Ekonomi Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Damlacı Açıklaması

Mehmet Toroğlu - Ekonomi Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Cemalettin Damlacı, Türkiye ile ABD arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesine dönük inisiyatiflerin bir gereği olarak en iyi enstrümanın bir serbest ticaret anlaşması imzalanması olduğunu belirtti.

ABD'nin Başkenti Washington'da Türkiye-ABD Ticaret ve Yatırım Konseyi (TIFA) 9. Dönem Toplantısı'nda Türk heyetine başkanlık eden ve diğer bazı temaslarda da bulunan Damlacı, tamamlamasının ardından AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Damlacı, TIFA bağlamındaki toplantılar sırasında Türkiye ile ABD arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerdeki bazı sorunların yanı sıra, ekonomi ve yatırımların önünün açılması için geleceğe dönük uygulama ve projeleri tartıştıklarını bildirdi.

Bu projeler hakkında bilgiler veren Damlacı, Türkiye olarak ABD'deki fuarlara katılmak isteyen firmaları destekleyeceklerini, ABD'ye ticaret heyetleri göndermeye devam edeceklerini ve ABD'den Türkiye'ye alım heyeti getirilmesi konusundaki faaliyetlerini de sürdüreceklerini ifade etti.

-Yeni teşvik sistemi ABD'li yatırımcılara tanıtılıyor-

Bunun yanında ABD'de çeşitli eyaletlerde Yatırım Teşvik Mevzuatı'nın tanıtımıyla ilgili faaliyetlere başladıklarını anlatan Damlacı, amaçlarının, Türkiye'nin yeni yatırım teşvik sistemine yönelik farkındalık uyandırmak olduğunu kaydetti.

Damlacı, son dönemde ABD kökenli firmaların Türkiye'de yatırım yapma konusundaki faaliyetleri ve araştırmalarının artmaya başladığına dikkat çekerek, ABD'nin Türkiye'de özellikle enerji ve enerji verimliliği konusuna ilgi duyduğunu, bu alanda çeşitli proje teklifleri sunduklarını söyledi.

Bu konuda İzmir'de olumlu sonuçlar alınan pilot proje uygulamasını diğer organize sanayi bölgelerine de yayabileceklerini ifade eden Damlacı, ABD'nin ilaç ve gıda sektöründe de Türkiye'ye ilgi duyduğunu dile getirdi.

Damlacı, "Türkiye onlar için son derece önemli bir pazar. Türkiye pazarı özellikle tıbbi cihazlar ve ilaçlar konusunda çok gelişen, önemli hacme sahip bir pazar olduğu için, bu noktada ABD'nin hedefi bu pazara daha kolay ve süratli şekilde girebilmek" dedi.

Türkiye'nin genetiği değiştirilmiş ürünlerle ilgili başlattığı uygulamanın uluslararası kurallara uygun şekilde yürüdüğünü anlatan Damlacı, dolayısıyla da hiçbir şekilde ticarete engel getirme amacını gütmediğini Amerikalı yetkililere izah ettiklerini aktardı.

-ABD ile serbest ticaret anlaşması beklentisi-

ABD'nin AB ile kapsamlı ekonomik ortaklık anlaşması için müzakerelerin yakın zamanda başlatılmasının öngörüldüğünü hatırlatan Damlacı, Türkiye'nin Gümrük Birliği çerçevesinde AB'nin ticaret politikalarını takip etmek durumunda olduğuna ve bunun aynı zamanda serbest ticaret anlaşmalarını da kapsadığına değindi.

Damlacı, şöyle devam etti:

"ABD'ye şunu izah ettik; Gümrük Birliği yükümlülüğümüz nedeniyle birincisi sizinle bu anlaşmayı yapmak durumundayız. İkincisi de ABD Başkanı Barack Obama'nın Türkiye ziyareti, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın da ABD ziyareti sırasında ortaya konulan bazı inisiyatif ve hedefler var. Türkiye bir model ülke olarak ortaya konuldu. Türkiye ile ekonomik ve ticari ilişkileri geliştirmek için, bakanlar seviyesinde temsil edilen Ekonomik ve Ticari Stratejik İşbirliği Çerçevesi (ETSİÇ) adlı bir mekanizma ve bu mekanizmanın altında da İş Konseyi oluşturuldu.

Tüm bu inisiyatiflerin bir gereği olarak da en iyi enstrüman serbest ticaret anlaşması imzalanmasıdır. Bu elbette iki ülkenin pazarlarını birbirine açması demektir. İki ülkenin ticarette karşılaşılan tarife dışı engelleri kaldırma yönünde bir irade beyan etmesidir. Bu konuyla ilgili olarak biz eskiden beri girişimlerimizi sürdürüyoruz. Bu toplantılarımız sırasında da, TIFA toplantısı sırasında da bunu vurgulu şekilde dile getirdik.

Kendileri AB ile olan gelişmenin henüz taze olduğunu, Türkiye'nin bu konudaki istekliliğinin farkında olduklarını, konuyu değerlendirme safhasında olduklarını beyan ettiler. Ümit ediyoruz ki önümüzdeki dönemdeki görüşmelerimiz neticesinde en azından bu serbest ticaret anlaşmasının imzalanmasının her iki ülke ekonomisine getireceği katkıların veya riskler neyse bunların tespiti için bir çalışma grubu oluştururuz ve bu kapsamda yapılacak çalışma sonucunda da resmi müzakerelere başlarız.

Bunu TIFA toplantısında da, Dışişleri Bakanlığı'na yaptığımız ziyaret sırasında da, ayrıca Obama'nın ofisindeki uzmanlar ve danışmanlarının da katıldığı bir toplantıda tekrar dile getirdik. Bu bizim için gerçekten çok önemli. Bunu ikili ilişkilerin gelişmesi açısından her iki tarafın iş adamlarına verilecek olumlu ve önemli bir sinyal olarak görüyoruz."

-"İkili ticaretimiz istenilen seviyede değil"-

Damlacı, tüm çabalarına rağmen ikili ticaretlerinin istedikleri seviyeye ulaşmadığını da dile getirerek, Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi kapsamında ihracatın bir kısmını gümrük vergisine tabi olmadan yaptıklarını, ancak bunun, ihracatın sadece belli bölümünü teşkil ettiğini söyledi.

"Burada bizim amacımız diğer ürünleri de kapsayacak şekilde, hatta karşılıklılık içeren, yani kazan-kazan felsefesi çerçevesinde, daha geniş, daha kapsamlı ticaret anlaşması yapmak" diyen Damlacı, bu sayede her iki tarafın liderlerince ortaya konan hedeflere daha kolay ve zamanında ulaşabileceklerini belirtti.

-"Türkiye ile serbest ticaret anlaşması sizin çıkarınıza"-

Washington'da resmi toplantılar dışında bir araya geldikleri, Türkiye ile iş yapan ya da Türkiye'yi fırsat olarak gören Amerikalı iş adamlarının da serbest ticaret anlaşması imzalanması yönünde büyük isteklilik gösterdiğini ifade eden Damlacı, "ABD'den Türkiye'ye ihracat yapan firmaların rekabet üstünlüğünü kaybetmemeleri açısından Kore ve Japonya gibi bu işe karar verip, Türkiye ile serbest ticaret anlaşması yapmalarının kendi çıkarları açısından faydalı olduğunu hatırlattık" dedi.

Damlacı, ETSİÇ mekanizmasının bu yılın ikinci yarısında bakanlar seviyesindeki ikinci toplantısının yapılacağına işaret ederek, bu toplantıda, öncekilerden farklı olarak, tekli konular yerine daha çok stratejik işbirliği konularına yoğunlaşılması ve belirli sektörleri öncelikli sektörler olarak seçerek bu sektörlere yönelik projelerin neler olabileceği üzerinde durulması yönünde Amerikalı yetkililerle mutabakata vardıklarını bildirdi.

-"Firmalarınız Türkiye'yi araştırma geliştirme merkezi haline getirebilir"-

Bu sektörler arasında enerji, savunma sanayi, kimya sanayi, sağlık gibi sektörler olabileceğini belirten Damlacı, özellikle ilaç sektörünün Türkiye açısından son derece önemli olduğunu kendilerine ifade ettiklerini aktardı.

Damlacı, Washington'daki görüşmelerinde Türkiye'nin, etrafındaki siyasal ve sosyal çalkantılara, AB'de yaşanan ekonomik krize rağmen büyümesini sürdüren bir ülke olduğunun ve gelecek dönemde de bunu sürdürmeye devam edeceğinin altını çizdiklerini ifade etti.

PwC adlı denetim ve danışmanlık firmasının raporunda, Türkiye'nin 2030 yılına kadar dünyanın en büyük 12. ekonomisi olacağının öngörüldüğünü hatırlatan Damlacı, bunu Amerikalıların dikkatlerine getirdiklerini anlattı.

-Üçüncü ülkelere yönelik işbirliği-

Damlacı, görüşmelerinde, Türkiye'nin birçok konuda başarılı performans ortaya koyması ve çevre ve komşu ülkelerle tarihten gelen son derece sıkı bağlarının bulunması gibi nedenlerle üçüncü ülkelere yönelik işbirliği teklifleri aldığını ve bu noktada ABD'den gelecek tekliflere açık olduklarını söyledi.

Türkiye ve ABD olarak, üçüncü ülkelerde ortak projelerin ortaya çıkarılması konusunda mutabık kaldıklarını kaydeden Damlacı, Mayıs ayında Türkiye'de Kuzey Afrika'daki bazı ülkelerin de katılacağı zirve yapmayı planladıklarını bildirdi.

Damlacı, ABD'deki ticaret temsilcilerinin sayısını 15'e yükselttikleri bilgisini de paylaştı.

-"Türkiye'ye farklı bir bakış açısı hissettik"-

Washington'daki tüm temaslarının olumlu ve faydalı geçtiğini ifade eden Damlacı, ETSİÇ toplantısının hazırlıkları için en kısa zamanda yeniden bir araya geleceklerini ve bu toplantının en verimli şekilde, proje ve sektörel işbirliği odaklı yapı içerisinde hayata geçirilmesi için iki tarafın da gerekli çabayı göstereceğini belirtti.

Damlacı, Washington'daki temaslarında Amerikalıların yaklaşımına dair bir soru üzerine, şunları kaydetti:

"Biz hem Dışişleri Bakanlığı temsilcileriyle hem de Sayın Obama'nın ofisinde yaptığımız görüşmeler neticesinde şunu gözledik; ABD'nin Türkiye'ye bakış açısında geçmişe göre daha pozitif gelişme var. Ben öyle zannediyorum ki bu pozitif yaklaşım devam ederse, serbest ticaret anlaşması dahil bu söylediğimiz projelerin hepsinin gerçekleştirilmesi mümkün.

Bu anlamda toplantıların çok faydalı, verimli ve karşılıklı anlayış birliği içinde geçtiğini söyleyebilirim. Tabi şunu da özellikle belirtmek lazım ki, Sayın Obama'nın Türkiye'ye özel önem verdiği, bu yapmış olduğumuz görüşmelerden ortaya çıkıyor. Gerçekten Türkiye'ye farklı bir bakış açısı içerisinde yaklaştıklarını hissettik bu defa."

Yayıncı: Zekeriya Gülün - WASHINGTON