Soğan İthalatına Tepki

(ANKARA) - CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, yurt dışından yüksek fiyatla yapılan kuru soğan ithalatına tepki göstererek, "Ülkemizde çok yemekte kullanıldığı gibi çiğ olarak da tüketilen soğana dahi ithalat yolu açılıyor. Ürün çok üretildiğinde işlenmiş ve dondurulmuş gıda olarak değer bulsa tarlada kalması da önlenir. Üreten de mağdur olmaz, ithalata dahi gerek kalmaz" dedi.

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye'de üreticinin tarlasındaki soğanı zararına satarken, yurt dışından yüksek fiyatla yapılan kuru soğan ithalatına tepki gösterdi.

TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyon Üyesi Ömer Fethi Gürer, "Çiftçi soğanı tarlasından kalksın diye zararına satarken, ithal soğanın kilosu kur üzerinden 95 liraya geliyor. Bu tablo, tarımda açıklanmaya mecburdur. Soğanda kendi kendine yeter diye açıklamalar yapıp sonrada ithal soğan getirmek AKP iktidarlarındaki tarıma bakışının yansımasıdır" açıklamasını yaptı.

"2026 yılının ilk 2 ayında Türkiye yurt dışından daha pahalıya soğan ithal etti"

Gürer, Türkiye'de soğan üreticisinin yaşadığı sorunlara rağmen soğan ithalatının, fiyatların rafta düşmesini sağlamadığını, yerli üreticiyi tüccarın insafına bıraktığını belirtti.

Çiftçinin ürününü maliyetinin altında satmak zorunda kaldığını ifade eden Gürer, "Üretici soğanı satmakta zorlanıyor. Tarlada kalan ürünün çürümesini önlemek ve yeni sezon için tarla temizliği yapmak isteyen çiftçi, zararına satış yaptı. Üretici kazanamadı, zarar etti. Tüccar üreticide fiyatı baskıladı.Ürün üreticiden çıkınca rafa kadar ise fiyat katladı. 2026 yılının ilk 2 ayında Türkiye yurt dışından daha pahalıya soğan ithal etti" değerlendirmesini yaptı. Gürer, bu durumun plansız tarım politikalarının sonucu olduğunu belirterek, üreticinin desteklenmemesinin Türkiye'yi ithalatı yol haline getirdiğini vurguladı.

"Çiftçi ürününü tarlada bırakıyor, zararına satıyor"

Türkiye'nin birçok bölgesinde soğan üretimi yapılmasına ve üreticinin ürününü artan girdi maliyetleri ile zararına satmak zorunda kalmasına rağmen ithalat yapılmasının dikkat çekici olduğunu belirten Ömer Fethi Gürer, bu durumun tarım yanlış politikalarındaki planlama eksikliğini ortaya koyduğunu ifade etti.

Gürer, "Türkiye soğan üreten bir ülke. Çiftçi ürününü tarlada bırakıyor, zararına satıyor. Buna rağmen yurt dışından soğan ithal edilmesi başlı başına düşündürücü bir durumdur. Üstelik yapılan ithalatın küçük miktarda olmasına rağmen bu denli yüksek tutarla gerçekleştirilmesi, tarım politikalarındaki çelişkiyi daha da belirgin hale getiriyor" ifadesini kullandı.

"Türkiye dört ülkeden 863 ton kuru soğan ithal etti"

Ömer Fethi Gürer, Türkiye'nin, 2026 yılının ilk iki ayında; Fransa, İspanya, Hindistan ve Çin olmak üzere dört ülkeden 863 ton kuru soğan ithal ettiğini, bu ithalat için 1 milyon 846 bin 428 dolar ödendiğini, dolar kurunun 44,5 lira olduğu dikkate alındığında ithal edilen kuru soğanın kilosunun yaklaşık 95 liraya ulaştığını aktardı.

Daha önce verdiği soru önergesinde, "Kuru Soğan ile ilgili bilgi çeşitlendirllmediği için bu verilerde kast edilen soğan özelliği nedir? Özel bir üretim midir? Farklı bir tür müdür? Tohum vb. bir özellik mi içermektedir? Günlük tüketilen soğan dışında bir ürün İthalat mıdır" diye sorduğunu hatırlatan Gürer, Ticaret Bakanlığı tarafından verilen yanıtta, ithal edilen ürünün farklı bir ürün olmadığı, doğrudan kuru soğan olduğunun belirtildiğini aktardı. CHP'li Gürer, şunları kaydetti:

"Bakanlık doğrudan yanıtlamak yerine TÜİK'i adres gösterdi. TÜİK verileri Bakanlıktan alıp paylaşıyor. Bakanlık, kamuoyuna yansımanın TÜİK üzerinden olmasını bir yol olarak kullanıyor. Sonuçta TÜİK verileri ithalatı gösteriyor, gerçek saklanamıyor. Çiftçi ürettiği üründen artan girdi fiyatları ile kazanamıyor. Ürün planlaması da yok. Soğan para etmezse ekim alanı daralıyor. Üretim düşünce ithalata yöneliniyor. İthalat pahalıya yapılıyor. Sonuçta hem üretici kaybediyor hem tüketici pahalıya tüketiyor. Bu döngü sürdürülebilir değildir."

Tarım ve Orman Bakanlığı verilerinde yeterli üretim yer olduğuna işaret ediliyor ancak son yıllarda soğan üreticisi ürettiği ürünü girdi maliyetine göre satamadığı için ürün tarlada kalan görüntüleri de tepkileri de kamuoyuna yansıdı. 7 liraya mal ettiği ürünü 4 liraya kadar tüccara satmak zorunda kaldı. Rafta ise tüketici kilosu 16 - 20 liraya ürün almak zorunda kaldı. Türkiye soğan üreten bir ülke. Üretim ve ekim alanında Ankara, Amasya ve Çorum ilk sıralarda illerimiz 2023/24 sezonu kişi başı tüketim var. Bir ürün çok dikiliyor. Ürün düşük fiyat oluşuyor, bir yıl ekim azalırsa yüksek fiyat ortaya çıkıyor. Üretim planlaması kamucu bir anlayış ile üretim planlaması ile sağlanabilir, ithalata da ihtiyaç kalmaz. Ancak yanlış politikalar nedeniyle üretici küstürülüyor, Türkiye ithalata mahküm ediliyor. Yüksek fiyatla gelen ürün rafta yer bulurken yerli üretici dert sahibi oluyor.

Ülkemizde çok yemekte kullanıldığı gibi çiğ olarakta tüketilen soğan dahi ithalat yolu açılıyor. Ürün çok üretildiğinde işlenmiş ve dondurulmuş gıda olarak değer bulsa tarlada kalması da önlenir. Üretende mağdur olmaz. İthalata dahi gerek kalmaz."