım kesinlikle haksızdır. ??

Köhler?in kararına ilişkin Sosyal Demokrat Parti Genel Başkanı Sigmar Gabriel üzüntü duyduğunu, cumhurbaşkanlığı makamındaki icraatına hep saygı duyduğunu belirtirken istifa kararının arkasında iktidar partileri Hıristiyan Birlik ve liberallerin Köhler?den desteği çekmeleri olduğunu öne sürdü.

Hür Demokrat Parti lideri ve Dışişleri Bakanı Guido Westerwelle, Köhler ile görüşerek istifadan vazgeçirmeye çalıştığı halde başarılı olamadığını açıkladı. FIFA 2010 Güney Afrika Dünya Futbol Şampiyonası?na hazırlıklar için Güney Tirol?de bulunan Alman milli takımını ziyaret etmesi planlanan Başbakan Angela Merkel?in de Köhler?in istifası üzerine ziyaretini iptal etti.

Köhler?in görevini Almanya Anayasanın 57?nci maddesi uyarınca Eyalet Temsilcileri Meclisi Başkanlığı?nı da sürdüren Bremen?in Sosyal Demokrat Belediye Başkanı Jens Böhrnsen, üstlenecek. Federal Meclis milletvekilleri ve eyaletlerden eşit sayıda üyeden oluşan Federal Seçiciler Kurulu?nun 30 gün içinde toplanarak Köhler?in yerine yeni isim seçmesi gerekiyor.