Kırgızistan'da yaşayan Ahıska Türkleri'nin anavatan ziyareti

Soyvetler Birliği döneminde, İkinci Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru 14 Kasım 1944'te Gürcistan'ın Ahıska bölgesinden Kırgızistan'a sürülen Türklerden hayatta olan bir grup yaşlı Ahıskalı'nın, 69 yıl sonra ilk kez ziyaret ettikleri anavatanlarında kendilerine eşlik eden Kırgızistan Ahıska Türkleri Derneği Başkanı Raşad Şamilov, ziyaret sırasında olumsuz bir tepki görmediklerini, aksine çok sıcak karşılandıklarını söyledi.

Kırgızistan Ahıska Türkleri Derneği, Türkiye'nin Bişkek ve Tiflis büyükelçilikleri ile Türk İşbirliği Kalkınma Ajansı (TİKA), Kırgızistan'ın Oş, Celelabad ve Çuy eyaletlerinde yaşayan sürgündeki Ahıska Türklerinin bir kez daha vatanlarını görebilmeleri için Gürcistan'a gezi düzenledi.

Ahıska'yı ve civardaki köyleri ziyaret eden yaşlılara eşlik eden Dernek Başkanı Şamilov, Ahıska'dan ayrılmadan önce, geziyi AA muhabirine değerlendirdi.

Şamilov, Kırgızistan'dan vatanını bir kez daha görmesi için 24 dedeyi Ahıska'ya getirdiklerini, kendilerini Türkiye'den bir doktor ve rehberin de eşlik ettiğini söyledi. Şamilov, gezi çerçevesinde, Ahıska bölgesinde hiç kimsenin olumsuz tepkisiyle karşılaşmadıklarını vurguladı.

Kış zamanı ağır şartlarda sürgünü yaşayanları, doğdukları, büyüdükleri, okullara gittikleri ve anavatan topraklarını bir kez daha görmeleri için Ahıska'ya gezi düzenlediklerini belirten Şamilov, gelecek nesillerin akibetinin, Ahıskalıların kafasını bugün en çok karıştıran konulardan biri olduğunu ifade etti.

Ahıskalıların anavatana olan sevgi ve özlem duygularının çok yüksek olduğunun altını çizen Şamilov, Ahıska'ya gezinin bu kadar heyecanlı ve duygusal olacağını tahmin etmediğini söyledi. Şamilov, "Gerçekten, doğulan toprakları bir daha burada hissettik. Hiç bir yerde, ne kaldığımız yerde, ne dolaştığımız bölgelerde, ne Ahıska'nın içinde bir insan bile bize olumsuz tepki göstermedi. Ben bunu gördüm ve yaşadım. Diğer halklar da burada hala Türk dilini kullanıyor. Birisine, 'Türkçe'yi nerede öğrendin?' diye sordum. Babasının Vale köyünde Türk ile birlikte çalıştığını ve evinde aile mensuplarıyla Türkçe konuştuğu için kendilerinin Türkçe'yi hala utmadıklarını söyledi" diye konuştu.

Ahıska'ya düzenlenen tarihi gezi ile ilgili olarak, Türkiye devletine, TİKA Başkanlığı'na, Merkezi Ankara'da bulunan Dünya Ahıska Türkleri Birliği (DATÜB) üyelerine, Türkiye'deki vakıflara Ahıskalılar adına minnetarlığını ifade eden Şamilov, "Bunların katksısı olmasaydı bu gezi de gerçekleşmezdi. Çok memnunuz. Onlara hep duacıyız" dedi.

Ahıskalı yaşlılar, kaldıkları otelin lobisinde, Ahıska'da ve sürgün sırasında ölenlerin ruhuna Kur'an-ı Kerim okudu ve dua ettiler.

- "Yerli halk, Ahıska Türklerini bağrına bastı"

İstanbul'da 12 yıl boyunca Ahıskalıların sorunlarıyla kurduğu dernek aracılığıyla ilgilendikten sonra İstanbul Medeniyet Üniversitesi öğretim üyeliği görevini yürüten Rüstem Mürseloğlu da Ahıskalıların, kendi imkanlarıyla, vatanları olan Ahıska'ya sahip çıkması gerektiğini belirtti.

Yaşlı heyetine Ahska'da rehberlik eden Mürseloğlu, Kırgızistan Ahıska Türkleri Derneği'nin, Türkiye devletinin verdiği desteği sayesinde bugün "tarih" yazdığını ifade etti. Mürseloğlu, "Ahıska'daki sıcaklığı hissettik. Yerli halk, Ahıskalı Türkleri bağrına bastı. Bu beni en çok hoşnut eden konulardan bir tanesi oldu. Dönüş için hiç bir mani görmedik" diye konuştu.

Mürseloğlu, Azerbaycan'daki Ahıska'ya dönüş için yapılan müracaatlarıyla ilgili olarak da Azerbaycan'dan Ahıska'ya yerleşen Ahıskalıların hukuki açıdan "vatandaş olma" gibi sorunu bulunduğunu ancak bu sorunun zamanla çözüleceğini umduğuna kaydetti.

- İtalyalı öğrencinin Ahıskalılar tez çalışması

Ahıska şehrinde, heyetin rastladığı Roma Devlet Üniversitesi öğrencisi İvan Yazdani de Azerbaycan'da master yaptığı dönemde Ahıskalıların dramıyla tanıştığını ve şimdi bu konuda tez çalışmasını yürüttüğünü anlattı.

Annesi İtalyan babası İran'lı olan Yazdani, bir ay Ahıska'da bulunduğunu ifade ederek, "Burada Ahıska Türkleri hakkında bilgi topluyorum. Daha önce de Karabağ'dan zorla sürgüne tabi tutulan göçmenler hakkında master yaptım. Şimdi ise Ahıskalıların dramını inceliyorum. Merakım büyük" diye konuştu.

- Vatan özlemini dindiren yaşlılar Ahıska'dan ayrıldı

Anavatanları Ahıska'ya olan ziyaretlerini tamamlayan ve İstanbul üzerinden Bişkek'e gitmek için Tiflis'e minibüslerle gelen 32 kişilik Ahıska heyeti için Türkiye'nin Tiflis Büyükelçiliği tarafından yemek verildi.

Büyükelçilik Müsteşarı Aydın Açıkel, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yıllar sonra anavatanı Ahıska'ya kısa süreliği için gelen Ahıskalıları misafir etmekten duyduğu memnuniyetini dile getirdi. Açıkel, Tiflis Büyükelçiliği ve TİKA'nın geziye yaptıkları katkıdan çok mutlu olduklarını ifade etti.

Açıkel, gelen grupla ilk defa Tiflis'te karşılaştıklarını belirterek, "Hergün temas halindeydik. Takip ediyorduk. İki araç kendilerine kiraladık. Havaalanında karşıladık. Giderken uğurlayacağız" diye konuştu.

Gürcistan'ın Ahıska bölgesini ziyaret etmek için sürgünü yaşayanlar, 69 yıl aradan sonra ilk defa köylerini ziyaret ederek vatan hasreti giderdi. Gürcü ve Ermeni halkı tarafından sıcak karşılanan Türk dedeleri, 69 yıl önce geride bıraktıkları evlerini, yolları ve camileri buldu. Her köy ziyaretinde Kur'an-ı Kerim okuyan ve dua eden yaşlılar, eski komşularıyla sürgün öncesindeki günleri hatırladı. Ahıskalılar, anavatana aileleriyle dönmek için buradan ayrıldı.

-ahıska türkleri