Yapay zeka, şirketlerde kapsamlı dönüşümü beraberinde getiriyor

Türkiye Yapay Zeka İnisiyatifi (TRAI) Kurucusu Halil Aksu, "Yapay zeka, şirketlerin yönetim anlayışından çalışanların iş süreçlerine kadar geniş kapsamlı bir dönüşümü beraberinde getiriyor. Bu süreçte çalışanların ve yöneticilerin yapay zekaya nasıl yaklaştığını bilmek gerekiyor." dedi.

TRAI tarafından "Ajanlar Aramızda" temasıyla 9. Türkiye Yapay Zeka Zirvesi düzenlendi.

Zirvede konuşan Aksu, şirketlerin yapay zeka dönüşümünü nasıl yöneteceklerinin önem taşıdığını ifade etti.

Şirketlerin çalışanlarına yapay zekayla ilgili ne hissettiklerini sormaları gerektiğini belirten Aksu, tanıştıkları, görüştükleri ve birlikte çalıştıkları her şirkete bu öneriyi yaptıklarını anlattı.

Aksu, yapay zekanın şirketlerin yönetim anlayışından çalışanların iş süreçlerine kadar geniş kapsamlı bir dönüşümü beraberinde getirdiğini belirterek, bu süreçte kurumların teknolojik gelişmelerin yanı sıra çalışanların ve yöneticilerin yapay zekaya yaklaşımını da dikkate alması gerektiğini söyledi.

Halil Aksu, çalışanların yapay zekaya ilişkin duygu durumlarının basit bir anketle ölçülebileceğini dile getirerek, "Üç emoji, üzülen yüz, nötr yüz ve gülen yüz. Altına da boş bir metin kutusu. Yapay zekayla ilgili duygu durumunuz nedir? Neden? diye sorun. Çok farklı şeyler çıkacak ve bunu yönetmek zorundasınız." diye konuştu.

Yapay zeka dönüşümünün çalışanlarla birlikte gerçekleştirileceğini vurgulayan Aksu, bu süreçte çalışanların akıllarının, gönüllerinin ve ellerinin kazanılması gerektiğine dikkati çekti.

Aksu, değişim ve dönüşüm yönetiminde bu yaklaşımı İngilizce "head, heart, hands" olarak tanımladıklarını ve üç "H" üzerinden yönettiklerini kaydetti.

Şirketlerin yönetim kademelerinin yapay zekaya yaklaşımının da farklılık gösterdiğini belirten Aksu, bu konuda geniş bir yelpazeyle karşılaştıklarını ifade etti.

Yapay zekaya güven konusunda bazı yöneticilerin tereddütleri bulunduğunu aktaran Aksu, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Daha dün büyük bir holdingimizin yönetim kurulu başkanıyla konuştuğumuzda 'Nasıl güvenebilirim?' diyor. Diğer tarafta ise 'Bana gelen her e-postayı, her raporu yapay zekaya gönderip özetlemesini istiyorum. Ne sormam gerektiğini, nasıl sorgulayabileceğimi yapay zekayla çalışıyorum' diyen var."

Şirketlerin kendi yönetim kademelerinin yapay zekaya yaklaşımını bilmesi gerektiğini vurgulayan Aksu, buna göre projelerin geliştirilebileceğini, yetkinliklerin artırılabileceğini ve bütçe alınabileceğini dile getirdi.

"Bundan sonra harcayacağınız her para öyle ya da böyle yapay zekayla alakalı olacak"

Halil Aksu, yapay zekanın şirket bütçeleri üzerindeki etkisine dikkati çekerek, "Bundan sonra harcayacağınız her para öyle ya da böyle yapay zekayla alakalı olacak." dedi.

Üç yıl önce aynı etkinlikte konuşan Peter Sondergaard'ın "Her bütçe bir yapay zeka bütçesidir" sözünü hatırlatan Aksu, Türkiye'de henüz yapay zeka kullanımına ilişkin token hesaplarının çok fazla yapılmadığını belirtti.

Aksu, trilyonlarca token harcayan şirketlerin zirvede deneyimlerini paylaşacaklarını ifade ederek, Türkiye'deki kurulu veri merkezi kapasitesinin yaklaşık 200 megavat seviyesinde bulunduğunu ancak kesin rakamın bilinmediğini vurguladı.

ABD ve Çin'de gigavat ölçeğinde veri merkezi yatırımları gerçekleştirildiğine işaret eden Aksu, bu alandaki kapasite artışının hızına dikkati çekti.

Yapay zekanın kültürel bir dönüşümü de beraberinde getirdiğini belirten Aksu, geçmişte internet, elektrik ve buhar makinesine nasıl uyum sağlandıysa yapay zekaya da benzer şekilde uyum sağlanacağını aktardı.

Aksu, yaşanan gelişmeleri daha önce görülmemiş ölçekte bir devrim olarak nitelendirerek, bunun Sanayi Devrimi'nden daha büyük bir dönüşüm oluşturabileceğini ifade etti.

Yapay zeka modellerinin artık çok iyi ve akıllıca çalıştığını vurgulayan Aksu, "Şirketler kendi ihtiyaçlarına, imajlarına ve tercihlerine uygun modellerden birini veya birkaçını kullanmaya başladı." sözlerini sarf etti.

Yapay zeka ajanlarının çok hızlı yaygınlaştığını aktaran Aksu, fiziksel yapay zeka uygulamalarının da gelecek yıllarda daha fazla kullanılacağını kaydetti.

Aksu, "İş gücü maliyetlerinin yükselmesi ve robotların maliyetlerinin düşmesiyle fiziksel yapay zekanın, ister havada uçan, ister yerde giden, isterse insansı robotlar şeklinde olsun, önümüzdeki yıllarda çok ciddi şekilde yaygınlaşacağını görüyoruz." ifadesini kullandı.

Yapay zekanın şirketlerde oluşturduğu ekonomik faydalara ilişkin örnekler de paylaşan Aksu, Zorlu Holding bünyesinde yürütülen yapay zeka çalışmalarına değindi.

Aksu, "Zorlu'da yapay zeka alanında şu anda 94 proje canlı kullanımda. Bazı örnekleri var, detayını Burak Bey paylaşacak zaten ama 10 milyon dolar tasarruf sağlandı. Yıl sonuna kadar 57 projenin daha hayata geçmesiyle bu rakamın 20 milyon doların üzerine çıkması bekleniyor." bilgisini paylaştı.

Söz konusu tutarın yıllık faydayı ifade ettiğini belirten Aksu, yapay zeka projeleriyle artık çok somut ve katma değer üreten sonuçlar elde edilebildiğini kaydetti.

Yapay zekada değer oluşturmak yalnızca teknolojiye bağlı değil

MIT Sloan School of Management Kıdemli Öğretim Görevlisi Prof. Dr. George Westerman da Türkiye'de yapay zeka alanında yaşanan gelişmeleri öğrenmekten ve yapay zeka dönüşümüne ilişkin çalışmalarını paylaşmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Yapay zeka yatırımlarından ekonomik değer elde edilmesinin yalnızca teknolojiye bağlı olmadığını belirten Westerman, organizasyonel unsurların da bu süreçte dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Westerman, yapay zeka uygulamalarında başarısızlık oranlarının yüksek olduğuna ve şirketlerin henüz bu teknolojiden yeterli düzeyde değer elde edemediğine işaret ederek, yapay zeka çağının dördüncü yılında olunmasına rağmen somut değer oluşturabilen şirket sayısının sınırlı kaldığını ifade etti.

Şirketlerin çoğu zaman sorunun yalnızca teknolojik boyutuna odaklandığını vurgulayan Westerman, şöyle konuştu:

"Çok sık bir şekilde sadece sorunun bir kısmına odaklanıyoruz. Teknoloji sorununa odaklanıyoruz ama asıl değer sorununa odaklanmıyoruz. Asıl değer, işinizi yapma biçiminizi, müşterilerinize satış yapma şeklinizi, operasyonlarınızı ve tedarik zincirinizi yönetme biçiminizi değiştirmek için o teknolojiyi kullanmaktır. Eğer sadece teknoloji hakkında düşünürsek henüz bir değer elde edemeyiz. Değer, o teknolojiyi bir şeyler yapmak ve genellikle rakiplerinizin yaptıklarından daha iyisini yapmak için kullandığınızda ortaya çıkar."

Westerman, "Teknoloji hızlı değişir ve organizasyonlar çok daha yavaş değişir. Bunu her zaman unutuyoruz. Teknoloji alanında ne kadar iyi olursanız olun, başarınız müşterilerinizin teknolojiyi benimseme becerisi ve iş yapma biçimlerini değiştirme yeteneğiyle sınırlıdır." değerlendirmesinde bulundu.

Şirket yöneticilerinin karşılaştıkları sorunları belirli bir alana ait olarak değerlendirip ilgili birimlere devretme eğiliminde olduklarını anlatan Westerman, yapay zekanın da çoğu zaman yalnızca teknik bir konu olarak görüldüğünü vurguladı.

Westerman, yapay zeka dönüşümünün sadece teknik ekiplerin sorumluluğuna bırakılamayacağını vurgulayarak, "Liderler olarak sık sık bir sorun görüyoruz, sorunu etiketliyoruz ve bunu o etiketi yönetebilecek birine veriyoruz. 'Yapay zeka teknik bir konudur, o halde bunu teknik insanlara verelim.' diyoruz. Ancak teknik insanlar sizin pazarlama sürecinizi veya tedarik zincirinizi tek başlarına değiştiremezler. Bunu başkalarıyla işbirliği içinde yapmak zorundalar." ifadelerini kullandı.

Şirketlerin yapay zeka dönüşümünde karşılaştıkları organizasyonel zorlukların teknolojik sorunlardan daha karmaşık olduğunu belirten Westerman, bunun temel nedeninin insan davranışları olduğunu kaydetti.

Westerman, "Organizasyon aslında daha zor bir meydan okumadır. Çünkü bilgisayarlar genellikle onlardan yapmalarını istediğiniz şeyi yapar. İnsanlar ise tamamen farklıdır. İnsanlar, kendilerini ikna ettiğinizde bazen istediklerinizi yaparlar. Bu, çözülmesi çok daha zor bir problemdir. Dolayısıyla bu gerçekten bir teknoloji problemi değil, bir liderlik problemidir." sözlerine yer verdi.

Türkiye ile ABD arasında yapay zeka alanında işbirliği fırsatları bulunuyor

ABD Dışişleri Bakanlığı Bilim ve Teknoloji Bakan Vekili Danışmanı Allison Schwier ise Türkiye'nin yapay zeka alanında belirlediği hedeflere değinerek, iki ülke arasında bu alanda geliştirilebilecek işbirliklerinin önemine dikkati çekti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Türkiye'nin 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı'nı açıkladığını belirten Schwier, "Bu plan hepiniz için iddialı hedefler belirliyor. 1 gigavatlık veri merkezi kapasitesi, çoğunluğu özel sektörden olmak üzere en az 10 milyar dolarlık yatırım, yerli büyük dil modelleri ve ulusal bir veri kütüphanesi." diye konuştu.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun yapay zeka alanındaki hedeflerine ilişkin açıklamalarını hatırlatan Schwier, sözlerini şöyle tamamladı:

"Bakan Rubio, hedefimizi yapay zeka tedarik zincirinin tüm unsurlarını kapsayan küresel bir konsorsiyum olarak tanımladı. Bu sadece yenilikten ibaret değil, aynı zamanda çiplerin üretilebilmesi için gerekli minerallere ve kritik unsurlara erişimi de kapsıyor. Türkiye'nin bu çabaya katkıda bulunabileceği çok şey var. Bugün burada işbirliğimizin nasıl şekillenebileceğini konuşmak için bulunuyorum."