2014 Yılı Bütçesi Plan ve Bütçe Komisyonu'nda

Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2012 Yılı Sayıştay Raporu'nda yer alan Hazine'nin mülkiyetinde, kullanımında ve yönetiminde bulunan taşınmazlara ilişkin bazı eleştirilerle ilgili, "Bakanlık olarak bu sorunun farkındayız. Bugün itibarıyla Hazine'nin mülkiyetindeki taşınmazların miktar olarak envanter işlemlerini tamamlamış¸ durumdayız" dedi.

Şimşek, Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi ve Özelleştirme idaresi başkanlıklarının 2014 yılı bütçelerinin görüşüldüğü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısında yaptığı sunumda, Sayıştay tarafından Meclis'e sunulan Maliye Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu'nda yer alan değerlendirmelere ilişkin görüşlerini paylaştı.

Rapordaki bazı eleştiri ve tespitlere katılmamalarına karşın, Sayıştay denetiminin kamu idarelerinin gelişimine, saydamlık ve hesap verebilirliğin artırılmasına katkısının yadsınamaz olduğunu ifade eden Şimşek, Sayıs¸tay Raporu'ndaki en dikkat çekici eles¸tirinin Maliye Bakanlıgˆı tarafından bazı mali tabloların Sayıs¸tay'a sunulmadıgˆı konusu olduğunu dile getirdi.

Daha önceki sunumunda bu durumun, Sayıs¸tay ile Maliye Bakanlıgˆı arasında genel bütçeli idarelerin mali tablolarının raporlanmasındaki yorum farkından kaynaklandığını belirttiğini hatırlatan Şimşek, sorunu çözmek üzere Bakanlık olarak Sayıs¸tay ile ortak bir çalıs¸ma grubu kurduklarını, çalıs¸manın sonucunda ortaya çıkacak öneriler çerçevesinde, kamu idarelerince verilmesi gerekli, mümkün ve anlamlı olan tabloları yeniden belirleyeceklerini kaydetti.

-Özel bütçeli idareler

Sayıs¸tay Raporu'ndaki haklı bulduğu eleştirilere ve Bakanlık olarak aldıkları tedbirlere ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Şimşek, raporda bazı özel bütçeli idareler tarafından Maliye Bakanlıgˆı'na aktarılan tutarların eksik hesaplandıgˆının ifade edildiğini söyledi.

Bakanlık tarafından yapılan değerlendirme sonucunda eksik hesaplanan tutarların tahsil edilmesine karar verildiğini dile getiren Şimşek, bu çerçevede Türk Patent Enstitüsü (TPE), Ölçme, Seçme ve Yerles¸tirme Merkezi (ÖSYM) Bas¸kanlıgˆı ve Türk Standardları Enstitüsü'nden (TSE) tahsilat yapıldığını bildirdi.

Şimşek, Devlet Hava Meydanları I·s¸letmesi (DHMİ) Genel Müdürlügˆü tarafından yatırılan hasılat payı tutarlarının, Bakanlık yerine Gelir I·daresi Bas¸kanlıgˆı hesaplarına gelir kaydedildigˆine ilis¸kin raporda yer alan eles¸tirinin Bakanlıkça dikkate alınarak gerekli tedbirlerin alındığını ifade etti.

-Taşınmazlara ilişkin Sayıştay Raporu

Rapordaki, Hazine'nin mülkiyetinde, kullanımında ve yönetiminde bulunan tas¸ınmazların, kayıt is¸lemlerinin mevzuatta belirtilen esas ve usullere uygun olmaması, degˆerleme is¸lemlerinin tamamlanmamıs¸ olması ve digˆer is¸lemlerinin muhasebe kayıtlarına ve mali tablolara tam olarak yansıtılmaması eleştirilerine de katıldıklarını belirten Şimşek, şöyle devam etti:

"Bakanlık olarak bu sorunun farkındayız. Bugün itibarıyla Hazine'nin mülkiyetindeki tas¸ınmazların miktar olarak envanter is¸lemlerini tamamlamıs¸ durumdayız. Ancak, bu tas¸ınmazların degˆer tespiti ve muhasebe kayıtlarına yansıtılmasında birtakım eksikliklerimiz bulunmaktadır. Bu eksikliklerimizi gidermek üzere gerekli hazırlıklara bas¸ladık. Bu kapsamda Hazine tas¸ınmazlarının degˆerleme is¸lemlerinin tamamlanması ile Milli Emlak Otomasyon Sistemi'nde yer alan verilerin muhasebe sistemine aktarılmasına ve izlenmesine yönelik bir bilis¸im projesi bas¸lattık. Projeyi 2014 yılının sonunda tamamlamayı hedefliyoruz."

Raporda, Maliye Bakanlıgˆı'nca Adalet Bakanlıgˆı'na tahsis edilen tas¸ınmazlarda bulunan ticari ünitelerin, mevzuata aykırı olarak tahsis edilen kurum tarafından kiralandıgˆı ve Hazineye ait olması gereken kira gelirinin bu kurum tarafından tahsil edildigˆinin belirtiltiğini anımsatan Şimşek, iki bakanlık arasında bu yılın ekim ayında bir protokol yapıldığını, böylece eles¸tiriye konu ticari ünitelerin, gelir paylas¸ımı esasına göre, Adalet Bakanlıgˆı tarafından kiraya verilmesine imkan tanındığını dile getirdi.

I·stanbul'daki bir irtifak hakkı tesisi is¸lemi ile Antalya'daki bir kiralama is¸lemine ait Hazinenin özel mülkiyetindeki tas¸ınmazların, sözles¸meye aykırı kullanılmasına ragˆmen sözles¸melerinin feshedilmedigˆinin da raporda eles¸tiri konusu yapıldığını kaydeden Şimşek, "Eles¸tiri konusu her iki is¸lem yeniden incelenmis¸tir. Antalya'daki kiralama is¸lemine ait sözles¸me feshedilmis¸tir. I·stanbul'daki irtifak hakkı is¸lemine ait sözles¸menin feshedilmesi is¸lemleri ise devam etmektedir" dedi.

Raporda, ins¸aat kars¸ılıgˆı Hazine mülkiyetindeki tas¸ınmazların devir is¸leminin muhasebe kayıtlarına yansıtılmadıgˆının ifade edildiğini anlatan Şimşek, bu tür is¸lemlerin muhasebe kayıtlarına alınması için milli emlak birimleri ile saymanlıklar arasında gerekli bilgi akıs¸ını sagˆlamak üzere teknik ve idari çalıs¸maların sürdüğünü bildirdi.

Hazine tas¸ınmazlarını is¸gal etmek suretiyle kullanan genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinden ecrimisil alınmayacagˆı s¸eklinde düzenleme yapılarak 2886 sayılı Kanunun ecrimisile ilis¸kin hükümlerinin daraltıldıgˆı tespitinin raporda yer aldığını kaydeden Şimşek, Sayıs¸tay görüs¸ü dogˆrultusunda ilgili yönetmelik degˆis¸ikligˆini yapmak üzere çalıs¸maları bas¸lattıklarını söyledi.

Bakanlıgˆın tas¸ınır mal yönetimine ilis¸kin bazı is¸lemlerinde eksiklikler oldugˆuna ilişkin ifadelerin de raporda yer aldığına dikkati çeken Şimşek, eksikliklerin, Bakanlık merkez ve tas¸ra tes¸kilatının yaygınlıgˆı da dikkate alınarak, mümkün olan en kısa sürede giderilmesine yönelik çalıs¸maların devam ettiğinin altını çizdi.

Yedek ödenekten yapılan aktarımlar

Sayıs¸tay Raporu'nda katılmadıkları bazı tespit ve eles¸tirilerin de bulunduğunu belirten Şimşek, yedek ödenekten yapılan aktarmaların, yıl sonu gerçekles¸meleri üzerinden ilan edilmesi yerine bas¸langıç ödenegˆi üzerinden ilan edilmesi hususun eleştirildiğini ifade etti.

Meclis tarafından bütçe kanunu ile tahsis edilen yedek ödenekten yapılan aktarmaları; tür, tutar ve idareler itibarıyla yılın bitimini takip eden 15 gün içerisinde ilan ettiklerini anımsatan Şimşek, şu değerlendirmelerde bulundu:

"5018 sayılı kanunun 23'üncü maddesi bütçeye konulan yedek ödenegˆin, yani bas¸langıç ödenegˆinin ilanını zorunlu kılmaktadır. Bu sebeple her yılın ocak ayında yedek ödenegˆe ilis¸kin ayrıntılar, bas¸langıç ödenegˆi üzerinden Bakanlıgˆımızca ilan edilmektedir. Buna ilaveten, yedek ödenekten yaptıgˆımız aktarmaların yıl sonu gerçekles¸melerini ise detaylı bir s¸ekilde kesin hesap cetvellerinde gösteriyoruz. Dolayısıyla yıl sonu itibarıyla gerçekles¸en yedek ödenek kullanımını s¸effaf bir s¸ekilde TBMM, Sayıs¸tay ve kamuoyuyla paylas¸ıyoruz."

Raporda, Bütçe Kanunu'nun (E) cetveli ile ödenek aktarılmasına izin verilen projelerde, bütçe dıs¸ına çıkıldıgˆı, is¸lemlerin öngörülen s¸ekilde muhasebeles¸tirilmedigˆi ve Kamu I·hale Kanunu hükümlerine uyulmadıgˆının belirtildiğini kaydeden Şimşek, söz konusu projelere ilis¸kin ödeneklerin kullanımı ile harcama usul ve esaslarını belirlemeye Maliye Bakanı'ının yetkili kılındığını hatırlattı.

Bu projelere ilis¸kin kaynakların banka hesaplarına aktarılması ve kullanımı konusunda bütçe kanunu ile verilen yetki çerçevesinde is¸lem tesis edildiğine işaret eden Şimşek, "Projelere ilis¸kin kayıtlar Sayıs¸taya sunulmus¸tur. Kamu mali yönetimindeki dönüs¸üm büyük ölçüde tamamlandıgˆından 2014 yılında bu projeler için ödenek öngörülmemis¸tir. Bu problem bundan sonra yaşanmayacaktır" dedi.

Maliye Bakanlıgˆı bütçesinden yüksekögˆretim kurumlarına ihtiyaç duyulandan fazla hazine yardımı tahakkuk ettirildigˆi konusunun da raporda eleştirildiğini aktaran Şimşek, yüksekögˆretim kurumlarının öz gelirlerinin önemli kısmının harç gelirleri olduğunun ve ekim ayında tahsil edilen harç gelirlerinin ertesi yıl bahar dönemine kadar kullanılmasına imkan sagˆlanması gerektiğinin altını çizdi. Hazine yardımlarını ise 11 aylık dönemde nakit ihtiyacını dikkate alarak tahakkuk ettirdiklerini dile getiren Şimşek, "Yıl sonunda da kalan yardımın tamamını tahakkuk ettiriyoruz. Aksi takdirde, söz konusu idarelerin belirli bir amaca tahsis edilen nakit varlıgˆına mevzuata aykırı olarak el konulması gibi bir sonuç dogˆacaktır" diye konuştu.

-Ar-GE teşvikleri

Rapordaki, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından Maliye Bakanlıgˆı'na aktarılması gereken üçer aylık gelir fazlalarının aktarılmadıgˆı eleştiriye de yanıt veren Şimşek, kurumun 2012 yılı gelirlerinin tamamına yakınının, kurumun ihtiyaç ve talepleri dogˆrultusunda, ilgili mevzuat hükmü çerçevesinde verilen hazine yardımından olus¸tuğunu söyledi.

Kurumun faaliyet gelirlerinden dogˆmayan fazlanın ise ilgili kanun hükmü  geregˆince aktarmaya konu olmadığına işaret eden Şimşek, kurumun 2012 yıl sonunda hazine yardımı kaynaklı gelir fazlasının, 2013 yılında yapılacak hazine yardımının tahakkukunda dikkate alındığına işaret etti.

Bakanlık faaliyetleri hakkında da konuşan Şimşek, Ar-Ge'yi desteklemeyi sürdürdüklerini ve 2014 yılında vergisel tes¸vikler dahil olmak üzere Ar-Ge'ye yaklas¸ık 3,8 milyar lira destek vereceklerini bildirdi.

I·s¸verene sagˆlanan gelir vergisi stopajı destegˆinin süresini 2013'ten 2023 yılı sonuna kadar uzattıklarını anlatan Şimşek, çevreye zararlı olan bitkisel atık yagˆların geri kazanımının tes¸vik edilmesine yönelik hazırlıkları tamamladıklarını vurguladı.

Şimşek, bitkisel atık yagˆlardan elde edilen biodizelin motorine karıs¸tırılarak satılması durumunda biodizele isabet eden ÖTV'nin belli bir kısmının dagˆıtıcılara iade edileceğini duyurdu.

- 2014 Yılı Gelir Bütçesi

2014 Yılı Gelir Bütçesi hakkında bilgi veren Şimşek, merkezi yönetim bütçesinde bütçe gelirlerinin 403,2 milyar lira, vergi gelirlerinin 348,4 milyar lira, vergi dıs¸ı gelirlerin 54,8 milyar lira olarak tahmin edildiğini söyledi.

2014 Yılı Genel Bütçe Vergi Gelirleri içerisinde; gelir vergisinin 70,8 milyar lira, kurumlar vergisinin 31,1 milyar lira, dahilde alınan KDV'nin 39,6 milyar lira, ithalde alınan KDV'nin 64,8 milyar lira, ÖTV'nin 89,4 milyar lira, MTV'nin 8,6 milyar lira, BSMV'nin 7,1 milyar lira, Damga Vergisi'nin 10,4 milyar lira, harçların 15 milyar lira, Özel İletişim Vergisi'nin 4,6 milyar lira, Gümrük Vergisi'nin 5,6 milyar lira ve diğer vergilerin 1,3 milyar olmasının tahmin edildiğini bildirdi.

Şimşek, 2014 Yılı Genel Bütçe Vergi Dıs¸ı Gelirler açısından Tes¸ebbüs ve Mülkiyet Gelirleri'nin 8,1 milyar lira, alınan bagˆıs¸ ve yardımlar ile özel gelirlerin 1,6 milyar lira, faizler, paylar ve cezaların 27,7 milyar lira, sermaye gelirlerinin 8,8 milyar lira ve alacaklardan tahsilatın 142 milyon lira olarak belirlendiğini kaydetti.

Gelir tahminlerinin gerçekçi, hatta ihtiyatlı bir çerçevede hazırlandığını dile getiren Şimşek, "2014 yılı merkezi yönetim bütçe gelirlerinin 2013 yıl sonu gerçekles¸me tahminlerine göre yüzde 4,1, vergi gelirlerinin ise yüzde 7,1 oranında artacagˆı öngörülmüs¸tür. Bu oranlar 2014 yılı için tahmin edilen yüzde 10,2'lik nominal GSYH artıs¸ının altındadır" dedi.

Şimşek, 2014 yılı bütçesinin hayırlı olması dileğinde de bulundu.

- Ankara