Diyarbakır'da İmar İhlalleri Artıyor

Haber: Mehmet Mucahit CEYLAN

(DİYARBAKIR) - TMMOB Mimarlar Odası Diyarbakır Şube Eş Başkanı Şerefhan Aydın, kentte imar mevzuatına aykırı uygulamaların giderek arttığını belirterek, yapı çekme mesafelerinin ticari alana dönüştürülmesi, park ve yeşil alanların işgali ile kaçak kat eklemelerinin ciddi riskler yarattığını söyledi. Aydın, "Yaşam, sağlık ve estetik, işgaliye harç bedeli ile satılamaz" dedi.

TMMOB Mimarlar Odası Diyarbakır Şube Eş Başkanı Şerefhan Aydın, yaptığı basın açıklamasında Diyarbakır'ın yalnızca bir yerleşim alanı olmadığını vurgulayarak, "Diyarbakır, tarihsel sürekliliği, kültürel zenginliği ve güçlü toplumsal dokusuyla yalnızca bir yerleşim alanı değil; aynı zamanda ortak hafızamızın mekansal karşılığıdır" ifadelerini kullandı.

Aydın, Mimarlar Odası'nın kentteki fiziksel müdahaleleri izleyen ve değerlendiren bir "üçüncü göz" işlevi gördüğünü belirterek, meslek örgütlerinin aynı zamanda kenti yaşayan yurttaşlardan oluştuğunu hatırlattı.

Kent genelinde yapılan incelemelerde çok sayıda mevzuata aykırı uygulama tespit ettiklerini ifade eden Aydın, "İmar kanununa ve ilgili mevzuatlara aykırı, kaçak ya da izinsiz nitelikteki birçok uygulama gözle görülür hale gelmiştir. Kamusal alanları işgal eden ticari işletmeler ve kültürel miras alanlarında yapılan ruhsatsız yapılara dair bilgiler ilgili yerel yönetim birimleriyle düzenli paylaşılmaktadır. Ancak bu uygulamaların giderilmesine yönelik adımların yetersiz kaldığı görülmektedir" dedi.

"Çekme mesafeleri ticari alana dönüştürülüyor"

Aydın, özellikle yapı çekme mesafelerinin amacı dışında kullanıldığına dikkat çekerek şunları söyledi:

"Bu alanlar kent estetiğini gözetmek, hava sirkülasyonunu ve doğal aydınlatmayı sağlamak, afet durumlarında müdahaleyi kolaylaştırmak için ayrılmıştır. Ayrıca olağanüstü durumlarda kamusal amaçlarla kullanılmak üzere rezerv alanlardır. Buna rağmen bu alanların işgaliye harç bedeli ödenerek kapalı alanlara dönüştürüldüğü ve ticari amaçla kullanıldığı gözlemlenmektedir. Bu alanlar kamuya aittir. Kanunen mülk sahibinin bu alanlara yapısal müdahale hakkı bulunmamaktadır. Yaşam, sağlık ve estetik; işgaliye harç bedeli ile satılamaz."

Bazı bölgelerde park ve yeşil alanların da ticari amaçlarla kullanıldığını belirten Aydın, "Yeşil alanlar halka ait soluk alma yerleridir, özel amaçla kullanılamazlar" ifadelerini kullandı.

"Kaçak katlar can güvenliğini tehdit ediyor"

2023 depremine rağmen kentte riskli yapılaşmanın sürdüğünü vurgulayan Aydın, "Mevcut yapılara izinsiz kaçak ticari katlar eklenmektedir. Mühendislik ve mimarlık hizmeti almayan bu yapılar yurttaşların can güvenliğini riske etmektedir. Deprem gibi afetlerde bu yapılar can ve mal kayıplarına yol açacaktır" dedi.

İmar planlarına aykırı uygulamaların yalnızca fiziksel değil sosyal sonuçlar da doğurduğunu kaydeden Aydın, "Bu tür uygulamalar insan sağlığı ve kent estetiğinde tahribat yaratırken, kronikleşen trafik sorununu da büyütmektedir. Artan betonlaşma ve hizmetlere erişimde yaşanan güçlükler, kentsel yaşam kalitesini düşürmektedir" diye konuştu.

"Kayyım döneminin tahribatı sürüyor"

Aydın, geçmiş kayyum yönetimlerinin kentte ciddi sorunlar bıraktığını ifade ederek, "Kayyımların 8 yıllık pratiğinin kentte büyük bir enkaz bıraktığını bilmekteyiz. Bu tahribatlara ilişkin raporlar kamuoyuyla paylaşılmıştır. Yeni yerel yönetimlerin bu sorunları gidermek için çaba gösterdiğini görüyoruz" dedi.

Ancak tüm sorunların geçmişe bağlanamayacağını belirten Aydın, "Yerel seçimlerden bu yana geçen sürede yapılamayanlar ya da yanlış uygulamaların tamamı kayyım sorunsalına bağlanmamalıdır. Yerel yönetimlerin sorumluluğu yaşamı kolaylaştırmak ve kenti daha yaşanılır kılmaktır" ifadelerini kullandı.

"Karar alma süreçlerinde daha katılımcı ve demokratik bir yöntem geliştirilmelidir"

Kentsel hizmetlerin adil dağıtılması gerektiğini vurgulayan Aydın, demokratik ve katılımcı bir yönetim anlayışı çağrısında bulunarak şunları söyledi:

"Kentsel hizmetler belirli bölgelerde yoğunlaşmamalı, kent genelinde dengeli dağıtılmalıdır. Hizmetlerden yeterince yararlanamayan bölgelerde sunum artırılmalıdır. Kentle ilgili karar alma süreçlerinde daha katılımcı ve demokratik bir yöntem geliştirilmelidir."

Mimarlar Odası olarak insan, kent ve doğa odaklı bir yaklaşımla, kent yönetiminde demokratik katılımın güçlenmesi için çalışmalarımızı yürütmeye devam edeceğiz."