Siirt Eruh'ta Patenti Alınan Şal-Şepik Kumaşı Kadınların Geçim Kaynağı Oldu

Siirt'in Eruh ilçesinde üretilen ve Mezopotamya'nın ilk giysilerinden biri olan Şal-Şepik kumaşı olarak da bilinin ve keçi tiftiğinden yapılan kumaşın patentini kaymakamlık alırken, tiftikten yapılan kumaşın metresi ise 25 liraya satılıyor. Yazın serin, kışın da sıcak tutma özelliği bulunan kumaş, kaymakamlık tarafından kurulan atölye ile kadınların da geçim kaynağı oldu. Şal-Şepik'in yöre insanları için çok önemli olduğunu belirten Eruh Kaymakamı Murtaza Dayanç, "Kuzey Irak'ta bunu yapıyorlardı ve ülkemize bir şekilde ihraç ediyorlardı. Irak'tan gelen 1 ceketlik kumaşın fiyatı 1000-bin 500 dolar arasındayken, biz bunu yerli imkanlarla ürettiğimizde ise, fiyatı 2 bin 500 ila 3 bin liraya düşürdük. Bu kumaşın özelliği ise, yazın serin, kışın ise sıcak tutmasıdır" dedi.

Daha önce Irak'ın kuzeyi ve Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde kullanılan Şal-Şepik kıyafetinin yapıldığı kumaş, şimdi başta siyasiler olmak üzere bütün modacılar ve terzilerin dikkatini çekmeye başladı. Türkiye'de sadece Siirt'in Eruh ilçesinde üretimi yapılan kumaşın patenti, Eruh Kaymakamlığı tarafından alındı. Kaymakamlık bünyesinde 2008 yılından kurulan atölyede tiftik yününden elde edilen kumaşlarla dikimi yapılan Şal Şepik kıyafeti ise yöre insanı tarafından büyük ilgi görüyor.

Şal-Şepik (Yöresel bez dokuma) kumaşı projesinin kurucularından olan usta öğreticisi Nezahat İnan, "2008 yılında beri bu işle uğraşmaktayım ve Eruh'taki projenin ilk kurucularındanım. Şuan bünyemizde 5'i erkek, 12'si kadın ve 2 usta öğretici olmak üzere toplam 19 kişi çalışmaktadır. Şal Şepik atölyesinde çalışan elemanların maaşlarının kaymakamlık desteği ve sunduğumuz projeler ile sağlamaktayız" dedi.

"MEZOPOTAMYA'DA ÜRETİLEN İLK KUMAŞLARDANDIR"

Şal Şepik yapımında kullanılan kumaşın uzun yıllardan beri Eruh'ta üretildiğini ifade eden usta öğretici İnan, "Fabrikaların olmadığı dönemlerde el tezgahlarında dokunan bu kumaşımızın kesin üretim tarihi bilinmemektedir. Tarihte ise dokunan ilk kumaşlardan biri olduğu sürekli anlatılıyor. Mezopotamya bölgesinde dokunduğu ve bu kültüre ait olduğunu biliyoruz. Osmanlı İmparatorluğu döneminde Mezopotamya bölgesinde yaşayan azınlıktaki Ermeni vatandaşlar tarafından dokunan bu kumaş, günümüze kadar gelmiştir. Kumaşın özellikleri ise yazın serin, kışın sıcak tutar, doğal ve organiktir. Ham maddesi tiftiktir. Kimyasal madde içermez, denizlere ve toprağa hiçbir olumsuz etkisi yoktur. Hayvancılığın gelişmesine destek vermektedir. Uzun ömürlüdür, kolay kolay deforme olmaz. Amacımız unutulmaya yüz tutmuş kültürümüzü tekrar yaşatmak, bizden sonraki nesillere aktarmak, çarpık kentleşme ve sosyal yabancılaşma, kısaca göç olayını bir nebze de olsa engellemektedir" diye konuştu.

BİR METRESİ 25 LİRA

Eruh İlçesinde tiftik keçisinin yününden üretilen kumaşın bir metresini 25 liraya sattıklarını anlatan usta öğretici Nezahat İnan, "Yıllar önce bu işi Eruh ilçemizde yapan kadınlar vardı. Kadınlarımız tiftik yününü kırman (Taşi) dediğimiz yöntemler ile ip haline getiriyorlardı. Bu yöntem şuan teknoloji ile ilçemizde yok olmak üzere ve bunu yapacak kadınlarımız azalmaya başladı. Elimizde olan imkanlar doğrultusunda bizler bunu geliştirmeye çalışıyoruz. Kaymakamlığın bize verdiği destek ile şuan atölyemizde üretim yapıyoruz. Şuan bizler sipariş üzerine il ve ilçelerden gelen talep üzerine çalışıyoruz. Özellikle bize folklor ekiplerinden ciddi talep geliyor. Onlara Şal-Şepik elbisesi dikiyoruz. Diğer taraftan ise, bu iplikten ürettiğimiz kumaşı terziler veya vatandaşlar bizlerden satın alıyor. Satın aldıkları kumaşı birçok terzi dikemiyor ancak, diken terziler ise 3 bin, 4 bin, 5 bin lira arasında dikiyor. Atölyemizde bulunan kumaş dikim yerlerinde bir haftada 12 metrelik kumaş dikiliyor ve bu 12 metrenin 1 metresi 25 liradan satılıyor. Kursiyerlerimiz ise yaptığımız projelerin haricinde diktikleri Şal-Şepik kıyafeti için metre başına ücret alıyor" şeklinde konuştu.

"YAZIN SERİN, KIŞIN SICAK TUTUYOR"

Eruh Kaymakamı Murtaza Dayanç, Şal-Şepik kumaşının, Türkiye'de bir tek Eruh'ta üretildiğini ifade ederek, şöyle konuştu:

"Mezopotamya'da ilk üretilen Şal-Şepik kumaşı, Eruh ilçemiz ile özdeşleşmiş durumda. Şuan bir tek Eruh ilçesinde üretiliyor ve ciddi manada bu işe kafa yoruluyor, emek serf ediliyor. Bu anlamda kaymakamlığımız tarafından başlatılan proje çalışmaları, belediyemiz tarafından da desteklenmektedir. İyi bir noktaya geldik, gerek çalışanımız ve gerekse usta öğreticimiz sayısında istenile seviyeye ulaştık. Bundan sonraki aşamalara Eruhlu bayanların evlerine vereceğimiz tezgahları olacak ve aile ekonomisine katkıda bulunacaklar. İleriki dönemlerde Eruh adına son derce önemli bir sektör haline gelecektir. Çünkü sadece ülkemizde burada var, dünyanın en kaliteli keçi tiftiğinden üretilen kumaşı Eruh'ta üretiyoruz. Biz bunun patentini de almış durumdayız. Bundan sonra Şal Şepik kıyafeti sadece Eruh ilçemiz ile alınacak, resmi olarak bu patent Eruh ilçesine ait olacaktır. Kuzey Irak'ta bunu yapıyorlardı ve ülkemize bir şekilde ihraç ediyorlardı. Irak'tan gelen 1 ceketlik kumaşın fiyatı 1000 ila bin 500 dolar arasındayken, biz bunu yerli imkanlar ile ürettiğimizde ise fiyatı 2 bin 500 ila 3 bin liraya düşürdük."