Mardin Kalesi Turizme Açılıyor

Soğuk savaş döneminde uzun yıllar NATO birliklerinin konuşlandığı ve sonra da Hava Radar Mevzi Komutanlığı hizmetine verilen 3 bin yıllık Mardin Kalesi, halka açılıyor.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın geçen yıl açıkladığı ve 218 yıldan beri restore edilmeyi bekleyen Mardin Kalesi ve tarihi şehire bakışı ilk kez sivillere açıldı. Son 50 yıldır ziyaretcilere kapatılarak askeri bölge ilan edilen 3 bin yıllık Mardin Kalesi'nde teknik heyet incelemelerde bulundu.

Kalenin restorasyonu için hazırlanan ve 1 milyon 340 bin TL tutarında keşif bedeli hazırlanan projeden sonra kale içinde rölove, restorasyon ve kaya ıslahı çalışması başlatılacak. Uzmanlar ve üniversite öğretim görevlileri gözetiminde yapılacak restorasyon çalışması bir yıl devam edecek. Yaklaşık 20 milyon liraya mal olacak restorasyon çalışmalarının ardından Mardin Kalesi dünya turizmine açılacak.

Mardin Valisi Turhan Ayvaz, İl Özel İdare tarafından 30 Mayıs 2011 tarihinde rölöve, restitüsyon, restorasyon ve kaya ıslahı proje ihalesi yapıldığını açıkladı. Vali Ayvaz, ihaleyi kazanan firma ile 22 Temmuz tarihinde sözleşme imzalandığını, 26 Temmuz tarihinde ise yer tesliminin yapıldığını söyledi. Ayvaz, firmanın 3 ay içinde kaya düşmesine karşı bariyer projesini devreye sokacağını belirterek işin toplam süresinin 1 yıl olduğunu kaydetti.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da Mardin Kalesi ile ilgili restorasyon çalışmalarını TBMM'de gündeme getirdiğini ifade eden Vali Ayvaz, "Başbakan Erdoğan'ın da mecliste gündeme getirdiği çarpıcı belgeye göre 5 Eylül 1792 yani 218 yıl öncesine ait bir belge dönemin padişahı Bağdat Amiri'ne talimat gönderiyor ve Mardin Kalesi'nin tamir edilmesini rica ediyor. Tam 218 senedir tamir edilmeyen kaleyi tamir etmeye başladık. Kale restorasyonu projesi özel ihtisas gerektiriyor. Milli Savunma Bakanlığı nezdinde kalenin boşaltılması konusunda girişimlerde bulunduk. Kalenin lazerle taramasını yaptırdık ve rolöveleri ile birlikte Diyarbakır Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'ne gönderdik. Koruma kurulundan olumlu karar çıktı. Nasipse 2014 yılının başında Mardinliler ve turistler Mardin Kalesi'ne çıkabilecek" dedi.

Proje uzmanı mimar Nuran Demirtaş, restorasyon çalışmasını yapacak firmaya ait mühendislerle birlikte Mardin Kalesine çıkarak proje için yer tespiti yaptı. Hassas bir proje yürüttüklerini belirterek, İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi öğretim görevlilerinin projede danışmanlık görevini yürüteceği bilgisini verdi. Demirtaş daha önce de Bitlis Kalesi, Şanlıurfa Ulu Cami, Edirne Uzunköprü, Hatay St. Pierre Kilisesi, Rumkale, Eğil Kalesi ve Eğridir Kaleleri gibi çok sayıda tarihi eserin restore, röleve ve restitüsyonunu tamamladıklarını anlattı.

Mardin Kalesi, 2 sene önce kopan kayalardan dolayı büyük tehlike geçirmişti. 1960 yılında ABD ve eski SSCB arasında yaşanan soğuk savaş sırasında stratejik konum itibari NATO bünyesine dahil edilen kale, 50 yıldır Hava Radar Mevzi Komutanlığı'nca kullanılıyor.

---KUTU--

Mardin KALESİ

Mardin Kalesinin diğer bir ismi "Kartal Yuvası"dır. Şehrin büyük bir kısmının dayanmış olduğu zeminin üst kafesine kurulmuş müstahkem bir mevkidir. 3 bin yıllık geçmişi olan ve son olarak 10'uncu yüzyılda Hamdaniler tarafından yeniden inşa edilen kale, 1 kilometre uzunluğunda, 30-150 metre genişliğindedir. Mardin'e hakim bir manzaraya sahip kalenin bir başka özelliği de, doğal kaya üzerine çok az eklentilerle müstahkem bir hale getirilmiş olmasıdır. Kalenin ovadan yüksekliği bin metredir. Kalenin bir kısmı sarp kayaların üzerine oturmuştur. Kalenin güney kesiminde bir kule hala ayaktadır. Kalede daha önceleri mesken olarak kullanılmaya yarayan kalıntılar olduğu gibi duruyor. Evliya Çelebi, kale ambarlarının çok miktarda erzak, cephane ile dolu olduğunu yazmıştır. Bir çok kez kuşatılan kale, Timur'u bile çileden çıkaran direnişini, bünyesinde barındırdığı su sarnıçları ve ambarlarındaki bolluk ile sağlamıştır. Kentin batısında Diyarbakır Kapı, Doğuda Savur Kapısı, Kuzeyde Bab-ı Şavt, Kuzeybatıda Bab-ı Hamara, Güneybatıda, Bab-ı Zeytun, Güneyde Bab-ı Cedid (Yeni kapı) bulunmaktadır. Bu kapıların sağlamlığı kalenin uzun yıllar zapt edilemeyişine önemli bir etkendir. Kartal Kalesi'nin şöhreti o kadar yaygındır ki, pek çok şaire de ilham kaynağı olmuştur. - Mardin