Bütçede Avrupa'yla Arayı Açıyoruz

İBRAHİM YILMAZ/ AYŞENUR SAĞLAM - Türkiye uyguladığı bütçe disiplininin meyvelerini almaya başladı. Ülke bütçesi, bu yılın ilk 6 aylık döneminde 3,1 milyar lira fazla verirken, geçen yılın aynı döneminde bütçede 6,7 milyar liralık açık oluşmuştu. Türkiye 2012'de de bütçe anlamında parlak bir performans sergileyerek Orta Vadeli Programdaki (OVP) hedeflerini aşmayı başarmıştı.

AA muhabirinin Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) ve Maliye Bakanlığı verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye'nin bu yılın Ocak-Haziran dönemindeki bütçe gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 17,7 oranında artarak 190,9 milyar lira olarak gerçekleşti. Söz konusu dönemde bütçe giderlerindeki artış ise yüzde 11,2 olarak kayıtlara geçti.

Türkiye bütçe açığı konusunda geçen yıl da başarılı bir performans sergilemiş ve 28,8 milyar liralık açıkla OVP'de öngörülen 33,5 milyar liralık hedefin ötesinde bir ivme yakalamıştı. Söz konusu dönemde bütçe açığının Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya (GSYH) oranı ise yüzde 2 olmuştu.

Türkiye geçen sene yakaladığı bu performansla 20 Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkeyi geride bıraktı.

Krizin merkezindeki ülkeler iki yakasını bir araya getiremiyor

Küresel ekonomik krizin odağındaki Avrupa ülkeleri yüksek kamu borcu ve işsizlik oranlarının yanı sıra yüksek bütçe açıkları ile de dikkatleri üzerlerine çekiyor. Bu ülkeler arasında en göze çarpanı ise 2012 yılında yüzde 10,6'lık bütçe açığı ile listenin başında yer alan İspanya oldu. Artan işsizlik ve giderek derinleşen ekonomik krizin etkilerinin devam ettiği ülkede, kamu borçlarının GSYH'ye oranı da geçen yıl yüzde 85 olarak gerçekleşmişti.

Listenin ikinci sırasındaki ülke ise yüzde 10'luk bütçe açığı veren Yunanistan oldu. Rekor seviyelere ulaşan işsizlikle mücadele etmeye çalışan ülke, yüzde 157'lere yaklaşan kamu borcunun GSYH'ye oranıyla 5 yıldır olduğu gibi 2012'de de AB ülkeleri arasında bu alanda ilk sırada yer aldı.

AB dönem başkanlığını bu ayında başında Litvanya'ya devreden İrlanda ise bütçe açığı listesinde 3. sırada yer alıyor. Küresel ekonomik krizi ilk hisseden ülkelerden biri olan İrlanda, bütçe açığındaki iyileşmelere rağmen 2012 yılında verdiği yüzde 7,6'lık açıkla listenin üst sıralarında yer almaktan kurtulamadı. Ülkenin 2010 yılında bütçe açığının GSYH'ye oranı yüzde 30,8 olarak gerçekleşmişti.

AB'de krizin odağındaki diğer ülkelerin durumu da pek farklı değil. 2012 yılında Portekiz'in bütçe açığı yüzde 6,4 olurken, Kıbrıs Rum kesiminin yüzde 6,3, İtalya'nın ise yüzde 3 olmuştu.

Avrupa'da bütçe açığı ile dikkat diğer ülke ise Birleşik Krallık. Ülkenin

Almanlar ayağını yorganına göre uzatıyor

AB ülkeleri arasında 2012'de bütçe fazlası veren tek ülke yüzde 0,2 ile Almanya oldu. "Panzerler" üretime dayalı ekonomik yapısı ile zor zamanlarda AB ülkelerinin can simidi olurken, istikrarlı ekonomik yapısı ile de adete diğer ülkelere örnek oluyor.

Birçok makro ekonomik göstergeler açısından parlak bir karneye sahip olan Alman ekonomisinin en önemli handikapı ise yüksek kamu borcu olarak gösteriliyor. Ülkenin 2012'de kamu borcunun GSYH'ye oranı yüzde 81,9 olarak gerçekleşmişti.

-Ülkelerin bütçe açıklarının GSYH'ye oranları

2010 (yüzde)   2011 (yüzde) 2012 (yüzde)  AB Ülkeleri (27 ülke) -6,5 -4,4 -4 Avro Bölgesi (17 ülke) -6,2 -4,2 -3,7 Belçika -3,8 -3,7 -3,9 Bulgaristan -3,1 -2 -0,8 Çek Cumhuriyeti -4,8 -3,3 -4,4 Danimarka -2,5 -1,8 -4 Almanya -4,1 -0,8 0,2 Estonya 0,2 1,2 -0,3 İrlanda -30,8 -13,4 -7,6 Yunanistan -10,7 -9,5 -10 İspanya -9,7 -9,4 -10,6 Fransa -7,1 -5,3 -4,8 İtalya -4,5 -3,8 -3 Kıbrıs Rum kesimi -5,3 -6,3 -6,3 Letonya -8,1 -3,6 -1,2 Litvanya -7,2 -5,5 -3,2 Lüksemburg -0,9 -0,2 -0,8 Macaristan -4,3 4,3 -1,9 Malta -3,6 -2,8 -3,3 Hollanda -5,1 -4,5 -4,1 Avusturya -4,5 -2,5 -2,5 Polanya -7,9 -5 -3,9 Portekiz -9,8 -4,4 -6,4 Romanya -6,8 -5,6 -2,9 Slovenya -5,9 -6,4 -4 Slovakya -7,7 -5,1 -4,3 Finlandiya -2,5 -0,8 -1,9 İsveç 0,3 0,2 -0,5 Birleşik Krallık -10,2 -7,8 -6,3 Kaynak: Eurostat - Ankara