Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi CHP Grup Başkanvekili Atila Tekcan: "Mahalleye Dönüştürülen Köyler 2026'da Yeni Vergilerle Karşı Karşıya Kalacak"

Haber: Mehmet Rebii ÖZDEMİR

(SAMSUN) - Samsun Büyükşehir Belediyesi CHP Grup Başkanvekili Atila Tekcan, 2012 yılında çıkarılan Büyükşehir Belediyesi Kanunu'yla mahalleye dönüştürülen köylere getirilen vergi muafiyetinin süresinin 31 Aralık 2025 tarihinde sona ereceğini belirterek "2026 yılından itibaren bir uzatma olmazsa eski köy, yani yeni mahalle halkı, yeni vergilerle ve katılım paylarıyla tanışacaktır" dedi.

Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi toplantısında konuşan CHP Grup Başkanvekili Atila Tekcan, 2012'de çıkarılan yasayla köylerin mahalleye dönüştürülmesinin köy tüzel kişiliklerini ortadan kaldırdığını, ortak malların belediyelere devredildiğini ve köy halkına ciddi mali yükler getirildiğini söyledi. Tekcan, bu uygulamanın tarım alanlarının imara açılmasına, hayvancılığın zorlaşmasına ve köylülerin yeni vergi ve ücretlerle karşı karşıya kalmasına yol açtığını belirterek şöyle konuştu:

"Türkiye'deki büyükşehirlerin sınırları içindeki köylerin statüsü, 2012'de çıkarılan bir yasayla mahalleye dönüştürüldü. Bin 76 belde ve 16 bin 480 köyü etkileyen bu düzenleme, 2014 yerel seçimlerinden sonra yürürlüğe girdi ve bütün belde ve köyler mahalle oldu. Bu kanun düzenlemesinin yanlış olduğunu, köy halkına büyük bir mali yük getireceğini CHP olarak söylememize rağmen uygulamaya geçildi. Gaye, büyükşehir belediyelerindeki köy halkının oy kullanması ve köyün ortak mallarının Büyükşehir Belediyesi'ne geçmesiydi ve istenilen oldu. Lakin sorunları beraberinde getirdi.

"2026 yılından itibaren bir uzatma olmazsa, yeni mahalle halkı yeni vergilerle tanışacak"

Köylerin mahalleye dönüştürülmesi ile birlikte köy tüzel kişiliğinin ortak mallarının, meralarının mülkiyeti bağlandıkları belediyelere geçti. Bazı belediyeler bu taşınmazları sattı. Belediyelerin yaptığı imar değişiklikleriyle tarım alanları imara açıldı. Mahalleye dönüştürülen köylerde büyükşehir yasası geçerli hale gelince ahır yapmak zorlaştı. Kümes hayvanı uygulaması sona erdi. Hayvancılık yapanlar köy dışına çıkmaya zorlandı. Köyde yaşayan vatandaşlar su faturalarını merkez mahalle bazında ödemek zorunda kaldı. Emlak vergisi muafiyeti kaldırıldı. Çevre temizlik vergisi köyleri de kapsar hale getirildi. Bu maddelerin fiili uygulamaları siyaseten olumsuz etki yapacağından her yıl muafiyet süreleri uzatıldı. Bu muafiyetler 31 Aralık 2025 tarihinde bu sene son bulacaktır. 2026 yılından itibaren bir uzatma olmazsa eski köy, yani yeni mahalle halkı, yeni vergilerle ve katılım paylarıyla tanışacaktır.

Cumhurbaşkanı makamının 21 Kasım 2019'da açıkladığı Tarım ve Orman Şürası Sonuç Bildirgesi'nde; büyükşehir belediyelerinde mahallelerin kırsal ve kentsel olarak yeniden yapılandırılması, kırsal mahallelerde köy tüzel kişilik yapısının korunması, kırsal yaşamın Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde bütüncül ve entegre bir bakış açısıyla koordine edilmesi maddeleri yer aldı. Uygulamanın getirdiği sorunlara çareler aranmaya başlandı ve yeni kanun çıkarıldı. 16 Ekim 2020'de Resmi Gazete'de yayımlanan bir kanun ve 2021 yılında Resmi Gazete'de yayımlanan Kırsal Mahalle ve Kırsal Yerleşik Alan Yönetmeliği ile mahalleye dönüştürülen köy ve beldelerde Kırsal Mahalle Statüsü'nün verilmesinin önü açıldı.

"Köye ait kıymetli taşınmazlar kamu otoritesi eliyle köylünün elinden alınmış, ranta kurban edilmiştir"

Binlerce Anadolu köylüsünün mahalle statüsüne geçmesi, yangın, sel, erozyon gibi doğal afetlerle mücadele açısından da kolaylaştırıcı bir hüküm değildir. Köy çelik çekirdektir ve köye hizmet sahipsiz bırakılamaz. Hiçbir siyaset bunu göze alamaz. Kırsal kültürden, tarım ve küçük ölçekli hayvancılıktan uzaklaştıkça köylüler imar konusunda TOKİ'ye, tarım açısından da şirketlerin eline bakar hale geleceklerdir. Peki belediyelere devreden bizim varlıklar, köy varlıkları ne oldu? Köye ait olan kafe, dükkan, büfe gibi iş yerlerinin yanı sıra tarım arazilerinin belediyelere devredilmesiyle; Ege ve Akdeniz kıyılarında bulunan köy ve özel idareye ait kıymetli arsa ve taşınmaz gibi iktisadi değerler, büyükşehirler ve kamu otoritesi eliyle köylünün elinden alınmış, ranta kurban edilmiştir. "