Karayazı Laleleri, Erzurum Atabotanik Park'ta Yetişecek

Erzurum'un Karayazı İlçesi'nin dağlarında yetişen ve son kalan 57 soğanı 2 Hollandalı tarafından yurt dışına kaçırılırken ele geçirilen ters lalelelerin Atatürk Üniversitesi'ndeki Atabotanik Park'ta koruma altına alınacağı açıklandı. Atabotanik Park'ı kuran Atatürk Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hasan Yılmaz, ters lalelerin, sıfır rakımlı İstanbul ve Yalova yerine 2 bin rakımlı anavatanlarında koruma altına alınmasının doğru olacağını bildirdi.

Türkiye'de 10 bine yakın, Anadolu'da 3 bin 500, Doğu Anadolu'da ise 500'e yakın endemik bitki bulunduğuna işaret eden Atatürk Üniversitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hasan Yılmaz, Hollanda'da ise sadece bir tane endemik bitki olduğunu belirtti. Türkiye'nin Avrupa'dan fazla endemik bitkiye sahip olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Hasan Yılmaz, ters lalelerin Erzurum, Kars, Ağrı yörelerine ait endemik bitkiler olduğunu bildirdi. Soğanların kaçırılma olayı ile ülkemizin endemik zenginliklerinin iyi korunması olayının gündeme geldiğini anımsatan Prof. Dr. Yılmaz, şunları söyledi:

"Ülkedeki gen kaynaklarının güncelenmesi ve gündeme gelmesi son derece önemli buluyoruz. Atatürk Üniversitesi olarak 4- 5 yıldan beri botanik bahçemiz sayesinde bölgeyi taramaya başlamıştık. Endemik özellikleri taşıyan soğanları, ağaçları, yabani erik, armut, hanımelleri, yabani iğdelerden oluşan 30'a yakın bitki türünü botanik parka nakletmeye başladık. Bölgemizin bütün soğanlı bitkilerini hemen yanı başımızda bulunan dağlarımızda mercek altına aldık. Onları da parka taşıyacağız. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin ters lalelerin üretimine talip olması sevindiricidir. Ama ters lalelerin ana vatanları Erzurum'dur. Ters laleler, İstanbul ve Yalova'da değil ana vatanları olan yüksek rakımlı yerlerde gelişip büyüyebilir, genel özelliklerini devam ettirebilirler. Yoksa sıcak bölgelerde istenilen sonucu vermeyecektir. Deniz seviyesinden 1800 ile 2 bin metre yükseklikte yetişen lalelerin deniz seviyesinde nasıl bir gelişme göstereceklerini tahmin etmek zor değil. Laleler, gece gündüz sıcaklık farklarının olduğu, kışın belli süre karın altında kalacağı ve soğuklama ihtiyacını karşılayabileceği yerde yetişiyor. Gerekli temas ve girişimlerde bulunduk. Soğanları Atabotanik parka getireceğiz. Zaten bizim bahçemizde değişik türleri var. Munzur, Çoruh ve Aras vadileri endemik bitkilerin kaynağını oluşturuyor. "

ATABOTANIK PARKA BİYO ÇEŞİTLİLİK MERKEZİ VE MÜZESİ KURULACAK

Atatürk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hikmet Koçak da bölgedeki endemik bitki türlerine sahip çıkmak ve korumak adına 2007 yılında 360 metrekare alana sahip Atabotanik Parkı hizmete açtıklarını bildirdi. Avrupa'nın en yüksek rakımda Dünya'nın da 7'nci botanik parkında nadide bitki, ağaç ve çiçeklerin toplandığını vurgulayan Rektör Prof. Dr. Koçak, Doğu'daki bitki ve böcekleri yine park içinde kurulacak biyo çeşitlilik merkezi ve müzesinde toplamak için çalışmaların sürdüğünü ifade eden Prof. Dr. Hikmet Koçak, "Biyo çeşitlilik merkezi ve müzesinden Türkiye'de bir tane var. Ama en başarılı örneği Saint Petersburg'da. Yüksek lisans ve doktora yapan öğrencilerin müracat ettiği ve çalıştığı yer. Botanik park ve müze tamamlandığında ülkemizde sayılı parklar arasına girecek ve yerli, yabancı turistlerin uğrak mekanı olacaktır" diye konuştu. - Erzurum